آمار سوختگی در ایران هشت برابر میانگین جهانی است؛ سالانه نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر دچار سوختگی و ۳۰ هزار نفر بستری می‌شوند؛ حدود ۳ هزار نفر جان خود را از دست می‌دهند. یکی از مشکلات اصلی افراد دچار سوختگی این است که پس از درمان‌های اولیه و ترخیص از بیمارستان، حمایت از آنها قطع می‌شود. نه نهادی برای مشاوره روان‌شناسی و بازگشت به جامعه وجود دارد، نه برنامه‌ای برای فرهنگ‌سازی و پذیرش اجتماعی این افراد. بسیاری از آن‌ها ممکن است سال‌ها از خانه بیرون نروند، چون جامعه رفتار مناسبی با تفاوت ظاهری‌شان ندارد. مؤسسه مردم‌نهاد «زنو» در سال ۱۴۰۰ با هدف پرکردن همین خلأ شکل گرفت. زنو به معنی «زندگی از نو»، مسیر بازگشت به زندگی عادی و حضور در جامعه را برای رهیدگان از سوختگی هموار می‌کند.

بیشتر از دو ماه است که آموزش عالی مجازی شده است. «اینترنت مدام قطع و وصل می‌شود»، «دانشجو و استاد نمی‌توانند با هم ارتباط بگیرند»، «تمرکز سر کلاس آنلاین دشوار است»، اینها مشتی از خروار نظرات استادان و دانشجویان درباره کیفیت آموزش غیرحضوری است. کیفیت آموزش دانشگاهی که قرار است ستون‌های علمی فردای ایران را تربیت کند با مجازی‌شدن کلاس‌ها از همیشه پایین‌تر آمده است. به همین دلیل هم دانشجویان و هم استادان خواستار آن هستند تا با ثبات شرایط، آموزش هرچه سریع‌تر به وضع عادی بازگردد.

با وجود افزایش ۶۲ درصدی بارش‌ها نسبت به سال قبل و بهبود نسبی وضعیت آب شرب در برخی مناطق، کارشناسان هشدار می‌دهند که ایران همچنان در ششمین سال متوالی خشکسالی به سر می‌برد و ذخایر آبی سدهای تهران حتی کمتر از پارسال است. وزارت نیرو هم اعلام کرده که بارش‌ها در سطح کشور یکنواخت نبوده و ۹ استان با جمعیت بیش از ۳۴ میلیون نفر همچنان در شرایط زیر حد نرمال قرار دارند. استفاده از حجم مرده سدها در سال قبل، کاهش کیفیت آب در برخی مناطق، و ناکارآمدی راهکارهایی مانند تغییر الگوی کشت یا اعمال عوارض صادراتی، از جمله چالش‌هایی است که بحران کم‌آبی را پیچیده‌تر کرده است و حتی این سؤال را به وجود آورده است که چرا هیچ‌کدام از این راهکارها موفقیتی کسب نکرده‌اند. به نظر کارشناسان شاید این بارش‌ها کمی از شدت بحران آبی کم کنند؛ اما هنوز نمی‌توان به آینده خوش‌بین بود.

هتل‌داری در ایران قصه پر فراز و نشیبی دارد؛ از کاروان‌سراهای قدیمی شروع شده و در دوره قاجار با هتل‌های مدرن ادامه پیدا کرده است، اما امروز حال و روزش خوب نیست. این صنعت در یک دهه گذشته ضربه‌های سختی از تحریم، کرونا و دو جنگ اخیر خورده و دیگر رمقی برایش باقی نمانده است. تازه‌ترین خبرها می‌گویند فقط در تهران هشت هزار نفر از کارکنان هتل‌ها شغلشان را ازدست‌داده‌اند و از پایتخت تا شهرستان‌های مختلف، مدیران هتل‌ها یا مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند یا با چنگ‌ودندان کارشان را سرپا نگه داشته‌اند. زیرا نه مسافری مانده، نه پروازی و نه امیدی به آینده نزدیک.

یک سال پیش، در چنین روزی، انفجاری در بندر شهید رجایی کافی بود تا همه چیز برای لحظاتی متوقف شود؛ شوکی که در ششم اردیبهشت‌ماه، سراسر ایران را در بهت و حیرت فروبرد. اما تنها یک ماه بعد، با آغاز جنگ دوازده‌روزه، این حادثه در هیاهوی اخبار جنگ کم‌کم به حاشیه رفت. در این حادثه، ۵۸ نفر جان باختند و بیش از ۱۵۰۰ نفر دچار صدمه، جراحات و سوختگی با درجات مختلف شدند. در گزارش پیش‌رو، مروری داریم بر اخبار و پیگیری‌های پس از حادثه؛ از مقصران شناخته‌شده تا مطالبات پرداخت‌شده یا پرداخت‌نشده آسیب‌دیدگان. تحریریه «پیام ما» همچنین تلاش کرد با برخی مسئولان درباره آخرین وضعیت این پرونده گفت‌وگو کند، اما پاسخی دریافت نشد.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه شهرکرد در واکنش به گزارش «پیام ما»

خلاقیت یک موهبت ذاتی و مخصوص افراد خاص نیست؛ بلکه مهارتی است که می‌توان و باید آن را آموخت و پرورش داد. اما آیا نظام آموزشی و فضای تربیتی ما بستر مناسبی برای رشد این مهارت فراهم می‌کند؟ پاسخ متخصصان و فعالان حوزه کودک به این پرسش اغلب منفی است. در نظامی که محور اصلی آن حفظ‌کردن مطالب و رقابت نمره‌محور است، عناصر کلیدی خلاقیت مانند «تفکر واگرا»، کارگروهی و به‌ویژه «تفکر انتقادی» به حاشیه رانده می‌شوند. در چنین سیستمی، پرسش‌گری نه یک ارزش که یک تهدید تلقی می‌شود و دانش‌آموز به‌جای پرورش قوه تخیل و تحلیل، به شنونده‌ای منفعل و حرف‌شنو تبدیل می‌شود. این مشکل اما صرفاً به مدرسه محدود نیست و از دل خانواده‌هایی آغاز می‌شود که خواسته یا ناخواسته با سرکوب خیال‌پردازی‌های کودکانه یا هراس از اشتباهات فرزندشان، بال‌های خلاقیت او را پیش از پرواز می‌بندند. آنچه در ادامه می‌خوانید نگاهی است به موانع پرورش خلاقیت در ایران و ضرورت یک تغییر بنیادین در شیوه نگاه ما به فرایند یادگیری و تربیت نسل آینده.

«نه به تبعیض»، «عدالت»، «نه به کار ناهم‌تراز» شعارهایی است که روی پلاکاردهایی که در دست کارمندان دانشگاه‌های مختلف قرار دارد، نوشته شده است. معترضانی که در سکوت و پرچم ایران به دست حق خود را مطالبه می‌کنند. سال‌هاست که اختلاف حقوق بین اعضای هیئت‌علمی و غیرهیئت‌علمی دانشگاه‌ها وجود دارد؛ اما به گفته خودشان هیچ‌وقت به این شدت نبوده است. طبق قانون هم‌ترازی یک کارمند اداری با مدرک و سال‌های کاری برابر با هیئت‌علمی، باید ۸۰ درصد او دستمزد بگیرد، اما این قانون اجرایی نشده و هرچه زمان گذشته است این تفاوت دستمزدی بیشتر و بیشتر شده است. حالا کارمندان اداری دانشگاه‌های سراسر کشور مصمم هستند تا زمانی که تغییری در شرایطشان به وجود نیامده و مطالبات خود را دریافت نکرده‌اند به اعتراض مسالمت‌آمیز خود که از ۱۵ فروردین‌ماه آغاز شده و در تمام دانشگاه‌ها در جریان است، ادامه دهند.

این روزها هر صدای انفجاری، حتی اگر بارها شنیده شده باشد، همه ما را به بهت و وحشت فرومی‌برد. در هر واقعه، سایه‌ای از مرگ و ویرانی بر سر خانواده‌ها سایه می‌اندازد؛ یادآور اینکه جایی احتمالاً کسی جانش را ازدست‌داده، زیر آوار گیر افتاده یا شاهد مرگ عزیزی بوده است. در این فضای پر از ترس و ناامیدی، ناجیان بی‌لباس، نیروهای هلال‌احمر، اولین کسانی هستند که سر هر صحنه می‌رسند. آنها در خط مقدم نبرد با مرگ ایستاده‌اند، درحالی‌که خودشان نیز در معرض خطراتی مانند ریزش آوار و حملات احتمالی قرار دارند.  شاید در نگاه اول تصور شود که در این روزهای پرخطر، هیچ‌کس جرئت نزدیک‌شدن به این خطوط را ندارد. اما نکته‌ای تکان‌دهنده وجود دارد: سیل داوطلبان از اقشار مختلف جامعه، از هنرمندان و نویسندگان تا پزشکان و دامپزشکان، برای پیوستن به هلال‌احمر راهی شده‌اند. این افراد، با وجود تفاوت در عقاید و حرفه‌ها، در یک هدف مشترک متحد شده‌اند: کمک به هم‌وطنان آسیب‌دیده.

بحران جهانی آب دیگر یک هشدار دور نیست، بلکه واقعیتی جاری و ملموس برای میلیاردها انسان است. امروزه بیش از دو میلیارد نفر با کمبود شدید آب مواجه‌اند. در این میان، تجارت جهانی محصولات کشاورزی در نقش یکی از مهم‌ترین عوامل پنهان تشدید بحران عمل می‌کند. گزارش «نابرابری آب در تجارت جهانی کشاورزی» نشان می‌دهد زمانی که کشوری محصولاتی مانند گندم یا برنج وارد می‌کند، درواقع «آب مجازی» مصرف‌شده در فرایند تولید را نیز از کشور مبدأ دریافت می‌‌کند. اگرچه این جریان پنهان آب در نگاه نخست راهکاری برای مدیریت منابع به نظر می‌رسد، در عمل به بازتولید نابرابری جهانی دامن می‌زند. ایران نیز از جمله کشورهایی است که توانسته بخشی از کمبود آب خود را با واردات محصولات کشاورزی جبران کند. اما این به‌ آن معنی نیست که تجارت آب مجازی توانسته ایران را از کمبود آب و خشکسالی برهاند یا نابرابری دسترسی به آب بین مراکز شهرها و حاشیه‌ها را جبران کند.

داده‌های جهانی نشان می‌دهد اکثر مردم برای اقدام جدی دولت‌ها علیه گرمایش زمین توافق دارند، ولی دهه‌ها همکاری سیستماتیک صنایع بزرگ کربنی و پلتفرم‌های دیجیتال تصویری منزوی و ناتوان از این اکثریت ساخته است. CAAD که ائتلافی بین‌المللی برای مقابله با اطلاعات نادرست اقلیمی است، در گزارشی فاش می‌کند که چگونه صنعت سوخت‌های فسیلی، به‌رغم آگاهی کامل از فجایع اقلیمی از سال ۱۹۵۹، آگاهانه به‌جای تغییر مدل کسب‌وکار، به مهندسی یک «واقعیت اجتماعی کاذب» روی آورده است تا با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده شبکه‌های اجتماعی، همبستگی جهانی را فلج و اراده سیاسی برای تغییر را سلب کند.

در شرایطی که ایران با چالش‌های محیط‌زیستی و اقلیمی بی‌سابقه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند، پرسش از چگونگی تاب‌آوری در برابر این بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کارشناسی و اجرایی کشور تبدیل شده است. کاهش چشمگیر منابع آب تجدیدپذیر، فرونشست زمین، وابستگی شدید اقتصاد به منابع‌طبیعی و ناکارآمدی ساختارهای مدیریتی، همگی نشان از آن دارند که محیط‌زیست ایران وارد مرحله‌ای حساس و شکننده شده است. در چنین بستری، کارشناسان و مسئولان بر این باورند که راه‌حل‌های مقطعی و بخشی‌نگر کارساز نیست و باید با نگاهی کلان و یکپارچه، هم‌زمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و نهادی بحران توجه کرد.