بایگانی مطالب نشریه
در جدول زیر میبینیم که ظرفیت تولید برق کشور نسبت به سال گذشته 1400 مگاوات کم شده است.
نقش نیروگاههای برقابی در تامین برق
نیروگاههای برقابی در سالهای گذشته نقش زیادی در تامین برق در روزهای اوج مصرف داشتند. در نمودار چهار میبینید که سال گذشته 9000 مگاوات از برق مصرفی کشور از طریق این نیروگاهها تامین شده است. در سال جاری اما با یک چالش بزرگ روبرو هستیم. براساس اعلام وزارت نیرو 30 درصد بارندگی در ایران نسبت به سال زراعی قبل کاهش داشته. بدین ترتیب توان تولید برق نیروگاههای برقابی در خوشبینانهترین حالت به 6000 مگاوات در سال جاری کاهش مییابد.
در نمودار روبرو هم میبینیم که در ساعات اوج مصرف به توان نیروگاههای برقابی بیشتر نیاز است اما خشکسالی باعث شده ظرفیت تولید این نیروگاهها کم شود.
پیشبینی مصرف برق در تابستان امسال
مرکز پژوهشهای مجلس برای پیشبینی میزان مصرف سال 1397، از رفتار مصرفی دهه اخیر بهره گرفته و مقادیر اوج توان مصرفی سال 1397 برای سه سناریوی حداقلی، متوسط وحداکثری را به ترتیب 55500 ، 57000 و 58500 مگاوات پیشبینی کرده است.
فاصله بین حداکثر تقاضای مصرفی با حداکثر توان تولید برق
مهمتر از قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاهها، رعایت فاصله ایمن بین حداکثر تقاضای مصرفی با حداکثر توان تولید برق است. تقریباً در تمامی سالهای 1386 تا 1396 میزان تقاضای مصرفی در روزهای بحرانی سال بیش از حداکثر توان تولید شبکه بوده است. این نمودار نشان میدهد که در سال جاری هم تقاضای مصرفی بیش از توان تولید برق خواهد بود. در نمودارها و جداول بعدی میبینیم که امسال توان تولید برق کمتر شده است.
بررسی روند قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاههای کشور
بررسی روند قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاههای کشور نشان میدهد در دهه اخیر روند رشد قدرت عملی نیروگاهها صعودی بوده اما شیب آن در سال 91 به بعد نسبت به سالهای قبل از آن کاهش یافته است.
خاموشی ارمغان خشکسالی
تابستان امسال در بهترین حالت بیش از سه هزار مگاوات کمبود برق داریم
تابستان 97 با قطعیهای پی در پی برق در برخی شهرهای ایران آغاز شد. حالا که به نیمه تیر رسیدهایم، نه تنها قطع برق کاهش نداشته که به تعداد شهرها و ساعات خاموشی اضافه شده. دیروز همچنین شرکت توزیع برق پنج استان اصفهان، خراسان رضوی، همدان، البرز و کرمانشاه اقدام به انتشار جدول احتمالی خاموشیها در 12 روز آینده کردند تا مشخص شود تقریبا تا پایان تیر، خاموشی در ایران ادامه دارد. این در حالی است که اگر صرفهجویی در مصرف برق صورت نگیرد احتمال ادامه خاموشیها تا پایان فصل گرما کم نیست. خاموشیهایی که صدای مردم را درآورده.
این برای اولین بار است که قطع برق در تابستان در کشورمان به مرحله بحران نزدیک شده است. اگرچه سال گذشته هم در دو روز رکورد مصرف برق در تاریخ کشورمان شکست اما خاموشی گستردهای رخ نداد.
وزارت نیرو اعلام کرده تأمین برق مصرفی در تابستان سال جاری با توجه به کاهش حجم بارندگیها و در نتیجه کاهش ظرفیت نیروگاههای برقابی با مشکل مواجه است و پیشبینیها نشان میدهد بهطور متوسط کمبود تقاضای توان مصرفی بیش از 5000 مگاوات در فصل تابستان است.
اما چرا تاکنون در ایران با مشکل کمبود برق به حدی که خاموشیهای پی در پی رخ دهد، مواجه نبودیم؟ با مرور آمارهای زیر که از گزارش اخیر مرکز پژوهشهای مجلس درباره بحران تامین برق در تابستان برداشته شدهاند، میتوانیم به پاسخ این سوال برسیم.
ساخت وساز در حریم خانه تاریخی بهادرالملک
ساخت وساز در حریم خانه تاریخی بهادرالملک
میراث فرهنگی کرمان:فرمانداری بردسیر جلوی ساخت وساز را بگیرد
ساخت و سازهای متعدد در نزدیک خانه تاریخی بهادرالملک جان این اثر تاریخی را گرفته.خانه ای که روزی به امید رونق گردشگری و حفظ این اثر شهر بردسیر ثبت ملی شد اما نبود عرصه و حریم در سال های گذشته باعث شد تا ساخت وسازهایی با مجوز در حریم آن صورت گیرد.
شهرستان بردسیر یکی از شهرستان های کوچک استان کرمان است ولی با وجود کم وسعتی آثار تاریخی شاخصی در ان وجود دارد که یکی از ان ها خانه تاریخی بهادرالملک است.
این روزها این اثر تاریخی به دلیل ساخت و ساز در عرصه و حریم خود به صدر آخبار میراث فرهنگی کشور و کرمان آمده، ساخت وسازهایی هر چند با مجوز. مدیر روابط عمومی میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری کرمان در این خصوص به «پیام ما» می گوید ساختمانی که نزدیکی این اثر ساخته شده متعلق به بانک رسالت است که از دوسال پیش شروع به ساخت کرده. به گفته افضلی در زمان شروع ساخت و ساز عرصه و حریم این اثر مشخص نبوده و به همین دلیل مجوز صادر شده است.اگر چه برای ساخت این ساختمان چندین طبقه مجوزی صادر شده اما افضلی از شهرداری وفرمانداری بردسیر به دلیل عدم همکاری با میراث فرهنگی گلایه می کند و معتقد است طبق قانون شهرداری و فرمانداری باید از ساخت و ساز در حریم اثار تاریخی جلوگیری کنند.مدیر راوبط عمومی میراث فرهنگی کرمان با تاکید بر این نکته که دیگر حذف ساختمان بانک رسالت از مجاورت خانه تاریخی بهادر الملک ممکن نیست گفت که اکنون ساخت ساختمان تجاری توسط آموزش و پرورش یکی دیگر از مواردی است که قانون عرصه و حریم آثار تاریخی را نقض می کند.ساختمانی که افضلی معتقد است نباید مجوزی برای صادر شود زیر اکنون این اثر تاریخی دارای عرصه و حریم است.
صحبت های گفته شده بخشی از مسائل خانه تاریخی بهادرالملک بودند تعریض بلوار آیت الله طاهری و یک ساختمان دیگر از جمله مسائلی هستند که این خانه با آن دست و پنجه نرم میکند.
فرماندار بیخبر
روزهای گذشته نجف پور فرماندار بردسیر در خصوص ادامه روند ساخت و سازها در نزدیکی خانه تاریخی بهادرالملک به ایرنا گفته بود برای این خانه عرصه و حریمی مشخص نشده و اگر مسوولین میراث برای آن عرصه و حریم مشخص کنند ما نیز طبق قانون برخورد خواهیم کرد. نجف پور درحالی این صحبت را کرده که این خانه در ابتدای سال جاری و عرصه و حریم آن مشخص شد و حتی مدیر روابط عمومی میراث فرهنگی از نامه نگاری با شهرداری و فرمانداری بردسیر در این زمینه خبر داده.
فیلترشکن همیشه روشنه!
کاربران ایرانی توییتر واکنشهای متفاوتی به احتمال فیلتر شدن اینستاگرام داشتند. در ادامه برخی توییتهایی را که با #فیلترینگ_اینستاگرام منتشر شدند، میتوانید ببینید:
احسان بداغی در این خصوص توییت کرد که «کشور درگیرمافیای احتکار کالا، فساد تخصیص ارز دولتی، زمین خواری وطبیعت فروشی، قاچاق سازمان یافته و … است، آنوقت دغدغه مقامات قضایی ما شده اعتراض به تماشای خانوادگی فوتبال و #فیلترینگ_اینستاگرام.» مریم طالشی هم واکنشی طنز به فیلترینگ اینستاگرام داشت و نوشت که «حالا ما هیچی اما ممد لمینیت و دلارام خسروی و برادران قاسمزاده چه کنن با #فیلترینگ_اینستاگرام.» فرد دیگری با نام کاربری امیلی در این خصوص نوشت : «میگه میخوایم اینستاگرام و فیلتر کنیم دمت گرم داداش لطف میکنی دیگه مجبور نیستم واسه لود کردن اینستاگرام فیلتر شکن توییتر و تلگرام و قطع کنم.» زی زی هم اینگونه به احتمال فیلترینگ اینستاگرام واکنش نشان داد: «فرقی به حال ما توییتریا نمیکنه اینستاگرام #فیلتر شه یا نه ! فیلتر شکن ما همیشه روشنه.» حمیده امینی فرد هم نوشت که «کم کم باید منتظر اینستاگرام طلایی باشیم.» کاربری هم با نوشتن اینکه «نمیدونم چی هستی و کجایی ولی بالاخره میگردم و فیلترت میکنم» به فیلتر شدن تعداد زیادی از شبکههای اجتماعی موبایلی در ایران واکنش نشان داد.در این میان البته تعدادی از کاربران هم موافق فیلتر شدن اینستاگرام هستند. یکی از کاربران در این خصوص نوشت که «بنظرم #فیلترینگ_اینستاگرام خیلی کار خوبیه چون هرچی می کشیم از همین فضای مزخرفیه که فرهنگ مارو به گند کشیده که سلبریتیها هی از خودشون اونجا افاضات در کنن و مردم عادی هم که اونجا براشون شده ویترین عقدههای زندگیشون که یه روز با پیتزا عکس بندازن یه روز با چیپس پیاز و جعفری !»
کیش برای کمک میزبانی جام جهانی زیرساختهای کافی دارد
رییس سازمان میراث فرهنگی:
کیش برای کمک میزبانی جام جهانی زیرساختهای کافی دارد
معاون رییس جمهوری گفت: جزیره کیش برای کمک به میزبانی جام جهانی فوتبال 2020 قطر زیرساختهای اقامتی کافی دارد. علی اصغر مونسان در واکنش به انتشار اخبار غیررسمی مبنی بر سفر هیاتی قطری برای بازدید از امکانات کیش جهت بهره برداری از کمک های ایران برای میزبانی جام جهانی 2022، تصریح کرد: اگر قرار به همکاری برای میزبانی جام جهانی 2022 باشد کیش از نظر هتلی و اقامتی مشکلی ندارد.وی افزود: جزیره کیش با بیش از 40 هتل فعال، از نظر اقامتی هیچ کمبودی ندارد، به علاوه امکانات ورزشی خوبی هم دارد که می تواند پاسخگو باشد.رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت: از مذاکره هیات فوتبال قطری با مسئولان ایرانی اطلاع دقیقی ندارم اما باید ببینیم مذاکرات در چه سطحی هست و چه امکانات ورزشی باید مهیا کرد.مونسان اظهار امیدواری کرد اگر قرار باشد چنین تصمیمی گرفته شود، اتفاق بسیار خوبی برای ما رقم بخورد. وی ادامه داد: اگر منظور قطری ها فقط تمرین برخی تیم ها و اردوی آنها باشد که هیچ، ولی ما برای بازی و مسابقات فوتبال در کیش، فقط یک زمین چمن استاندارد داریم و اگر چنین شود، باید به سرعت استادیوم های جدید استاندارد فوتبال ایجاد کنیم.«علی کفاشیان» نائب رییس کنفدراسیون فوتبال آسیا و فدراسیون فوتبال ایران در این باره گفته است: 32 تیم شرکتکننده در جام جهانی نهایتا پنج روز قبل از رقابتها باید در کشور میزبان حضور پیدا کنند و بر اساس قوانین رقابتهای جام جهانی، مهیا کردن کمپهای تمرینی برای هر کدام از این ۳۲ تیم قبل از آغاز رقابتها در شهرهای نزدیک مثل دوبی و جزیره کیش ایران محتمل است.
جاده بیپایان فیلترینگ
معاون دادستان کل کشور از در دستور کار قرار گرفتن فیلتر اینستاگرام خبر داده، وزیر ارتباطات میگوید پیگیری برخی برای این کار، تازگی ندارد
«فیلتر اینستاگرام.» این تازهترین نسخه فیلترینگی است که برای یک سرویس اینترنتی دیگر در ایران در حال پیچیده شدن است. اگرچه محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات روز گذشته در توییتر خود نوشت که «پیگیری برخی برای فیلتر سرویسهای مختلف اینترنتی تازگی ندارد» و از انتظار خود برای رفع فیلتر توییتر گفت و مطرح شدن فیلترینگ اینستاگرام را به انحراف اذهان از شفافسازی ارزی ربط داد، اما تجربه فیلترینگ تلگرام نشان میدهد دولت توان کافی برای جلوگیری از فیلترینگ را ندارد. در آن ماجرا هم یک بازپرس دستور فیلتر را صادر کرد و هنوز تلگرام فیلتر است. این بار هم زمزمه فیلتر اینستاگرام از سوی دستگاه قضا بلند شده و حجتالاسلام محمد مصدق، معاون اول دادستان کل کشور به خبرگزاری فارس گفته به دلیل فعالیت برخی از افراد تحت عنوان سلبریتی در فضای مجازی و جمع آوری پول به بهانه کمک به افراد بی بضاعت که منجر به کلاهبرداریهای متعددی شده، «فیلترینگ اینستاگرام در دستور کار قرار گرفته.» بر اساس گزارش وب سایت statista، شبکه اجتماعی اینستاگرام تا پایان سال 96، حدود 24 میلیون کاربر ایرانی داشته است.
فیلتر پشت فیلتر
داستان فیلترینگ در ایران را میتوان از انقلاب مشروطه جستوجو کرد. آنجا که عینالدوله، صدراعظم مظفرالدین شاه، تا آنجا که توانست مقابل توسعه تلگراف در ایران ایستاد و از موافقان قطع سیمهای تلگراف بود. از آن سالها تاکنون فیلترینگ در ایران ادامه داشته و رادیو، کتاب، روزنامه، ویدئو و ماهواره در برهههای زمانی مختلف دچار فیلترینگ شدند. از ابتدای دهه هشتاد اما با ورود اینترنت به ایران، فیلترینگ وارد فاز تازهای شد.
فیلتر سایتهای مطرح
اگر از فیلتر سایت اورکات (خدمات شبکه و دوستیابی) در ابتدای دولت نهم بگذریم، جدیترین فیلترینگ سایتهای پربازدید جهانی در ایران به سال 88 برمیگردد. در این سال پس از حوادث انتخابات، سه سایت یوتیوب، فیسبوک و توییتر فیلتر شدند که هنوز هم فیلتر هستند. این سه سایت جزو 10 سایت پربازدید براساس رتبهبندی الکسا قرار دارند.
پیوندهای پربازدید
کاربران ایرانی از سال 89 در هنگام ورود به سایتهای فیلتر شده به جای مشاهده پیام «دسترسی به این صفحه امکان پذیر نیست» به صفحه پیوندها (peyvandha.ir) هدایت میشوند. هدایت زیاد به این صفحه موجب شده در حال حاضر این سایت صد و نهمین سایت پربازدید ایرانی باشد که رتبه قابل توجهی به حساب میآید.
فصل کوچهای مجازی
از سال 92 با افزایش استفاده ایرانیها از گوشیهای هوشمند، تب استفاده از نرمافزارهای پیامرسان بالا رفت. وی چت اولین نرمافزاری بود که با استقبال چشمگیر ایرانیان روبرو شد اما در تاریخ 28 آذر 92 فیلترینگ دامنش را گرفت. پس از این ایرانیها به وایبر کوچ کردند. این پیامرسان هم در سال 93 ابتدا با کندی سرعت و سپس فیلترینگ مواجه شد تا واتساپ و لاین مقصد جدید ایرانیان باشند. پس از فوت مرتضی پاشایی و دعوت از طریق لاین برای حضور در خیابانها به یاد او، لاین هم بهمن 93 فیلتر شد. پس از این، تلگرام اصلیترین پیامرسان مورد استفاده در ایران شد، به طوری که حتی فیلترینگ آن در اردیبهشت 97 هم نتوانسته از کاربران آن بکاهد. کاربران ایرانی این پیامرسان پس از تجربه سه کوچ ناموفق این بار تصمیم گرفتند به جای مهاجرت، دور زدن فیلترینگ را امتحان کنند. تجربهای که فعلا جواب داده و تلگرام هنوز در ایران کاربران میلیونی دارد.
***
بر اساس آمارهای ارائه شده پس از فیلترینگ تلگرام، استفاده از فیلترشکن در ایران افزایش یافته. دی ماه 96 که برای هفت روز تلگرام مسدود شده بود، سایت «سورس فورژ» گزارش داد که کاربران ایرانی بیش از ۹۰ درصد دانلودهای یکی از نرم افزارهای فیلترشکن را در یک هفته به نام خود ثبت کردهاند. در همین حال در روزهای ابتدای مسدودسازی دائمی تلگرام در اردیبهشت امسال، یکی از شرکتهای ارائه دهنده فیلترشکن اعلام کرد که کاربران ایرانی در هر ساعت ۲.۲ میلیون بار از فیلترشکن این شرکت استفاده کردند. استفاده از فیلترشکن در ایران در حالی افزایش یافته که کارشناسان میگویند حفرههای امنیتی زیادی در این نرمافزارها وجود دارد.
خاموشی ارمغان خشکسالی
تابستان امسال در بهترین حالت بیش از سه هزار مگاوات کمبود برق داریم
تابستان 97 با قطعیهای پی در پی برق در برخی شهرهای ایران آغاز شد. حالا که به نیمه تیر رسیدهایم، نه تنها قطع برق کاهش نداشته که به تعداد شهرها و ساعات خاموشی اضافه شده. دیروز همچنین شرکت توزیع برق پنج استان اصفهان، خراسان رضوی، همدان، البرز و کرمانشاه اقدام به انتشار جدول احتمالی خاموشیها در 12 روز آینده کردند تا مشخص شود تقریبا تا پایان تیر، خاموشی در ایران ادامه دارد. این در حالی است که اگر صرفهجویی در مصرف برق صورت نگیرد احتمال ادامه خاموشیها تا پایان فصل گرما کم نیست. خاموشیهایی که صدای مردم را درآورده.
این برای اولین بار است که قطع برق در تابستان در کشورمان به مرحله بحران نزدیک شده است. اگرچه سال گذشته هم در دو روز رکورد مصرف برق در تاریخ کشورمان شکست اما خاموشی گستردهای رخ نداد.
وزارت نیرو اعلام کرده تأمین برق مصرفی در تابستان سال جاری با توجه به کاهش حجم بارندگیها و در نتیجه کاهش ظرفیت نیروگاههای برقابی با مشکل مواجه است و پیشبینیها نشان میدهد بهطور متوسط کمبود تقاضای توان مصرفی بیش از 5000 مگاوات در فصل تابستان است.
اما چرا تاکنون در ایران با مشکل کمبود برق به حدی که خاموشیهای پی در پی رخ دهد، مواجه نبودیم؟ با مرور آمارهای زیر که از گزارش اخیر مرکز پژوهشهای مجلس درباره بحران تامین برق در تابستان برداشته شدهاند، میتوانیم به پاسخ این سوال برسیم. (نمودارها و جداول را در صفحه 6 ببینید)
قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاههای کشور
بررسی روند قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاههای کشور نشان میدهد در دهه اخیر روند رشد قدرت عملی نیروگاهها صعودی بوده اما شیب آن در سال 91 به بعد نسبت به سالهای قبل از آن کاهش یافته است.
فاصله بین حداکثر تقاضا با حداکثر توان تولیدی
مهمتر از قدرت نامی و قدرت عملی نیروگاهها، رعایت فاصله ایمن بین حداکثر تقاضای مصرفی با حداکثر توان تولید برق است. تقریباً در تمامی سالهای 1386 تا 1396 میزان تقاضای مصرفی در روزهای بحرانی سال بیش از حداکثر توان تولید شبکه بوده است. این نمودار نشان میدهد که در سال جاری هم تقاضای مصرفی بیش از توان تولید برق خواهد بود. در نمودارها و جداول بعدی میبینیم که امسال توان تولید برق کمتر شده است.
پیش بینی مصرف در سال 97
مرکز پژوهشهای مجلس برای پیشبینی میزان مصرف سال 1397، از رفتار مصرفی دهه اخیر بهره گرفته و مقادیر اوج توان مصرفی سال 1397 برای سه سناریوی حداقلی، متوسط وحداکثری را به ترتیب 55500 ، 57000 و 58500 مگاوات پیشبینی کرده است.
نقش نیروگاههای برقابی در تامین توان
نیروگاههای برقابی در سالهای گذشته نقش زیادی در تامین برق در روزهای اوج مصرف داشتند. در نمودار چهار میبینید که سال گذشته 9000 مگاوات از برق مصرفی کشور از طریق این نیروگاهها تامین شده است. در سال جاری اما با یک چالش بزرگ روبرو هستیم. براساس اعلام وزارت نیرو 30 درصد بارندگی در ایران نسبت به سال زراعی قبل کاهش داشته. بدین ترتیب توان تولید برق نیروگاههای برقابی در خوشبینانهترین حالت به 6000 مگاوات در سال جاری کاهش مییابد.
در نمودار روبرو هم میبینیم که در ساعات اوج مصرف به توان نیروگاههای برقابی بیشتر نیاز است اما خشکسالی باعث شده ظرفیت تولید این نیروگاهها کم شود.
کاهش توان تولید برق
در جدول زیر میبینیم که ظرفیت تولید برق کشور نسبت به سال گذشته 1400 مگاوات کم شده است.
کمبود قطعی برق
براساس اعلام وزارت نیرو، توان تولید برق کشور در سال 97 حدود 52000 مگاوات است. مقایسه این میزان تولید با پیشبینی مرکز پژوهشهای مجلس از میزان مصرف برق در این سال، نشان از کمبود قطعی برق دارد.
جاده بیپایان فیلترینگ
معاون دادستان کل کشور از در دستور کار قرار گرفتن فیلتر اینستاگرام خبر داده، وزیر ارتباطات میگوید پیگیری برخی برای این کار، تازگی ندارد
«فیلتر اینستاگرام.» این تازهترین نسخه فیلترینگی است که برای یک سرویس اینترنتی دیگر در ایران در حال پیچیده شدن است. اگرچه محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات روز گذشته در توییتر خود نوشت که «پیگیری برخی برای فیلتر سرویسهای مختلف اینترنتی تازگی ندارد» و از انتظار خود برای رفع فیلتر توییتر گفت و مطرح شدن فیلترینگ اینستاگرام را به انحراف اذهان از شفافسازی ارزی ربط داد، اما تجربه فیلترینگ تلگرام نشان میدهد دولت توان کافی برای جلوگیری از فیلترینگ را ندارد. در آن ماجرا هم یک بازپرس دستور فیلتر را صادر کرد و هنوز تلگرام فیلتر است. این بار هم زمزمه فیلتر اینستاگرام از سوی دستگاه قضا بلند شده و حجتالاسلام محمد مصدق، معاون اول دادستان کل کشور به خبرگزاری فارس گفته به دلیل فعالیت برخی از افراد تحت عنوان سلبریتی در فضای مجازی و جمع آوری پول به بهانه کمک به افراد بی بضاعت که منجر به کلاهبرداریهای متعددی شده، «فیلترینگ اینستاگرام در دستور کار قرار گرفته.» بر اساس گزارش وب سایت statista، شبکه اجتماعی اینستاگرام تا پایان سال 96، حدود 24 میلیون کاربر ایرانی داشته است.
فیلتر پشت فیلتر
داستان فیلترینگ در ایران را میتوان از انقلاب مشروطه جستوجو کرد. آنجا که عینالدوله، صدراعظم مظفرالدین شاه، تا آنجا که توانست مقابل توسعه تلگراف در ایران ایستاد و از موافقان قطع سیمهای تلگراف بود. از آن سالها تاکنون فیلترینگ در ایران ادامه داشته و رادیو، کتاب، روزنامه، ویدئو و ماهواره در برهههای زمانی مختلف دچار فیلترینگ شدند. از ابتدای دهه هشتاد اما با ورود اینترنت به ایران، فیلترینگ وارد فاز تازهای شد.
فیلتر سایتهای مطرح
اگر از فیلتر سایت اورکات (خدمات شبکه و دوستیابی) در ابتدای دولت نهم بگذریم، جدیترین فیلترینگ سایتهای پربازدید جهانی در ایران به سال 88 برمیگردد. در این سال پس از حوادث انتخابات، سه سایت یوتیوب، فیسبوک و توییتر فیلتر شدند که هنوز هم فیلتر هستند. این سه سایت جزو 10 سایت پربازدید براساس رتبهبندی الکسا قرار دارند.
پیوندهای پربازدید
کاربران ایرانی از سال 89 در هنگام ورود به سایتهای فیلتر شده به جای مشاهده پیام «دسترسی به این صفحه امکان پذیر نیست» به صفحه پیوندها (peyvandha.ir) هدایت میشوند. هدایت زیاد به این صفحه موجب شده در حال حاضر این سایت صد و نهمین سایت پربازدید ایرانی باشد که رتبه قابل توجهی به حساب میآید.
فصل کوچهای مجازی
از سال 92 با افزایش استفاده ایرانیها از گوشیهای هوشمند، تب استفاده از نرمافزارهای پیامرسان بالا رفت. وی چت اولین نرمافزاری بود که با استقبال چشمگیر ایرانیان روبرو شد اما در تاریخ 28 آذر 92 فیلترینگ دامنش را گرفت. پس از این ایرانیها به وایبر کوچ کردند. این پیامرسان هم در سال 93 ابتدا با کندی سرعت و سپس فیلترینگ مواجه شد تا واتساپ و لاین مقصد جدید ایرانیان باشند. پس از فوت مرتضی پاشایی و دعوت از طریق لاین برای حضور در خیابانها به یاد او، لاین هم بهمن 93 فیلتر شد. پس از این، تلگرام اصلیترین پیامرسان مورد استفاده در ایران شد، به طوری که حتی فیلترینگ آن در اردیبهشت 97 هم نتوانسته از کاربران آن بکاهد. کاربران ایرانی این پیامرسان پس از تجربه سه کوچ ناموفق این بار تصمیم گرفتند به جای مهاجرت، دور زدن فیلترینگ را امتحان کنند. تجربهای که فعلا جواب داده و تلگرام هنوز در ایران کاربران میلیونی دارد.
***
بر اساس آمارهای ارائه شده پس از فیلترینگ تلگرام، استفاده از فیلترشکن در ایران افزایش یافته. دی ماه 96 که برای هفت روز تلگرام مسدود شده بود، سایت «سورس فورژ» گزارش داد که کاربران ایرانی بیش از ۹۰ درصد دانلودهای یکی از نرم افزارهای فیلترشکن را در یک هفته به نام خود ثبت کردهاند. در همین حال در روزهای ابتدای مسدودسازی دائمی تلگرام در اردیبهشت امسال، یکی از شرکتهای ارائه دهنده فیلترشکن اعلام کرد که کاربران ایرانی در هر ساعت ۲.۲ میلیون بار از فیلترشکن این شرکت استفاده کردند. استفاده از فیلترشکن در ایران در حالی افزایش یافته که کارشناسان میگویند حفرههای امنیتی زیادی در این نرمافزارها وجود دارد.