بازگشت جامعه به مأموریت موزه هنرهای معاصر





بازگشت جامعه به مأموریت موزه هنرهای معاصر

21 مهر 1404، 18:11

امروز موزه هنرهای معاصر تهران از چهل‌وهشت‌سالگی عبور کرد؛ موزه­ای که در پیدایش و عمر ۴۸ساله خود اثرگذاری بسیاری داشته است؛ اگرچه گاهی پرجلوه و گاهی خاموش بوده، اما هرگاه که از خاموشی درآمده، توانسته با جامعه تعامل و گفت‌وگو کند و همین تعامل و پویایی، سطح حساسیت آن را بالا برده است. همواره از ارزش­های گنجینه آن صحبت شده که اعتباری جهانی دارد، اما موزه­ها تنها نگهدارنده آثار نیست؛ حتی اگر نگه می­دارند، به‌خاطر ارزش­های فرهنگی، هنری و دانشی آنهاست. مهمترین وظیفه موزه­ها این است که این ارزش­ها را یادآوری و معرفی کنند و درواقع، امکان بهره­برداری پیوسته از آنها را فراهم آورند. ازاین‌رو، موزه­ها از سرمایه­های فرهنگی در حرکت فرهنگی و اجتماعی روایت­پردازی­ها و بهره­برداری­های مختلف می‌کنند تا جامعه به‌عنوان مالکان اصلی آثار و مجموعه­ها به دارایی­های خود برسند و رابطه پیوسته­ای با آنها داشته باشند و این آثار بی‌ثمر از دست نروند. حالا صحبت یک مجموعه ارزشمند بین­المللی است که همه اهالی هنر و فرهنگ به آن تعلق خاطر دارند و خود را به‌نوعی صاحب آن می­دانند. اینجاست که باید این سرمایه ملی و ارزشمند بین­المللی را با همین احساس تعلق فرهنگی همگانی بهره­برداری کرد. قطعاً یک موزه با چنین جایگاهی نمی­تواند صرفاً با یک واحد اداری، به تمام و کمال و در حد شأنش مورد استفاده قرار گیرد، بلکه باید به گونه­ای برنامه­ریزی شود که با مشارکت عمومی و همگانی بهره­برداری شود. سرمایه­ای که می­تواند نقطه­ای مرکزی برای مجموعه­ای از فعالیت­های فرهنگی باشد و همه دوستداران و علاقه­مندان، واسطه­ای برای ارتباط با جامعه شوند.

موزه هنرهای معاصر باید شبکه­ای از بهره­برداری­ها بسازد که به‌دلیل حیات آن لایه­های مختلف از شهروندان و صاحبان صنایع فرهنگی از آن بهره­مند شوند و به تولید و پویایی صنایع و رویدادهای فرهنگی کمک کند و از سوی دیگر، همین شبکه­های پیرامونی نیز به موزه کمک برسانند؛ درواقع رابطه­ای دوسویه شکل بگیرد، آنچه می­توانیم از آن با عنوان حامیان موزه هنرهای معاصر نام ببریم.

تجربه‌ای که در موزه‌داری ما کمتر شکل گرفته است و کمتر تجربه بهره­برداری متقابل و حمایت از موزه­ها را داریم.

موزه­هایی که بتوانند بدین‌ معنا نقش اجتماعی داشته باشند و خود را در درون جامعه جای دهند و از رابطه مطالبه­گرانه به رابطه حمایتگرانه برسیم و از سوی دیگر، مفهوم ملی به‌معنای تعلق اجتماعی نیز در آن شکل بگیرد. اگرچه همه به جایگاه ملی و بین­المللی موزه هنرهای معاصر تهران اذعان دارند، اما ابزار و رابطه‌ای در شأن این جایگاه برای آن ایجاد نشده است. از سوی دیگر، موزه هنرهای معاصر تهران در جایگاه ملی خود باید نقش حامی برای سایر موزه­های هنرهای معاصر کشور باشد و شبکه‌ای از موزه­های هنرهای معاصر ایران را شکل دهد که بتواند از جایگاه تخصصی، آنها را پشتیبانی کند و به‌واسطه این شبکه ملی امکان بهره­مندی فراگیر را فراهم کند. موزه­هایی این‌چنین، امروزه مرکز فرهنگی چندمنظوره هستند که تلاش می­کنند تبلور فعالیت­های فرهنگی، هنری مختلف و حتی بینارشته­ای باشند که ضمن ایجاد فضایی جذاب، پویا و لذتبخش به یک مقصد در شهر تبدیل شوند که برنامه­های متنوعی را برای گروه­های مختلف جامعه فراهم می­کنند؛ مرکز فرهنگی‌ای که با رفتار موزه­ای سعی می­کند، مأموریت پویایی موضوع خود یعنی هنر را در جامعه دنبال کند. 

موزه هنرهای معاصر تهران در ۴۸سالگی خود نه می‌تواند رفتار دهه‌های پیشتر را داشته باشد و نه می­تواند به نقطه آغازین خود نگاه کند، بلکه باید با اتکا به سرمایه اجتماعی به‌وجودآمده در پنج دهه گذشته نقش امروزین برای خود تعریف کند و مهمترین نقش آن بهره­گیری از سرمایه و مشارکت اجتماعی است.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

روایت تهران از دل نقشه‌ها و خاطره‌ها

نمایشگاه «قصه‌های تهران» هم‌زمان با هفته گردشگری در کوشک باغ هنر برپا شده است

روایت تهران از دل نقشه‌ها و خاطره‌ها

میراث مشهد؛ اول تخریب، بعد ثبت

بناهای تاریخی مشهد در سایه توسعه شهری تخریب می‌شوند و بسیاری پیش از ثبت از بین می‌روند

میراث مشهد؛ اول تخریب، بعد ثبت

فاصله دانش تا تصمیم 

چرا مسائل ایران حل نمی‌شوند؟ 

فاصله دانش تا تصمیم 

تدوین برنامه اجرایی برای احیای کارخانه تاریخی ریسباف اصفهان

تدوین برنامه اجرایی برای احیای کارخانه تاریخی ریسباف اصفهان

نخستین دوسالانه‌ی «شب کوک» با تمرکز بر آثار پیانویی فوزیه مجد برگزار می‌شود

نخستین دوسالانه‌ی «شب کوک» با تمرکز بر آثار پیانویی فوزیه مجد برگزار می‌شود

مایک؛ سرزمین دزدان دریایی

مایک؛ سرزمین دزدان دریایی

مستند را به گزارشگری تقلیل داده‌ایم

«حسن نقاشی» در گفت‌وگو با «پیام ما» از وضعیت تولید و معیشت مستندسازان می‌گوید

مستند را به گزارشگری تقلیل داده‌ایم

۵۰ سال خاطره، بدون شناسنامه میراثی

روایت‌های متناقض درباره قدمت سینمای یادمان و بی‌توجهی به ارزش تاریخی آن

۵۰ سال خاطره، بدون شناسنامه میراثی

زیر چتر سبز گیلان؛ از باد منجیل تا لبخند بچه‌ها

روایت نخستین سفر استانی؛ از دیدار با خیرین تا بازدید از یک خدمت درمانی ویژه

زیر چتر سبز گیلان؛ از باد منجیل تا لبخند بچه‌ها

گزارش عملکرد دو ساله یگان حفاظت میراث فرهنگی

کشف ۱۴ هزار شیء تاریخی و دستگیری ۵ هزار متهم

گزارش عملکرد دو ساله یگان حفاظت میراث فرهنگی