مرضیه قاضیزاده
خبرنگار
مرضیه قاضیزاده
۴ مرداد ۱۴۰۴
«انقلاب خورشیدی» با واردات چینی
دولت از «انقلاب خورشیدی» میگوید؛ از طرحی نو برای نصب صدها هزار سامانه خورشیدی کوچک روی پشتبام خانهها، گامی برای بهرهگیری از آفتاب همیشه حاضر ایران. درحالیکه تیترها نوید تحولی بزرگ میدهند، فعالان حوزه انرژیهای تجدیدپذیر از مسئله دیگری سخن میگویند: سردرگمی، نبود مشوق اقتصادی، انحصارطلبی دولت و نگرانی از تبدیل این فرصت به وارداتی گسترده و بیثمر. در دل این هیاهو، صداهایی از بدنه کارشناسی کشور شنیده میشود. سه روایت از سه کنشگر حوزه انرژی را مرور میکنیم؛ کسانی که از دل میدان و تجربه میگویند چرا خورشید هنوز به خانهها نرسیده و برای رسیدنش چه چیزی لازم است.
مرضیه قاضیزاده
۲۲ تیر ۱۴۰۴
سیل کپرها را برد، ریزگرد نفسها را
درحالیکه روستاهای دو شهرستان «قلعهگنج» و «جازموریان» شب پنجشنبه طعمه سیلاب شدند و دهها خانه، راه و نخلستان در تاریکی و بیخبری تخریب شد، مدیرکل بحران استان کرمان میگوید «اطلاعرسانی قبلی انجام شده بود». اما واقعیت میدانی چیز دیگریست؛ دهیاران روستاهایی مانند «گونچان» و «شمسآباد» تأکید میکنند هیچ هشدار رسمی دریافت نکردهاند و مردم تنها با شنیدن صدای باران و هجوم ناگهانی آب، فهمیدند بحرانی در راه است. آن شب نه لودری آمد، نه امدادی، نه حتی تلفنی که پاسخ دهد. مردم با بیل و بیسیم، راه سیلاب را باز کردند. در همین حال، سایر شهرستانهای جنوبی با ریزگردهای شدید درگیر بودند.
مرضیه قاضیزاده
۲۰ تیر ۱۴۰۴
تبعیض در توزیع خاموشی
در خانهای در زابل، «آناهیتا»ی سهساله در وان پلاستیکی نشسته تا سرمای آب، جبران کولر خاموش باشد. چند کوچه آنطرفتر، مادری با بیماری ریوی در گرمای خفه بدون برق، برای نفس کشیدن تقلا میکند. اینها فقط روایتهایی از سیستاناند؛ جایی که قطعی برق دیگر فقط خاموشی نیست، تهدیدی برای جان است. درحالیکه برخی شهرها مثل تهران از خاموشی مصون ماندهاند و یا سهم بسیار کمی از خاموشیها دارند و در اصفهان قطعیها منظم و پیشبینیپذیر است، در شهرهایی مثل زابل، فریدونکنار و مشهد، بیبرنامگی، نوسان شدید و قطع همزمان آب و برق زندگی را مختل کرده. نابرابری در توزیع خاموشی، به گلایه و اضطراب دامن زده و شکاف مناطق گرم و محروم با پایتخت را عمیقتر کرده است.
مرضیه قاضیزاده
۱۰ تیر ۱۴۰۴
بهار از فصلهای سال حذف میشود
با گرمتر شدن زمین، حالا دیگر تابستانهای ایران محدود به سه ماه نیستند؛ موجهای گرمایی طولانی و شدید از اردیبهشت آغاز میشود و تا مهر ادامه مییابد. دمای کشور نسبت به ۵۰ سال گذشته بیش از ۲ درجه افزایش یافته؛ نرخی بالاتر از میانگین جهانی. «احد وظیفه»، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور معتقد است نمیتوان بهطور دقیق گفت فصل بهار چقدر کاهش پیدا میکند. او به «پیامما» میگوید: اگر سناریوی بدبینانه تغییراقلیم محقق شود و دما تا ۸ درجه افزایش یابد، بسیاری از شهرهای پرجمعیت حاشیه کویر مانند یزد، کرمان و اصفهان دیگر قابلسکونت نخواهند بود.» درحالیکه کشورهای صنعتی در حال کاهش انتشار کربن هستند، ایران هنوز اقدام مؤثری برای تحقق تعهدات توافقنامه پاریس انجام نداده است. وظیفه میگوید توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهینهسازی صنعت برق و اصلاح الگوی مصرف، تنها راه نجات از بحران اقلیمی آینده است.
مرضیه قاضیزاده
۲۰ خرداد ۱۴۰۴
پساب آلوده در سفرههای زیرزمینی
هر بار که برق میرود، داستانی نگرانکننده در شهرکهای صنعتی رقم میخورد؛ پمپهای تصفیهخانه از کار میافتند و پساب صنعتی بیآنکه فرصت تصفیه داشته باشد، راه خود را به زمینهای کشاورزی و آبهای سطحی باز میکند. ایستگاه پمپاژ تنها دو ساعت ظرفیت نگهداری پساب دارد و وقتی برق قطع میشود، پس از چند ساعت مخازن لبریز و فاضلاب تصفیهنشده سرریز میشود. این روند، سه سال است که ادامه دارد و آلودگی رودخانهها، مسیلها و زمینهای کشاورزی را افزایش داده است. حالا این آلودگی به منابع زیرزمینی نیز رسیده و مدیرکل محیطزیست استان تهران نسبت به این بحران هشدار داده است. کارشناسان و اساتید محیطزیست در گفتوگو با «پیام ما» میگویند وضعیت فعلی آلودگی، به مرز بحران نزدیک شده و نیازمند توجه فوری است.
مرضیه قاضیزاده
۱۱ خرداد ۱۴۰۴
«ماینرها» متهم اصلی خاموشی ایران؟
انگشت اتهام ناترازی برق بهسمت ماینرها (دستگاههای استخراج رمزارز) نشانه رفته است. وزیر نیرو در پنجمین همایش صندوق توسعه ملی اعلام کرده است از زمان ورودش به وزارت نیرو تاکنون موفق به کشف ۲۴۸ هزار ماینر غیرمجاز شده است. کارشناسان میگویند هر ماینر بهطور متوسط ۳.۵ تا ۴ کیلوواتساعت برق مصرف میکند. بنابراین، مصرف برق ۲۴۸ هزار ماینر ۹۹۲ مگاوات است که سهم چندانی از ناترازی ۱۰ هزار مگاوات ما ندارد. برایناساس، ماینرها نه عامل اصلی بحران، بلکه تنها یکی از عوامل تشدیدکننده ناترازی برق هستند. طبق نظر کارشناسان حوزه انرژی حتی اگر تمام ماینرهای غیرمجاز در کل کشور شناسایی و ضبط شوند، ناترازی ما از بین نمیرود. زمان چندانی تا تابستان بهعنوان دوره پیک مصرف نمانده است و هنوز نیروگاههای حرارتی که قرار بود در فروردینماه بهطورکامل تعمیراتشان به پایان رسیده باشد، تعمیر نشدند و حداکثر توان شبکه در مدار نیست.
مرضیه قاضیزاده
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴
چرخهای صنعت گیرکرده در بیبرقی
پنج تشکل صنفی، در نامهای به رئیسجمهور خواستار بازنگری فوری محدودیت برق شدهاند. از نگاه انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، انجمن سنگآهن ایران، انجمن نوردکاران فولادی ایران، خانه معدن و انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان کشور محدودیت ۹۰ درصدی برق فرقی با اعلام تعطیلی ندارد. وزیر صمت تأکید کرده است این تصمیم که بدون حضور نماینده این وزارتخانه اتخاذ شده، در تضاد کامل با تفاهمنامه اخیر با وزیر نیرو است و وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در گفتوگو با «پیامما» میگوید، در شرایط ناترازی شدید، بهترین راه برای کنترل اوضاع این است که بهاندازه سال گذشته، برق در اختیار هر استان قرار گیرد.
مرضیه قاضیزاده
۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴
بار خاموشیها به دوش استانداران افتاد
قطعی برق یکی از اصلیترین دغدغههای این روزهای مردم است. در ادامه افزایش ساعات قطعی برق، اعتراضات مردمی از شبکههای اجتماعی فراتر رفته است؛ اتفاقاتی چون کوبیدن خمیر به در اداره برق گرفته تا اعتراضات صنفی و مردمی، نمود عینی نارضایتی مردم است. دولت وعده اتمام قطعی برق در این تابستان را داده بود، اما بهار هم به فصلهای خاموشی اضافه شد. تا اینجای کار نه بسته افزایش پلکانی قیمت برق، نه الزام ادارات به نصب پنل خورشیدی و نه آن ۳۴ بسته دیگری که جزئیاتش منتشر شده، برای کنترل ناترازی کارساز نبوده است. توانیر اما دست به سیاستی دیگر زده و با سپردن اختیار قطعی برق به استانها، مسئولیت خاموشیها را از دوش خود برداشته است. این تصمیم از یکسو با توجه به شناخت بیشتر استانداران به مسائل استان، میتواند منجر به کاهش خسارت قطعی برق شود که نقطه قوت است، اما از طرف دیگر، موج نارضایتی مردم از توانیر به استانداران منتقل میشود و بعضی کارشناسان هشدار میدهند که این تفویض اختیار، در پی رقابت برای تحمیل کمترین قطعی برق، رانتهایی را ایجاد کند.