فروغ فکری
روزنامهنگار
فروغ فکری
۱۴ اسفند ۱۴۰۳
برق نمیآید، کشاورزان برق خود را میسازند
روزی هشت ساعت قطعی برق برای کشاورزان یعنی ضرر پشت ضرر. این قطعی حالا ابعاد گستردهای پیدا کرده و امان کشاورزان را بریده، میزان تولید کم شده و تعدادی از پمپهای آب که با برق کار میکنند، سوختهاند و خسارت اینها هم بار جدیدی بر دوششان گذاشته. برای همین هم صدای بیش از ۵۰ کشاورزی که به نشست هماندیشی با «استارتاپ بیتبُنه» در اداره جهادکشاورزی بویینزهرا دعوت شده بودند هم بلند بود. آنها از وضعیت گله داشتند و از خسارتهایشان میگفتند. بیتبنه، که حالا کارش را بهعنوان استارتاپی در حوزه کشاورزی شروع کرده، یکی از راهکارهایش تعامل برای راهاندازی نیروگاه خورشیدی است. آنها میگویند با پیشفروش محصولتان بخشی از هزینه تأسیس نیروگاه خورشیدی را تأمین کنید تا شاید کمی از بار بیبرقیهای موجود کم شود. هرچند این ایده از نظر تعدادی از کشاورزان چندان خوشایند نیست. آنها معتقدند وزارت نیرو بار تولید برق را بر دوششان گذاشته و بدون حمایت این عرصه را رها کرده است.
فروغ فکری
۱۱ اسفند ۱۴۰۳
شیور، میدان انفجارهای ویرانگر
«در دامن کوه بزرگ شدهایم، زندگی ما به کوه بسته است.» این را اهالی پاییندست «کوه شِیور» در اهر میگویند. کوهی تاریخی با پوشش گیاهی و جانوری خاص و محل ییلاق و قشلاق عشایر، جایی که سال ۱۳۹۷ بهعنوان منطقه شکارممنوع توسط سازمان حفاظت محیطزیست اعلام شد تا تیری در آن رها نشود، اما سالهاست انفجار معادن سنگآهن و مس، کوه و اهالی آن را به لرزه درآورده. شیور برای اهالی روستاهای انجرد، زندآباد، جوبند، مزرعه، صومعه و گاودل بهمعنای زندگی است، اما زندگی در این منطقه با پروانههای اکتشاف مدامی که صنعت و معدن صادر میکند، به خطر افتاده. حالا در منطقهای که چند معدن فعالاند یک مجوز اکتشاف دیگر صادر شده؛ همه این معادن در نزدیکی یکدیگر و در فاصله چند کیلومتری با روستاها مشغول به کارند و آنطورکه رئیس اداره محیطزیست اهر به ما میگوید، این منطقه دیگر امکان تغییر از منطقه شکارممنوع به حفاظتشده را ندارد؛ چراکه سراسر پهنههای این منطقه بهعنوان پهنه معدنی ثبت شده است.
فروغ فکری
۸ اسفند ۱۴۰۳
مازوت جان یزد را میسوزاند
از حدود ۳۰۰ کوره آجرپزی در محدوده شهر یزد، قرار است ۱۵ کوره، مازوتسوزی را از سر بگیرند. سرپرست معاونت هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استانداری در جلسهای مجوز مصرف ۵۰۰ هزار لیتر نفتکوره را صادر کرده است. این اتفاق درحالیاست که طی دو دهه اخیر تلاشهای بسیاری برای رهایی کورههای آجرپزی از مازوتسوزی انجام گرفته بود. در اواخر دهه ۸۰ ایستادگی و درخواست فعالان محیطزیست باعث شد این کورهها گازسوز شوند و براساس تحقیقات سالهای گذشته، از ابتدای گازسوز شدن کورههای آجرپزی استان یزد -از سال ۸۷ تا پایان شهریورماه سال ۱۳۹۱- انتشار گاز CO2 بهمیزان (۲۹/۲۷ درصد)، انتشار سایر آلایندهها شامل NOX بهمیزان (۲۶/۶۵ درصد)، SO2 بهمیزان (۹۸/۹۹ درصد) و SPM بهمیزان (۷۶/۷۰ درصد) کاسته شد. بااینحال، برخی از کورهداران مخزن سوخت دوم برای خود گذاشتند و حالا بیتوجه به درخواست اداره محیطزیست یزد و با وجود مخالفت این اداره، «ستاد تسهیل و رفع موانع تولید» به آنها مازوت رسانده است.
فروغ فکری
۴ اسفند ۱۴۰۳
کوه رادون تکهتکه میشود
بادهای موسمی هربار که از غرب به شرق میوزند، گردوغبار اکتشاف معدن، روستای امینآباد را در خود غرق میکند. اهالی امینآباد که در ۴۵ کیلومتری شهرضا هستند، از ابتدای امسال با بیل مکانیکی و لودر سنگین در منطقهشان روبهرو شدهاند و حالا نگران از بین رفتن کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی منطقه و گیاهانی دارویی که بر روی ۱۰ رشته قنات روستا قرار دارند، هستند. آنها میگویند معدنکاوی در پنج کیلومتری روستا و تنه به تنه زمینهای کشاورزی یعنی نابودی شغل آنها به قیمت سود عدهای خاص. آنها حتی هنوز بهدرستی نمیدانند چه معدنی قرار است آنجا راه بیفتد. به آنها گفتهاند «سنگ مرمریت سیاه و چیزهای دیگر» اما به گفته عضو شورای روستای امینآباد، راه افتادن معدن یعنی خشک شدن ۱۰ رشته قتات منطقه، قناتهایی که آب شرب بیش از هزار نفر از اهالی روستا را تأمین میکند.
فروغ فکری
۲۹ بهمن ۱۴۰۳
نمایندگان پیگیر طرحهای پرمناقشه
نمایندگان مجلس از زمان روی کار آمدن مدیریت جدید در محیطزیست کشور، ۱۲۶ مکاتبه با این سازمان داشتهاند که تعداد بسیاری از این مکاتبات حول محور استخدام افراد، دریافت وام و راهاندازی صنایع و بهبود فضای کشاورزی بوده است. این اطلاعات را دبیرخانه نشان اپوش از سازمان حفاظت محیطزیست گرفته و حالا در اختیار «پیام ما» قرار داده است. هرچند نام نمایندگانی که مکاتبه را انجام دادهاند، در آن مشخص نیست، اما درخواست هر نماینده و پاسخ محیطزیست در آن درج شده است. براساس اطلاعات ثبتشده، سازمان حفاظت محیط زیست به ۱۱۶ مکاتبه نمایندگان پاسخ صریح داده و در اغلب موارد مکاتبه انجامگرفته را نادرست یا نشدنی دانسته است؛ مانند درخواست یک نماینده برای فعالیت یک شرکت صنعتی و معدنی یا درخواست خروج یک صنعت از لیست صنایع آلاینده. این درخواستها درحالیاست که بهگفته «محمد الموتی»، دبیر شبکه تشکلهای محیطزیستی و منابعطبیعی کشور، تاکنون هیچیک از ۱۲ مجلس تشکیلشده در چهاردهه گذشته دغدغه محیطزیستی نداشتهاند و درخواست نمایندگان اغلب از سر نگاه محلی و قومی است، نه منافع ملی، و همین هم باعث ایجاد تعارض منافع و تضاد گسترده در محل قانونگذاری کشور شده است.
فروغ فکری
۲۷ بهمن ۱۴۰۳
تخریب خاییز روی گسلهای زلزله
تصاویر، دو ویلای بزرگ را نشان میدهند که در منطقه حفاظتشده خاییز ساخته شدهاند. این ویلاها بخشی از طرح گردشگری تنگ تکاب در منطقه حفاظتشده خاییز است که حالا با بتنریزی گسترده کوههای بکر منطقه را تکهتکه کردهاند. بیش از شش سال از مخالفت فعالان استانهای خوزستان و کهگیلویهوبویراحمد با این طرح گردشگری میگذرد، اما طرح بهبهانه آنکه زمینش جزو مستثنیات است، مجوز فعالیت گرفت. حالا اما گزارشی رسمی از دادگستری منتشر شده که نشان میدهد این طرح روی گسل فعال زلزله قرار دارد، برخلاف ضوابط طرحهای اکولاژ و اقامتگاههای بومگردی، بتنریزی گسترده و آرماتوربندی در سایت پروژه انجام گرفته، دهها گونه مهاجم و غیربومی در سایت پروژه کاشته شده و کانالکشیها با سازههای بتنی و غیرهمگون با سیستم منطقه انجام گرفته است. این تخلفات حالا یکبار دیگر این طرح پرحاشیه در منطقه حفاظتشده را خبری کرده است و این سؤال را بار دیگر مطرح کرده که چرا ضوابط مناطق حفاظت شده برای این ۳۲ هکتار رعایت نشده و بهراحتی ساختوساز و تخریب در حال انجام است؟
فروغ فکری
۲۲ بهمن ۱۴۰۳
آنقوت، ناجی ارژن
«میگویند پرنده مقدسی است». در روایت اهالی دشت ارژن و آنها که سالیان سال غاز قرمز را دیده بودند، این روایت دهن به دهن چرخیده و یک روایت قدیمی از شکار این پرنده هم وجود دارد: «وقتی یک شکارچی یکی از آنها را به خانه آورد، هرچه کردند آنقوت یا همان غاز قرمز نپخت و مجبور شدند آن را نخورند.» تالاب ارژن، ثبتشده در کنوانسیون رامسر است و از طرف یونسکو بهعنوان ذخیرهگاه زيستكره شناخته شده و حالا برای اولینبار در دنیا با یک روش علمی، این پرنده تالابی بهعنوان گونه پرچم در این تالاب انتخاب و نماد تالاب ارژن شده است. صحبت از آنقوت میان اهالی روستاهای اطراف تالاب بالا گرفته، بچهها در مدرسه دربارهاش آموزش میبینند و مردم کوچه و خیابان هر کجا گعدهای دارند، اعضای انجمن «آوای بوم» و انجمن «آوای زیستبوم ارژن» به آنها درباره اهمیت این پرنده و چگونگی حفاظتش میگویند. آنقوتها در حال حاضر در ارژن تعدادشان بیشتر از همیشه است و جانشان عزیزتر و همین هم حافظ تالاب است، تالابی فصلی که نگرانیها از خشکی و تخریبش بهدلایلی چون زمینخواری، برداشت آب، خشکسالی و … بالاست.
فروغ فکری
۲۰ بهمن ۱۴۰۳
«خوشبخت» و «شور» زیر لایههای بتن
اهالی افین یکبار دیگر پلاکارد بر دست روی بتنهایی که آب رود را از آنها دریغ کرده ایستادهاند و میگوید «چرا «خوشبخت» و «شور» را از ما گرفتید؟» خوشبخت و شور رودهای روانی بودند که حالا دو دهه است روی آنها بتن ریختهاند و آب آن توسط لولههایی در زیر زمین به اسفدن میرود. شهری در نزدیکی افین و ۵۰ کیلومتری قاینات. افینیها میگویند حدود بیست سال است صدایشان به جایی نمیرسد. قناتها و توت ۳۵۰ساله روستا خشک شده و جان زرشکها در خطر است؛ آنهم برای بتنریزی و حذف رودخانه از مسیر اصلیاش. حالا در هفتههای اخیر کار دوباره شروع شده. آمدهاند تا لولهها را لایروبی کنند و لوله جدید بگذارند. افینیها میپرسند «پول بیتالمال چرا باید صرف چنین نابودیای شود؟» اداره محیطزیست و منابعطبیعی شهرستان میگویند از نظر قانونی اتفاق رخداده به آنها ارتباطی ندارد و آبمنطقهای مسئول است و مسئولان آبمنطقهای هم به ما میگویند «درباره اتفاقات ماههای اخیر اداره امور آب مجوزی نداده بلکه تصمیمگیری درباره تعمیر و لایروبی و کارهای دیگر توسط شورای تأمین استان مصوب شده است.» در میان کشوقوس مسئولانی که هرکدام تقصیر را به گردن دیگری میاندازند و میگویند از نظر قانونی مسئول نیستند! سالیان سال است که بتنها جای آب روان را گرفته، کوههای اطراف خوشبخت و شور تخریب شده و دیگر خبری از پوشش گیاهی نیست و محلیها میگویند «روی بتنها، آنجا که قبلاً رودخانه بود اشک میریزیم.»