ستاره حجتی

پنج روز از شروع ثبت نخستین مراجعه با علائمی شبیه مسمومیت در رضوانشهر استان گیلان می‌گذرد و شمار این مبتلایان اکنون به حدود ۴۰۰ نفر رسیده است. دلیل این مشکل عمومی هنوز اعلام نشده است. در حالی که رئیس دانشگاه علوم پزشکی گیلان می‌گوید آزمایش‌های کشت آب در حال انجام است و تا اعلام نتیجه معلوم نیست آب آلوده بوده یا نه، آبفای کشور آلودگی آب را رد می‌کند. با این حال دانشگاه علوم پزشکی به شهروندان توصیه کرده است آب را پس از جوشاندن استفاده کنند. تغییر کیفیت آب در مناطق از گیلان در گذشته نیز اتفاق افتاده است.

بررسی فهرست در دسترس حوادث و سوانح کشور نشان می‌دهد که مدیریت اطلاعات و مستندسازی حوادث و سوانح، نیازمند تدوین فرآیندی یکپارچه مبتنی بر روش‌های علمی و تعاریف واحد و ثبت دقیق و به‌موقع اطلاعات در راستای کاهش آسیب‌ها و خسارات ناشی از حوادث و سوانح است. همچنین، تحلیل روندها، ثبت نظام‌یافته و یکپارچۀ تجربه‌ها و تدوین درس‌آموخته‌ها، منجر به شناخت علت وقوع حوادث و سوانح، کاهش اثرات ناشی از آن‌ها و ارتقاء کیفیت فرآیند مدیریت ریسک و بحران در کشور خواهد شد. پژوهشگاه سوانح طبیعی کشور با انتشار گزارشی بر این نکات تأکید کرده است و آماری از میزان سوانح طبیعی کشور در سالی که گذشت ارائه داده است. طبق داده‌های این گزارش، سیستان‌وبلوچستان بیشترین میزان خسارت سوانح طبیعی غیر از زلزله و آتش‌سوزی را در سال ۱۴۰۲ تجربه کرده است.

اهالی روستای «حاجی‌آباد» در شهرستان تایباد خراسان رضوی می‌گویند، با افت شدید فشار آب در ۱۰ روز گذشته عملاً با مشکل آب شرب و استحمام مواجه شده‌اند و این چالش هرسال برای‌شان تکرار می‌شود. مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کشور اما اعلام کرده است که هیچ نگرانی از بابت تأمین آب شرب شهر و روستاهای ایران در تابستان ۱۴۰۳ وجود ندارد و این درحالی‌است که مطابق با آمار ارائه‌شده از سوی خود او، هم‌اکنون ۴۳۰۰ روستا در سراسر کشور به آب شرب پایدار دسترسی ندارند. همچنین ۷۵ روستا در استان خراسان رضوی با تانکر آب‌رسانی می‌شوند و شرایط برای بسیاری استان‌های دیگر کشور نیز مشابه است.

وزیر جهادکشاورزی اعلام کرده است که اولویت این وزارت‌خانه سهیل‌گری صدور مجوزها و ایجاد جهش تولید در صید و آبزی‌پروری در استخرهای دومنظوره‌ است. اما کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند این اولویت‌گذاری اشتباه است و باید مهم‌ترین موضوع در این وزارت‌خانه، کاهش هدررفت منابع مانند آب، کاهش هدررفت محصولات کشاورزی و کاهش فرسایش خاک ناشی از کشت و زرع، ایجاد نظام بهره‌وری و همچنین جذب سرمایه به‌نفع توسعۀ این موارد باشد. همچنین درحالی‌که وزارت جهادکشاورزی باید سیاست کاهش تعداد چاه‌های آب، مجاز و غیرمجاز و کاهش اتکا به منابع آب زیرزمینی را در پیش گیرد، فقط به توسعه و اشتغال در وضع موجود فکر می‌کند. این درحالی‌است‌که سال گذشته اتاق اصناف کشاورزی ایران طی بیانیه‌ای، دوازده اولویت بخش کشاورزی کشور را به دولت گوشزد کرده بود، اما به نظر نمی‌رسد اولویت کشاورزان برای مدیران جهادکشاورزی لحاظ شده باشد.

از شروع سال ۱۴۰۳ کشور چندین سیلاب بزرگ را به خود دیده که عددی بالغ‌بر ۱۵ هزار میلیارد تومان به بخش‌های مختلف ساختاری و زیرساختی خسارت وارد کرده است. این اعداد درحالی‌است‌که درست یک سال قبل، دولت تلاش می‌کرد بخشی از خسارات که مستقیم مربوط به مردم است، مانند بخش کشاورزی یا خانه‌های مسکونی و از سیلاب‌های سال ۹۸و ۹۹ به جای مانده است را جبران کند. گرچه گزارش دقیقی از میزان جبران خسارات در سایر بخش‌ها مانند جاده‌ و تأسیسات هم وجود ندارد، اما شواهد مردمی و البته مستندات خبرهای رسمی نشان می‌دهد مناطقی که طی ۵ سال اخیر به‌شکل مکرر از سیلاب زیان دیده‌اند، نه فقط هم‌چنان متضرر هستند، بلکه مطالبات‌شان از دولت روی هم انباشت شده است.

عقب‌ماندن دولت از پرداخت معوقات گندم‌کاران مانند سال‌های گذشته، گرچه با عذرخواهی معاون وزیر جهادکشاوزری روبه‌رو شد، اما دردی از پرداخت‌ها دوا نکرد. براساس اعلام بنیاد ملی گندم‌کاران، هنوز معوقات زارعان این کالای استراتژیک از دولت طلب دارند و به‌رغم اعلام زمان تسویه‌حساب، پرداخت‌ها انجام نشده است. سال گذشته مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی هشدار داده بود که در بودجۀ ۱۴۰۳ در بخش یارانهۀ نان که تأمین‌کنندۀ هزینه‌های خرید تضمینی گندم است، با کم برآوردی مواجه هستیم و بنابراین سال پیش‌رو، سال سختی برای پرداخت مطالبات گندم‌کاران است. به‌نظرمی‌رسد، حالا این سال سخت آغاز شده است و دولت مانند سال‌های گذشته توان ماندن روی قولش را ندارد. این گزارش همچنین عنوان کرده بود، دولت در بخش نان و گندم خطای زیاد و فاحشی دارد.

دکل مخابراتی که قرار بود از سوی مخابرات و خلاف ضوابط محیط زیستی در مجاورت مدرسه دخترانه روستای «الواج» ارومیه احداث شود ساخته نخواهد شد.

|پیام ما| سرپرست معاونت حمل‌ونقل وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده است که ظرفیت و توان تولید سالانه هزار دستگاه اتوبوس برقی در کشور ایجاد شده، اما تولید آن نیازمند سفارش‌گذاری توسط شرکت‌های حمل‌ونقل است.

رئیس بنیاد ملی گندمکاران اعلام کرد ۲۳ هزار میلیارد تومان از طلب کشاورزان حدود یک ماه پیش پرداخت شد و ۲۸ هزار میلیارد تومان نیز هفته پیش پرداخت شده است. کشاورزان حدود ۳۴ هزار میلیارد تومان از دولت بابت گندم تحویلی طلب دارند که باید توسط سازمان برنامه و بودجه و سازمان هدفمندی یارانه‌ها پرداخت شود.

طبق آمار رسمی عددی بین ۳ تا ۴ میلیارد مترمکعب آب صرف کشت برنج در خوزستانِ دارای تنش آبی می‌شود. به‌دلیل همین میزان مصرف بالا و شدت‌گرفتن خشکسالی، دولت طی یک مصوبه کشت تابستانه برنج در همۀ استان‌های غیر شمالی از جمله خوزستان را ممنوع اعلام کرد. ممنوعیتی که امسال نیز بر آن تأکید و آیین‌نامه‌های آن به همۀ استان‌های کشور ابلاغ شد. حالا اما نمایندگان خوزستان می‌گویند محدودیت کلی را نمی‌پذیرند و در تلاش هستند تا در جلسه‌هایی با دولت، محدودیت کشت برنج را بردارند. برخی کارشناسان کشاورزی اما می‌گویند، مسئلۀ اساسی در الگوی اصلاح کشت است که نتوانسته است محصولی کم‌آب‌بر اما با رقابت‌پذیری ریالی با برنج ارائه کنند. به‌اذعان مسئولان این استان، هم‌اکنون نیز کشت برنج به‌شکل غیرقانونی در خوزستان انجام می‌شود و چون موضوع معیشت است، ناظران و متولیان چشم‌شان را ب‌ روی آن می‌بندند. همچنین کشت برنج اصلی‌ترین دلیل برداشت آب زیرزمینی در این استان است که بنابر اعلام شرکت آب منطقه‌ای خوزستان با کاهش ۳۰ درصدی ذخایر زیرزمینی همراه است.

«علی سلاجقه» رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور، ۱۶ خرداد و در حاشیۀ جلسۀ هیئت‌دولت، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که به‌دلیل بارندگی‌های اخیر، حقابۀ ایران از هیرمند تأمین شده است. این درحالی‌است‌که، در هفتۀ آخر خرداد و پس از آخرین سیلاب رودخانۀ هیرمند در افغانستان، آب محدودی که از هیرمند به‌سمت ایران جریان داشت نیز قطع شد. آن‌هم در شرایطی که تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌داد، مسیر آب به‌سمت گودزره همچنان باز و آب به‌سمت این شوره‌زار در جریان بود. این گفته‌ها درحالی‌است‌که، براساس آمار رسمی از طغیان‌های پیاپی هیرمند در فاصلۀ زمانی اسفند ۱۴۰۲ تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۳، کم‌تر از ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب از هیرمند به کشور وارد شده است. مقام‌های دولتی درحالی اصرار بر تأمین حقابه دارند، که یک نمایندۀ شهروندان سیستان‌وبلوچستان در مجلس شورای اسلامی به «پیام ما» گفته است: اطلاعات اخذشده از گروه‌های علمی تأیید می‌کند که در سازۀ بند کمال‌خان تغییری رخ نداده و آب ورودی به سیستان از طریق دریچه‌های این سد به‌سمت پایین‌دست رهاسازی شده است. براساس مطالعات زمان‌بندی‌شدۀ گروه جغرافیای دانشگاه سیستان‌وبلوچستان، تصاویر ماهواره‌ای اردیبهشت نشان می‌داد، حدود یک‌دهم آب توسط دریچه‌های بند کمال‌خان به‌سمت ایران جاری شده بود و دَه‌برابر این آب به‌سمت شوره‌زار گودزره منحرف شد.