آیا زندگی زیباست؟

جنگ از هر زاویه‌ای دهشتناک است؛ اما «روبرتو بنینی» سال ۱۹۹۷ فیلمی می‌سازد که با زبان سینما به مخاطب نشان می‌دهد که چگونه حتی در تاریک‌ترین دوران، می‌توان بارقه‌ای از امید را پیدا کرد. او مطرح‌ترین فیلم خودش را به نام «زندگی زیباست» می‌سازد.

فیلم با یک نریشن آغاز می‌شود؛

«این یک داستان ساده است؛ اما بازگوکردن آن شاید به این آسانی نباشد!»

نریشنی که اشاره به معنای واقعی زندگی دارد؛ داستانی که هم تلخی و گریه دارد و هم خوشحالی و شادی. روبرتو بنینی به شکل هنرمندانه‌ای ژانر عاشقانه، کمدی و تراژدی را با هم در این فیلم ادغام می‌کند.

داستان فیلم در مورد مردی یهودی به نام «گوئیدو» است که با همسر مسیحی و پسر خودش زندگی می‌کند. خانواده گوئیدو به اردوگاه کار اجباری نازی‌ها فرستاده می‌شوند و این فیلم مبارزه این خانواده را در طول هولوکاست به تصویر می‌کشد. «جاشوا» پسر کوچک خانواده هم همراهشان است، پدر خانواده که روحیه بالایی دارد تلاش می‌کند که واقعیت سیاه و تلخ جنگ تأثیری روی پسر نگذارد. گوئیدو که خود روبرتو بنینی نقش آن را بازی می‌کند، با کمک تخیل سرگرم‌کننده و خلاقیت خود، ایده‌هایی را ارائه می‌دهد تا از پسرش در برابر خطرات محافظت کند. او به پسرش می‌گوید قرار است مدتی بازی کنند و تمام این کارها قسمتی از یک بازی هستند و سربازان نازی هم بازیکنان این بازی.

هدف گوئیدو نجات پسرش است. او واقعیت را انکار نمی‌کند؛ اما آن را به زبان فانتزی بیان می‌کند تا کودک، کودک بماند حتی در جهنم. کودک قرار نیست بار تمام وحشت را به دوش بکشد؛ بنابراین نه‌تنها باید پیروزی نور بر تاریکی را باور داشته باشد، بلکه آن را زندگی کند. اگر برای زندگی‌کردن این باور قانونی وجود ندارد، باید برای آن قوانینی وضع کند تا بتواند واقعیتی خلق کند.

این فیلم را به دو بخش عمده می‌توان تقسیم کرد. بخش اول که از نظر زمانی کوتاه‌تر است و دارای روایتی شاد و عاشقانه؛ با دقیق‌ترین جزئیات ممکن از زندگی گوئیدو.

بخش دوم فیلم طولانی‌تر است. جایی که تراژدی اوج می‌گیرد. اما اگر زندگی زیبا باشد همه این‌ها و حتی خود مرگ هم شیرین و قابل‌تحمل هستند. کارگردان تلاش می‌کند که واقعیت‌های تلخ زندگی رو تلطیف کند. به طور مثال در سکانسی که گوئیدو را به قتلگاه می‌برند و پسرش نظاره‌گر است. گوئیدو گرفتار سربازی نازی شده است و از جلو محفظه‌ای که جاشوا در آن پنهان شده رد می‌شود. چون می‌داند پسرش او را می‌بیند با لبخند به او چشمک می‌زند و به‌صورت خنده‌داری شروع به راه‌رفتن می‌کند.

بنینی در بخش پایانی فیلم به بهترین و سینمایی‌ترین شکل ممکن پیام‌های انسان‌دوستانه و ضد جنگش را بیان می‌کند.

فیلم زندگی زیباست به ما یادآور می‌شود که زندگی هرچقدر هم که تلخ باشد باز هم می‌توان زیبایی را در آن یافت. این فیلم فقط برای والدینی نیست که کودک دارند، بلکه برای همه ماست. ما که هنوز کودک زخم‌خورده‌ای را در خودمان حمل می‌کنیم.

وقتی جهان بیرون بی‌رحم است، ما به کسی نیاز داریم که فاجعه را برایمان بازنویسی کند تا در برابر آنچه که قرار بود نابودمان کند زنده بمانیم.