بایگانی مطالب: گردشگری
بازار طلا؛ خنجری بر شاهرگ عودلاجان
|پیام ما| تخلف آشکار سازندگان «مرویسنتر» در حریم کاخ گلستان آن هم با مجوز اداره میراث تهران همچنان محل مناقشه و هراس دوستداران میراثفرهنگی است که این روزها خبرهای جدیدی از محله تاریخی عودلاجان میرسد. این محله هم در معرض تهدید پروژههایی است که قرار است در کنار مرویسنتر اجرا شوند. پروژههایی مانند بازار طلا که میتوانند بخش عمده بافت این محله را نابود کنند. به ویژه اینکه هنوز حریم مصوب شده بخشی از این محله از سوی میراث فرهنگی ابلاغ نشده و حریم بخش دیگر آن نیز هنوز مصوب نشده است. در همین حال، مدیران میراث استان تهران برخلاف قوانین، پاسخ استعلامات پروژههای عمرانی را بدون توجه به ضوابط حریم این محله داده و مجوزهایی را هم صادر کردهاند. درحالیکه براساس قانون، از زمان تصویب حریم یک اثر در شورای حریم تا زمان ابلاغ ضوابط آن توسط وزارت میراث، استان مجاز به پاسخگویی به هیچگونه استعلامی نیست.
گردشگری بدون ضابطه چالش نوظهور جنگلهای هیرکانی
نقش مستندسازان در افشاگری، ایجاد فشار اجتماعی و تولید شواهد قابل استناد غیرقابلانکار است. تیمهای مستندساز میتوانند برداشتهای غیرقانونی، آثار تخریب، مسیرهای انتقال و پیامدهای اکولوژیک را بهصورت دقیق و قابلاستناد ثبت کنند. اینها سخنان «لیلا فولادوند»، مستندساز حیاتوحش و مدیرعامل انجمن مستندسازان حیاتوحش، تنوعزیستی و محیطزیست است. او در گفتوگو با «پیام ما»، انواع حریق بهواسطه عامل انسانی، گردشگری ناپایدار و تأخیر آن بر اکوسیستم جنگلی را شرح میدهد.
قانون روی کاغذ؛ تخریب در میدان
در سالهای اخیر، شمار تخریبها و تعرضها به عرصه و حریم آثار تاریخی کشور، بهویژه در استانهایی چون اصفهان، فارس، خوزستان و کرمان، رشد نگرانکنندهای داشته است. براساس دادههای غیررسمی منتشرشده از سوی کارشناسان حقوقی و پژوهشگران میراثفرهنگی، تنها در بازه پنجساله اخیر بیش از هزار مورد تخلف در قالب ساختوساز غیرمجاز، حفاری غیرقانونی و تعرض به حریم آثار ملی به ثبت رسیده؛ آماری که تنها بخش آشکار ماجراست و بخش بزرگی از این تخلفات، هرگز گزارش یا پیگیری قضائی نمیشوند. این در شرایطی است که ایران از سال ۱۳۰۹ تاکنون یکی از جامعترین نمونه قوانین در زمینه میراثفرهنگی را در منطقه داشته است. هر چند این قانون نتوانسته در طول زمان به روزرسانی شود اما سوال اینجاست آیا مشکل از ضعف قانون است یا از ناتوانی نهادهای متولی در اجرای آن؟ گزارش پیش رو با واکاوی این موضوع از دید کارشناسان و صاحبنظران، میکوشد تصویری روشن از نسبت میان قانون، اجرا و اراده در نظام حقوقی حفاظت از آثار تاریخی ایران ارائه دهد.
«زرجوب» گیلان، زهرجوب شد
رودخانههایی با بوی مرگ و عفونت
فروپاشی «مروارید»
«سقفها فرو ریخته، دیوارها و مبلمان داخلی بهشدت آسیب دیدهاند و عملاً با فضای رهاشدهای مواجهایم.» این تازهترین تصویری است که عضو شورای شهر کرج از وضعیت کاخ مروارید ارائه داده است؛ همان بنایی که بارها نابسامانی وضعیتش خبرساز شده. حالا مدیران میراثفرهنگی، برای چندمین بار میگویند قرار است مالکیت مجموعه از سپاه به دولت منتقل شود و درصورت تحقق، امکان واگذاری آن به بخش خصوصی برای مرمت، احیا و تبدیلشدن به کاخموزه فراهم خواهد شد. اما سؤال اینجاست که آیا این مجموعه کمنظیر معماری سرانجام از این چرخه نابسامانی رها میشود؟ آیا انتقال مالکیت آن راهگشا خواهد بود؟
نقدی بر توسعه گردشگری در بافت تاریخی
ائتلاف یک قاره دردی از آثار ایران دوا میکند؟
|پیام ما| وزیر میراثفرهنگی دیروز برای شرکت در دومین مجمع عمومی ائتلاف میراثفرهنگی آسیا (ACHA) وارد چین شد. این مجمع عمومی و نشست شورای ACHA از ۲۶ تا ۲۹ نوامبر ۲۰۲۵ در شهر چونگچینگ چین برگزار میشود. بهگفته برگزارکنندگان، این مجمع وزیران، رهبران جهانی حوزه میراث و متخصصان را گرد هم میآورد تا مسیر آینده همکاریهای میراثفرهنگی در آسیا را ترسیم کنند. سایت مجمع اعلام کرده است: «نشست امسال قرار است پیشرفتهای نهادی را معرفی و از سازوکارهای جدید تأمین مالی رونمایی کند. برنامه کنفرانس شامل گفتوگوهای وزارتی، نشستهای علمی و نمایشگاههای فرهنگی است که برای شرکتکنندگان فرصتهایی فراهم میکند تا شبکههای حرفهای خود را تقویت و رویکردهای نوآورانه برای حفاظت از میراث مشترک آسیایی را بررسی کنند.»
ایران تماشا میکند، اعراب احیا میکنند
قطر و امارات لنجهای کهنه ایرانی را خریداری و احیا کردهاند و در بخش گردشگری از آن بهره میبرند. این خبر تازهای نیست، موضوعی است که در جریان جامجهانی قطر بیش از همیشه خبری شد. اما بعد از گذشت چند سال هنوز اقدامی برای احیای این صنعت و حتی ثبت تاریخ شفاهی دانش لنجسازی از سوی وزارت میراثفرهنگی صورت نگرفته، حتی پاسخ وزیر به این سؤال که چه برنامهای برای احیای صنعت لنجسازی دارید؟ «اطلاعی ندارم» است. درحالیکه در چند سال اخیر یکی از اصلیترین سیاستهایی که این وزارتخانه دنبال میکند، توسعه گردشگری دریامحور است. از طرفی دولت سال ۹۹ مصوبه امحای تمامی لنجهای چوبی را ابلاغ کرد که براساس آن، باید لنجهای آهنی جایگزین لنجهای چوبی شود. همین مصوبه بر بیتوجهی به این صنعت دامن زد. در این سالها بهجز تلاشهایی از سوی فعالان فرهنگی جنوب کشور، اقدامی برای احیای این صنعت صورت نگرفته است.
آش دوغ «شاهطلا»
«ریسباف»؛ موزهای میان رویا و اجرا
اصفهان، شهری که بهعنوان نگین هنر و معماری ایران شناخته میشود، این روزها میزبان یکی از چالشبرانگیزترین پروژههای میراثفرهنگی کشور است؛ پروژهای که میتواند چشمانداز گردشگری، اقتصاد فرهنگی و هویت تاریخی استان را متحول کند، اما همزمان محل ابهام، نقد و حاشیههای متعدد بوده است. کارخانه قدیمی «ریسباف»، با سابقهای نزدیک به یک قرن در صنعت نساجی، قرار است به بزرگترین موزه منطقهای ایران تبدیل شود؛ طرحی ملی که با وعده مشارکت وزارت میراثفرهنگی، شهرداری و استانداری اصفهان تعریف شده است.
