بزرگترین زمین‌لرزه در پهنهٔ تهران

اشمیت و همکاران از دانشگاه برادفورد با همکاران دانشکدهٔ جغرافیای دانشگاه تهران در سال ۲۰۱۱ در مقالهٔ خود به بررسی انتقال از شرایط خشک اوایل هولوسن به شرایط مرطوب‌تر هولوسن میانی ۷۵۵۰ تا ۶۷۵۰ سال قبل، مصادف با سکونتگاه زاغه پرداختند. آنها در بررسی‌های خود به مطالعات دیرینهٔ لرزه‌شناسی اشاره کرده‌اند که سری زمین‌لرزه‌های اصلی با بزرگای حدود ۷.۰ با دوره‌های بازگشت‌های ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ سال در محدودهٔ سامانهٔ گسلی ایپک در مجاورت جنوب دشت قزوین را نشان می‌دهند. افزایش رطوبت به‌دنبال فاز خشک اولیهٔ هولوسن در ۸۳۰۰ قبل با بررسی آبرفت‌ها مشخص شده است.

هدف از مطالعهٔ زمین‌باستان‌شناسی ارزیابی پتانسیل رسوبات به‌عنوان سوابق اقدامات انسانی گذشته است. تخریب پایه و انواع سوختن محصولات جانبی و ضایعات خانگی و تولیدی، ورودی‌های متمایز را به رسوبات سکونتگاهی نشان می‌دهد. انواع مختلف سوخت (چوب، کاه، سرگین) ممکن است منعکس‌کنندهٔ زمینه‌های مختلف خانگی و تولیدی استفاده از آتش باشد. همزمانی تغییرات عمدهٔ اقلیمی، فعالیت زلزله و سبک‌های مختلف رسوب‌گذاری با تغییر الگوهای شغلی انسان نشان‌دهندهٔ ارتباط بین سامانه‌های محیطی و انسانی است.
در شمال و غرب ایران، اقلیم بین شرایط اقلیمی خشک‌و‌سرد و شرایط مرطوب‌وگرم در دوران بین یخبندان تغییر کرد. رسوبات دریاچه‌ای و رسوبات لس نیز نشان‌دهندهٔ افزایش رطوبت در طول دوره‌های بین‌مرحله‌ای آخرین یخبندان است. چنین رسوبات لسی در جنوب دریای مازندران در پادگانه‌های آبرفتی به‌خوبی قابل مشاهده‌اند. سوابق رسوبی دریاچه‌ها و پلایاها و همچنین ذخایر لس دارای پتانسیل قوی برای شناسایی سیگنال‌های اقلیمی است.
تغییرات اقلیمی هولوسن در دشت ورامین از ۸۰۰۰ سال قبل تا دورهٔ پیشاصنعتی نشان‌دهندهٔ تغییرات قابل‌توجهی در فصلی بودن تغییرات در هولوسن است. افزایش بارندگی در فصل بهار، همراه با دمای پایین‌تر و تجمع برف بالقوه قوی‌تر در کوه‌های بالادست البرز ممکن است منجر به افزایش عرضهٔ آب در مخروط‌افکنه در دورهٔ رویشی و درنتیجه، ایجاد شرایط مطلوب‌تر برای تولید کشاورزی در اواسط‌ هولوسن شده باشد.
دشت ورامین در جنوب‌شرق تهران با افزایش تراکم سکونتگاهی در حدود ۷۳۰۰ تا ۶۳۰۰ سال قبل مواجه بوده است و در هزاره‌های بعدی با چندین ناپیوستگی استقرار مواجه شد و درنهایت در ۴۹۰۰ تا ۴۱۰۰ سال قبل استقرار انسانی نشان داده است. معمولاً بحران‌های اسکان با رویدادهای اقلیمی مانند خشکسالی مرتبط هستند. دورهٔ پوشش گیاهی و افزایش تجمع برف در فصل سرد و ذوب تأخیری برف در رشته‌کوه‌های البرز با افزایش رواناب در طول تابستان می‌تواند منجر به تأمین آب بیشتر در مخروط‌افکنه‌ها در دورهٔ پوشش گیاهی شده باشد و علاوه‌براین، به تولید کشاورزی کمک کرده است.
گسل پیشوا به طول حدود ۳۵ کیلومتر بین زون ساختاری البرز و ایران مرکزی در جنوب‌شرقی ورامین با سازوکار فشاری و امتداد لغز چپگرد است. مطالعات مورفوتکتونیکی به‌دست‌آمده در راستای گسل پیشوا فعالیت آن را نشان می‌دهد. سه تا پنج رویداد لرزه‌ای با بزرگای ۶ تا ۷ با زمان‌های بازگشت ۳۲۶۵ سال با مطالعه بر روی دو ترانشه دیرینه لرزه‌ای نشان داده که جوان‌ترین و قدیمی‌ترین رویداد به‌ترتیب ۸۷۰ سال و ۲۹ هزار سن دارند و آخرین زمین‌لرزه احتمالاً زمین‌لرزهٔ ۱۳۸۴ میلادی ورامین و ری بوده است.
با افزایش اخیر دما در شش دههٔ گذشته سرعت ذوب یخچال‌ها به‌طور قابل‌توجهی بالاتر شده است و باعث افزایش قابل‌توجه حدود ۲۰ سانتی‌متر در سطح دریا در جهان شده است. تغییراقلیم می‌تواند فاجعه‌هایی مانند زلزله، فوران‌های آتشفشانی، سونامی و رانش زمین به‌دلیل ذوب شدن یخچال‌های طبیعی و بالا آمدن سطح دریا را به‌همراه داشته باشد. ذوب شدن یخچال‌های طبیعی ناشی از گرم شدن کره زمین به ما در مورد آیندهٔ متلاطم لرزه‌ای هشدار می‌دهد. وقتی یخچال‌های طبیعی ذوب می‌شوند، وزن عظیم روی پوستهٔ زمین کاهش می‌یابد و پوسته به‌دلیل «بازگشت ایزواستاتیک»، بازمی‌گردد. این فرآیند می‌تواند گسل‌ها را دوباره فعال کند و فشار را بر روی اتاقک‌های ماگمایی که آتشفشان‌ها را تغذیه می‌کنند، افزایش دهد و درنتیجه، فعالیت لرزه‌ای را افزایش می‌دهد. همبستگی بین افزایش دما به‌دلیل گرمایش جهانی و فراوانی زلزله‌ها همچنان در حال بررسی است.