یاسر مختاری

تبلیغات اغواکننده با عنوان «غنی‌سازی محصولات غذایی» با ادعاهایی مانند درمان و یا جبران برخی کمبودهای ویتامینی یا مواد معدنی، پروتئینی و غیر این روزها روی بسیاری از محصولات غذایی موجود در بازارهای رسمی دیده می‌شود. این امر به‌گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو باید تابع استانداردهای خاصی باشد که از سوی این سازمان اعلام شده است؛ در غیر این‌صورت ادعاها تنها جنبه تبلیغاتی دارد و غیرواقعی است.

چهار دهه از ممنوعیت کشت خشخاش و تولید اپیوم در ایران گذشته است. در این مدت نیاز به مواد اولیه در داروهای مخدرپایه عمدتاً از طریق واردات رسمی از افغانستان و کشفیات موادمخدر تأمین می‌شد؛ اما مشکلات موجود در کشور همسایه و کاهش کشفیات این مواد توسط نیروی انتظامی، برخی از نهادها مانند وزارت بهداشت را بر آن داشت تا به‌دنبال رفع ممنوعیت کشت خشخاش باشند. «اسحاق اسماعیلی»، رئیس اداره دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو، به «پیام ما» گفت بازگشت به کشت قانونی خشخاش تنها راه پایدار برای تأمین داروهای حیاتی است، اما «جمشید قائم‌مقام»، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، تأکید کرد نباید لغو محدودیت با سرعت صورت گیرد.

گرانی مواد غذایی و محدودیت دسترسی به غذاهای سالم و مغذی، سبد غذایی تعداد قابل‌توجهی از مردم را فقیر کرده است. به‌گفته «احمد اسماعیل‌زاده»، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، مرگ ۱۲۰ هزار نفر در کشور با تغذیه نامناسب مرتبط است. «احمد آرایی‌نژاد»، عضو کمیسیون بهداشت مجلس، در گفت‌وگو با «پیام ما» فقر مادی و فرهنگی را عامل فقیر شدن سبد غذایی مردم و درنتیجه تغذیه نامناسب دانست.

اظهارنظرها درباره قانون اجرانشده «حجاب و عفاف» در کشور همچنان یکی از مسائل مورد مناقشه در میان چهره‌های سیاسی کشور است. برخی از چهره‌های سیاسی قدیمی و سرشناس این مسئله را حل‌شده می‌دانند و بر این اعتقادند که به‌دلیل امکان واکنش تندروها، دیگر نباید به این مسئله پرداخت.

انتصاب افراد بدون رزومه مدیریتی ویژه و صرفاً با تکیه بر برخی روابط و بدون ضابطه در نهادی مانند شهرداری تهران به‌گفته «الهام فخاری»، عضو سابق شورای شهر تهران، ضمن زیر سؤال بردن شایسته‌سالاری موجب تضعیف کارامدی، کاهش انگیزه و بهره‌وری کارکنان و همچنین خدشه‌دار شدن اعتماد عمومی می‌شود.

قتل یک کارمند دانشگاه تهران در این هفته و قتل یک روزنامه‌نگار در سال گذشته که از زنان طبقه متوسط فرهنگی بودند، بار دیگر مسئله خشونت خانگی را به صدر اخبار بازگرداند. «فاطمه موسوی»، جامعه‌شناس، در گفت‌وگو با «پیام ما» افزایش خشونت را نتیجه «سقوط طبقه متوسط و فشارهای اقتصادی» می‌داند و «پروانه سلحشوری»، نماینده پیشین مجلس، به «پیام ما» می‌گوید: «خشونت خانگی طبقه نمی‌شناسد. خشونت در نبود حمایت قانونی از زنان رخ می‌دهد.»

گرانی در بازار مواد غذایی ایران این روزها بسیار محسوس‌تر از همیشه است؛ اقلام پروتئینی همچون گوشت و مرغ که زمانی بخش اصلی وعده‌های غذایی بودند، اکنون برای بسیاری از خانواده‌ها به کالایی دست‌نیافتنی تبدیل شده‌اند. افزایش بی‌وقفه قیمت مواد غذایی، از گوشت و مرغ تا حبوبات و لبنیات و کوچکتر شدن سبد غذایی مردم به‌گفته یک کارشناس رفاهی، می‌تواند تبدیل به بحران معیشتی شود.

آخرین آمارهای وزارت بهداشت از سلامت دهان و دندان در میان سالمندان و جمعیت ۳۵ تا ۴۵ ساله حاکی از آن است که حتی داشتن دندان سالم هم در میان ایرانیان در حال طبقاتی شدن است. نبود پوشش بیمه‌ای مناسب و گرانی درمان دهان و دندان آنها را از داشتن خدمات مناسب محروم کرده است. چنانکه امروز بیش از ۵۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال به اذعان مسئولان وزارت بهداشت از دندان سالم برخوردار نیستند و از آنجا‌ییکه دهه‌‌شصتی‌ها تا سال ۲۰۵۰ به سالمندی می‌رسند، احتمال تشدید مشکلات سلامت دهان و دندان بسیار زیاد است.

کمبود شدید نیرو و شیفت‌های طاقت‌فرسا، مهاجرت به خارج از کشور و ترک شغل در میان پرستاران و تبعیض‌های شغلی علیه آنان، موجب شده است «محمد شریفی‌مقدم»، دبیرکل خانه پرستار، وضعیت پرستاری در ایران را بحرانی بداند. او در گفت‌وگو با «پیام ما» می‌گوید: فشار کاری، تبعیض در پرداخت‌ها و اجرای ناقص قانون تعرفه‌گذاری، پرستاری را به یکی از فرساینده‌ترین مشاغل کشور بدل کرده است.

سه سال پس از مصوبه هیئت دولت برای عرضه دارو از طریق سکوهای اینترنتی و مخالفت‌ نظام سلامت با آن، سرانجام «دستورالعمل جدید عرضه اینترنتی دارو» توسط وزرای بهداشت و ارتباطات امضا شد. با وجود این توافق، «هادی احمدی»، عضو هیئت‌مدیره انجمن داروسازان ایران، به «پیام ما» گفت: «اگر ضوابط این دستورالعمل رعایت نشود، سرقت اطلاعات بیماران ممکن است علاوه‌بر ایجاد زمینه‌های فساد و رانت، موجب خطر بیوتروریسم شود.»

|پیام ما| «مری برانکو» روز گذشته به‌همراه «شیمون ساکاگوچی» و «فرد رامزدل»، از سوی کمیته نوبل به‌دلیل تحقیقات و کشف خود در حوزه ایمنی محیطی به‌عنوان برندگان جایزه نوبل سال ۲۰۲۵ معرفی شدند. کمیته نوبل اعلام کرد این کشف‌ها برای درک نحوه عملکرد سیستم ایمنی و جلوگیری از توسعه بیماری‌های خودایمنی تعیین‌کننده بوده است. برانکو چهاردهمین زنی است که موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی می‌شود.