گیشـــــــه زنده شــد؟

آمارهای منتشرشده از مجموعه سالن‌های اداره کل هنرهای نمایشی شامل مجموعه «تئاتر شهر»، «تالار هنر» و «تماشاخانه سنگلج» تا روز جمعه ۸ خردادماه نشان می‌دهد که مجموعاً حدود ۵ هزار نفر از ۷ نمایش روی صحنه دیدن کرده‌اند؛ عددی که نسبت به دوره‌های رکود شدید نشانه‌ای از بازگشت مخاطب دارد.

در میان آثار روی صحنه در تئاتر شهر، نمایش «ذرات آشوب» به کارگردانی ابراهیم پشت‌کوهی در تالار اصلی با ظرفیت ۵۷۹ نفر و قیمت بلیت ۴۰۰ هزار تومان، طی ۸ اجرا توانسته ۸۷۶ مخاطب جذب کند و فروشی حدود ۱۴۹ میلیون و ۹۸۰ هزار تومان ثبت کند.

نمایش «ابری با احتمال ریزش باران» به کارگردانی سید علی هاشمی در تالار چهارسو با ظرفیت ۱۳۲ نفر و قیمت ۳۰۰ هزار تومان، در ۱۴ اجرا ۴۳۸ تماشاگر داشته و به فروشی حدود ۸۵ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان رسیده است. در تالار سایه، نمایش «گاوداری» با ۱۳ اجرا و ۴۸۷ مخاطب، فروشی نزدیک به ۸۶ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان را ثبت کرده است.

نمایش «بی هوده» به کارگردانی یاسین رضوانی هم در تالار «قشقایی» با ظرفیت ۹۶ نفر و قیمت بلیت ۳۰۰ هزار تومان آغاز کرده بود، تاکنون با ۸ اجرا و ۶۰۹ تماشاگر به فروشی معادل ۱۳۳ میلیون و ۶۳۲ هزار تومان دست پیدا کرده است. نمایش «اژدهاک» به کارگردانی آرش اشاداد اجرای خود در «کارگاه نمایش» با ظرفیت ۴۴ نفر و قیمت بلیت ۲۰۰ هزار تومان آغاز کرده، تا ۸ خردادماه با ۱۰ اجرا و ۴۴۰ تماشاگر، ۷۶ میلیون تومان فروش داشته است. تالار هنر نیز با نمایش «آرزوی بزرگ» به کارگردانی میثم یوسفی که از تاریخ ۱۶ اردیبهشت، اجرای فصل دوم اجرای خود را در سالنی با ظرفیت ۲۴۴ نفر و قیمت بلیت ۱۸۷ هزار تومان آغاز کرده است، توانسته با ۱۷ اجرا، میزبان ۱۸۱۶ تماشاگر و فروشی معادل ۶۷ میلیون و ۲۲۵ هزار تومان باشد. نمایش «سندباد و فیروزه» به کارگردانی محمود موسوی نیز که از ۳۱ اردیبهشت‌ماه در تماشاخانه سنگلج با ظرفیت سالن ۲۳۶ صندلی به صحنه رفته، با ۸ اجرا، میزبان ۶۹۷ تماشاگر بوده است. این نمایش با احتساب قیمت بلیت ۳۳۰ هزار تومان، به فروش ۱۳۴ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان دست پیدا کرد است.

در کنار سالن‌های دولتی، سالن‌های خصوصی مانند نوفل‌لوشاتو و لبخند نیز همچنان میزبان اجراهای متعدد هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد بخش خصوصی در حال حفظ حداقلی چرخه تولید است، هرچند فشار اقتصادی بر آن محسوس است و هنوز درباره طرح حمایتی از این سالن‌ها صحبت نشده.

سینما؛ رشد مخاطب در دل بی‌ثباتی

در بازه زمانی ۲ تا ۸ خردادماه، سینماهای سراسر کشور میزبان ۲۹۷ هزار و ۲۳۹ مخاطب بوده‌اند و گیشه نیز به رقم ۴۰ میلیارد و ۳۷۴ میلیون تومان رسیده است. این آمار نسبت به هفته‌های ابتدایی سال رشد محسوسی را نشان می‌دهد و حاکی از آن است که مخاطب سینما به‌تدریج در حال بازگشت به سالن‌هاست.

بیشترین سهم مخاطب این هفته مربوط به فیلم «ماجراجویی در جزیره جیمزباند» به کارگردانی بهمن گودرزی با ۹۲ هزار و ۴۶۶ مخاطب بوده است. پس از آن «تهران کنارت» با ۷۱ هزار و ۱۰۲ مخاطب و «کفایت مذاکرات» با ۴۳ هزار و ۱۴۴ مخاطب در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. فیلم‌های «آنتیک» و «تاکسیدرمی» نیز در میان آثار پربیننده هفته دیده می‌شوند و بخش قابل‌توجهی از گردش مالی گیشه را به خود اختصاص داده‌اند.

به گزارش سینماشهر، پردیس سینمایی کوروش با بیش از ۱۷ هزار مخاطب در صدر پربازدیدترین سینماهای کشور قرار گرفته و پس از آن ایران‌مال، هدیش، هنر شهر آفتاب و اکومال کرج قرار دارند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تمرکز مخاطب همچنان بر سالن‌های بزرگ و چندمنظوره است.

بااین‌حال، رشد آماری سینما در شرایطی رخ می‌دهد که برخی نسبت به پایداری این روند تردید دارند. «مهدی صباغ‌زاده»، کارگردان و تهیه‌کننده، به ایسنا درباره مطرح‌شدن صحبت‌هایی دررابطه‌با بسته‌های حمایتی شبیه دوران کرونا گفته است: «اما حمایت فقط در حد حرف فایده‌ای ندارد و اگر قرار است سینما سرپا بماند، باید حمایت مالی واقعی از سینماگران، تهیه‌کنندگان و صاحبان سالن‌ها انجام شود.»

در شرایطی که جامعه در وضعیت پساجنگی یا بحران‌های مشابه قرار دارد، الگوی مصرف فرهنگی هم تغییر می‌کند. مردم پیش از هر چیز به امنیت، معیشت و آینده خود فکر می‌کنند و تفریح و سرگرمی در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرد. همین مسئله باعث می‌شود حتی در صورت تولید آثار پرفروش، بازار سینما همچنان شکننده و وابسته به شرایط بیرونی باقی بماند.

مجموع آمارهای تئاتر و سینما در هفته گذشته نشان می‌دهد که هر دو حوزه در حال تجربه نوعی بازگشتی تدریجی هستند که هنوز مشخص نیست پایدار خواهد بود یا نه. بااین‌حال آنچه در پس این اعداد دیده می‌شود، بیش از هر چیز به این موضوع برمی‌گردد که هنرهای نمایشی در ایران همچنان به‌شدت وابسته به شرایط اقتصادی و اجتماعی کلان هستند. تا زمانی که این شرایط به ثبات نرسد، حتی رشد مخاطب نیز نمی‌تواند به معنای رونق پایدار تلقی شود؛ بلکه تنها نشانه‌ای از بازگشت موقت مردم به سالن‌ها در فاصله‌ای کوتاه میان بحران‌هاست.