معجزات حمل و نقل هوشمند
حــمـل و نـــقــــل هـــوشــمــــنـد یـا ITS
(Intellegint transportation system) به معنی استفاده و به‌کارگیری فناوری‌‌های نوین (ازقبیل رایانه ارتباطات، سیستم‌های کنترل و…) به منظور ارتقای سطح ایمنی، کارآیی و ارزانی در حمل‌ و نقل است که برای شیوه‌های مختلف حمل و نقل از قبیل جاده‌ای، ریلی، هوایی و دریایی قابل تعمیم است. افزایش تسهیلات حمل و نقل به دلیل نیاز به سرمایه‌گذاری کلان و زمان زیاد اجرا و پیاده‌سازی همواره با محدودیت‌های گسترده‌ای روبرو بوده است. بنابراین، به منظور غلبه بر این مشکلات و با توجه به این که حل محدودیت‌های مذکور با روش‌های سنتی غیرممکن است، از دهه ۱۹۸۰ میلادی، سیستم‌های حمل و نقل هوشمند درتمامی کشورها مورد توجه قرار گرفت.
افزایش ضریب ایمنی
ساختار سازمانی ITS به دو بخش ایجاد زیر ساخت و اجرا تقسیم بندی می‌شود ولی در برخی از کشورها مانند کانادا دولت مرکزی فقط امور مربوط به حمل و نقل،تحقیق، هدایت و نظارت را انجام می دهد و وظایف اجرا به موسسات وابسته به دولت و یا خصوصی واگذار می‌شود.
سیستم‌های هوشمند با استفاده از سیستم‌های الکترونیکی، اطلاعات جاده‌ای را تغییر می‌دهند؛ این سیستم‌ها با استفاده از فناوری مخابرات، الکترونیک، سخت افزار و نرم افزار کامپیوتر و با بهره‌گیری از شیوهای نوین علم مدیریت و برنامه‌ریزی سیستم‌ها باعث افزایش ضریب ایمنی در سفر، اطلاع رسانی جامع به مسافران، اطلاع‌رسانی به رانندگان، کنترل تردد، کاهش تصادفات، کاهش مصرف انرژی، افزایش کیفیت ها و… می شود.
– مزایای استفاده از ITS
– کاهش ترافیک و بهبود حرکت، افزایش امنیت،افزایش راندمان، کاهش مصرف انرژی و آلودگی محیط زیست، برطرف نمودن محدودیت منابع مالی و محیط، قابل رقابت شدن تولید-تولید آمارهای بد روز ترافیکی- کارآفرینی در جهت تکنولوژیهای پیشرفته
خدمات ITS عبارتند از:
– پرداخت الکترونیک-️ بایگانی اطلاعات-کنترل و ایمنی خودروها- بهینه سازی جریان ترافیک و روانسازی حرکت- مدیریت و کنترل حوادث- پشتیبانی و مدیریت وسائل نقلیه امدادی-️ مدیریت اخذ الکترونیکی عوارض، هزینه پارکینگ، خرید و رزوانسیون بلیط و… -️ مانتیورینگ و کنترل حمل و نقل سنگین-مدیریت و پشتیبانی عابر پیاده و…
از اواخر دهه ۶۰ میلادی پروژه‌های گسترده‌ای در خصوص ITS در سطح جهانی به اجرا در آمده که از آن جمله می‌توان به پروژه‌های سیستم راهنمای الکترونیکی مسیر (ERGS)، سیستم کنترل ترافیک شهری (UTCS)، سیستم راهنمای سبقت (PAS) و… اشاره نمود. در طی سالهای اخیر کشورهای زیادی از جمله ژاپن اتحادیه اروپا،کره،استرالیا، مالزی، سنگاپور و… اقدام به تشکیل ساختار سازمانی ITS در جهت ارتقای سطح کیفی خدمات حمل و نقل و افزایش ایمنی نموده اند.
-️ در کشور ایران، از مهم‌ترین مزایای به‌کارگیری ITS از سوی مدیریت شهری، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-️ ایجاد روانی و یکنواختی در حرکت وسایل نقلیه-️ کاهش فاصله زمانی بین دو وسیله نقلیه متوالی، اطلاع رسانی به موقع به راننده در زمان انتخاب مسیر
-️ هماهنگی بین ارگان‌های مختلف در زمان انتخاب مسیر- هماهنگی بین زیرسیستم‌های مرتبط با کنترل ترافیک- ساماندهی حمل و نقل مسافر و بار
– جمع‌آوری خودکار عوارض- مدیریت تقاضای حمل و نقل-افزایش کنترل و نظارت بر شرایط ترافیک و جاده- ارائه خدمات در موارد اضطراری
-️ اطلاع‌رسانی به مسافران- کاهش توقف وسایل نقلیه در پارکینگ و پایانه‌ها
ضرورت‌های استفاده از ITS در کشور ایران
مهم‌ترین ضرورت‌های استفاده از ITS در کشور ایران عبارتنداز:
– تراکم (افزایش تراکم حمل و نقل برون شهری کشور، یکی از مشکلات جدی در راه‌ها و بزرگراه‌های کشور است)
– ایمنی (متأسفانه آمارتصادفات در ایران بسیار بالا است)- ️ انرژی (حمل و نقل بیش از یک سوم کل انرژی جهان را به مصرف می‌رساند. درایران نیز بیشترین تقاضای انرژی متعلق به بخش حمل و نقل می‌باشد. محیط زیست و آلودگی (ترافیک به عنوان یکی از آلاینده‌ها سهم بزرگی در آلودگی محیط زیست دارد)
-️ بازار (بازار محصولات ‌و ‌خدمات ITS طی سال‌های گذشته به سرعت رشد کرده است)
– مقتضیات فراملی بودن حمل و نقل (لازم است هر کشور نظام حمل و نقل خود را با دیگر کشورها سازگار و هماهنگ سازد)
مجله صنعت حمل و نقل