بایگانی مطالب نشریه
رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی میگوید بارش های چندانی در راه نیست
آخرین پاییز قرن، کمبارش است
جغرافیای خشکسالی در ایران نشان میدهد تا پایان مردادماه امسال ۵/ ۷۲ درصد از مساحت حوضههای آبریز اصلی، دچار درجههای مختلفی از خشکسالی بلندمدت (۱۰ساله) شدهاند
خبرنگار: مرضیه قاضی زاده | سال 99 کم بارش است. رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی هم این را تایید میکند. او میگوید ظن قوی این است که امسال را با کمبارشی در حد متوسط به پایان خواهیم برد. هشدارها درباره شروع دوباره خشکسالی، پررنگتر شده است. در حال حاضر حدود نیمی از ظرفیت مخازن سدهای کشور پر و نیمی دیگر خالی است و آمارهای تازه وزارت نیرو نشان میدهد، ورودی آب به مخازن سدهای کشور در سیوسه روز ابتدای سال آبی جاری، کاهشی 19 درصدی داشته است.
میزان بارندگی در آخرین پاییز قرن، حتی کمتر از حد معمول خواهد بود. پیشبینیها میگوید پاییز۹۹ خشک است و در محدوده خاورمیانه و بهویژه ایران، بارندگیها در پاییز امسال، ضعیف و کمتر از حد نرمال خواهد بود. الگوهای هواشناسی حاکی از آن است که در زمستان وضعیت بارشها کمی بهتر خواهد شد اما این بهبود وضعیت آنچنان نیست که کمبودهای بارش پاییزی را جبران کند.
ایران در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار گرفته و از منابع رطوبتی بسیار دور است. از این رو سامانههای بارانآور زمانی به کشور میرسند که بخش بزرگی از رطوبت خود را از دست داده و توان کافی برای ایجاد بارش در بخشهای مرکزی و شرقی ایران را ندارند.
بینظمی و نوسان شدید بارش از سالی به سال دیگر سبب شده که وقوع بارش در ایران به ویژه در نیمه مرکزی و شرقی کشور کاملا تصادفی و بینظم باشد. این بینظمیها عامل اصلی ایجاد خشکسالیهای شدید و بلندمدت در کشور است و در اغلب موارد گستره بزرگی از کشور را در برگرفته و آسیبهای جبرانناپذیری بر پیکره اقتصادی کشور به ویژه بر بخش کشاورزی وارد میکند.
جغرافیای خشکسالی در ایران نشان میدهد تا پایان مردادماه امسال ۵/ ۷۲ درصد از مساحت حوضههای آبریز اصلی، دچار درجات مختلفی از خشکسالی بلندمدت (۱۰ساله) شدهاند. طبق ارزیابیها ۱/ ۳۲ درصد از این مساحت شامل حوضههای آبریز «خلیج فارس و دریای عمان»، «فلات مرکزی» و «مرزی شرق» با خشکسالی شدید و بسیار شدید مواجه هستند.
موجهای بارش از ما دورند
پیش از این در تابستان، رئیس سازمان هواشناسی کشور گفته بود که بر اساس مدلهای هواشناسی، به دلیل نوسان اقیانوس آرام و اثرات موسمی هندوستان بارشهای پاییزی دیرتر از زمان نرمال شروع میشود. این بارشها علاوه بر اینکه دیرهنگام است، کمتر از حد نرمال هم خواهد بود.» این بار پیشبینیها درست از آب درآمده است.
رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی به «پیام ما» میگوید: «در حال حاضر به غیر از سامانهای که در اوایل مهر کشور را تحت تاثیر قرار داد و بارشهایی را در نوار شمالی و دامنههای جنوبی البرز از جمله استان تهران ایجاد کرد، تقریبا سامانه بارشی دیگری وارد کشور نشده است.» به گفته او از ابتدای سال زراعی جاری، بارشها به طور نسبی کمتر از میزان بلندمدت بارش در غالب نقاط کشور بوده است.
وظیفه ادامه میدهد: «تعداد محدودی از استانها همچون اردبیل و آذربایجان شرقی میزان بارندگی نرمالی خواهند داشت اما در غالب استانهای کشور از جمله استانهای ساحلی مقدار بارش دریافتی امسال نسبت به متوسط بلندمدت پایینتر است و به عبارتی کمبارشی در کشور حاکم است.»
به گفته او مجموعه بارشهای کشور در سال آبی جاری کمتر از متوسط بلندمدت است: «متاسفانه در دو تا سه هفته دیگر هم بارش قابل ملاحظهای در همین عرصههای شمالی نداریم و شاید در انتهای هفته دوم یک سامانه نسبتا ضعیف شمال غرب و شمال کشور را تحت تاثیر قرار دهد.»
حتی زمستان هم خشک است
رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی از وضعیت ناموزون بارش حتی در زمستان میگوید: «چشمانداز چند ماهه آینده و حداقل تا ماهها اول زمستان هم مناسب نیست. براساس خروجی مدل های عددی، کم بارشی تقریبا متوسط تا شدید در غالب حوزه های کشور حاکم خواهد بود. من جمله در غرب کشور و جنوب کشور و حتی انتظار میرود که امسال جزء سالهای کمبارش کشور باشد.»
او که بعید میداند تا پایان سال تغییر خاصی در میزان بارندگی کشور رخ دهد، ادامه میدهد: «اگر شانس بیاوریم در ماههای نزدیک به بهمن و اسفند بارندگیها به قدری جبران شود، ولی بعید میدانم که حتی آن ماههای پایانی امسال کم بارشی را جبران کند. ظن قوی این است که ما سال 99 را با کمبارشی حداقل در حد متوسط به پایان خواهیم برد.»
ورود کمتر سامانههای بارشی به کشور درنهایت پیشبینیهای مربوط به افزایش دما را قویتر کرده است: «انتظار داریم دما در حد نرمال تا بالای نرمال باشد؛ یعنی حداقل یک درجه گرمتر از نرمال خواهد بود.»
کمبارشیهای امسال در شرایطی روی داده است که تا سال گذشته میزان بارش حتی در استانهای خشک و کمآب کشور نیز رشد قابل توجهی داشت.
به گونهای که براساس آمار سازمان هواشناسی کشور در سال گذشته غالب استانها بارندگیها بیش از متوسط بلندمدت داشتند. به گونهای که استانهای شرقی مثل سیستانوبلوچستان، کرمان، هرمزگان، فارس، خراسان شمالی و اصفهان بارندگیهای بیش از نرمال داشتند.
رییس مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی در این خصوص میگوید: «سال گذشته تهران 30 درصد بیش از نرمال یا حد متوسط بلندمدت خود بارندگی داشت. استانهایی همچون سیستانوبلوچستان و کرمان هم حدود 70 درصد بارندگی شان بالای نرمال بود.» به گفته وظیفه، هرمزگان هم در سال آبی گذشته بیش از دو برابر حد نرمال خود بارندگی داشت اما امسال نباید انتظار بارشی شبیه تجربه پارسال را داشت.
این اثر تغییر اقلیم است
در تازهترین آمار ارائه شده از سوی رئیس موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو موقعیت مکانی و حوضهای خشکسالی ایران تا پایان ماه میانه تابستان مورد بررسی قرار گرفته و برآوردها حاکی از آن است که فلات مرکزی و مرزی شرق همچنان در لیست خشکترین مناطق ایران جانمایی شدهاند. تغییر اقلیم در ایران غیرقابل انکار است. اکنون تغییر اقلیم آثار خود را در میزان بارش در مناطق مختلف کشور نشان داده به گونهای که در دو سال گذشته بیشترین بارشها در مناطقی رخ داده که سالهای قبل کم بارشترین مناطق بودهاند.
قاسم تقیزاده خامسی، مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران نیز روز گذشته نسبت به کم بارشی امسال هشدار داد و گفت: «اگرچه در دو سال اخیر و بعد از سالها خشکسالی پیاپی، وضعیت بارشهای کشور کمی بهتر شده است، اما نمیتوان مطمئن بود که این وضعیت دوام داشته باشد.» به گفته او مشکل دیگری که کشور و منابع آبی را تهدید میکند، بروز تغییر اقلیم است که اثرات خود را روی منابع آبی میگذارد. «اکنون تغییر اقلیم آثار خود را در میزان بارش در مناطق مختلف کشور نشان داده به گونهای که در دو سال گذشته بیشترین بارشها در مناطقی رخ داده که سالهای قبل کمبارشترین مناطق بودهاند.»
او به این موضوع اشاره کرد که تغییر اقلیم، خشکسالیها و ترسالیهای طولانی برای کشور به همراه دارد و گفت: «ورود به تغییر اقلیم روندهای متفاوتی از خشکسالیهای طولانی تا ترسالیهای با بروز سیلابهای مخرب برای کشور به همراه خواهد داشت.»
از سوی دیگر بر اساس گزارش سازمان هواشناسی کشور و همچنین سنجش میزان بارش سالانه بین سالهای ۱۳۳۰ تا ۱۳۹۰، فقط در سه استان گیلان، چهارمحال و بختیاری و مازندران بارندگی سالیانه بالاتر از ۷۵۰ میلیمتر در سال بوده است. در عوض در ۸ استان یزد، سمنان، قم، اصفهان، خراسان جنوبی،هرمزگان، کرمان و سیستان و بلوچستان بارش سالانه کمتر از ۲۰۰ میلیمتر در سال بوده و استان یزد با ۶۰ میلیمتر در سال کمترین بارش سالیانه را تجربه کرده است.نگاهی به آمار متوسط بارش در ایران نشان میدهد اگرچه بارندگی متوسط سالیانه در این مدت ۶۰ ساله تغییر قابل ملاحظهای در ایران نکرده، ولی میانگین بارش به هر حال کم شده است. در عوض ارزیابی میانگین متوسط دمای روزانه در سالهای بین ۱۳۳۰ تا ۱۳۹۰ نشان میدهد که حدود ۲.۵ تا ۳ درجه افزایش دما در این مدت برای بیشتر ایستگاههای هواشناسی ایران مشاهده میشود.
دیروز شمار قربانیان کرونا به رکورد تازه ی 415 نفر رسید
مرگ شتاب گرفت
| پیام ما | این روزها کرونا چهره مرگبارتر خود را نشان داده است، به نظر میرسد، پاییز مرگبار و سیاهی که در پیش بینیها و گمانه زنیها به آن اشاره میشد، حالا دیگر تنها یک گمانه زنی نیست و در واقعیت آن را میبینیم، پاییزی که هنوز در ابتدای آن هستیم و اگر بیشتر نکات بهداشتی را رعایت نکنیم، مرگبارترین و سیاهترین پاییز قرن خواهد بود. روزگذشته سخنگوی وزارت بهداشت از فوت ۴۱۵ بیمار کووید ۱۹ در کشور خبر داد. «سیما سادات لاری» سخنگوی وزارت بهداشت گفت: تا روز ۷ آبان ۱۳۹۹ و براساس معیارهای قطعی تشخیصی، ۶ هزار و ۸۲۴ بیمار جدید مبتلا به کووید۱۹ در کشور شناسایی شد.
سخنگوی وزارت بهداشت دیروز خبر داد که در طول ۲۴ ساعت قبل از آن، ۴۱۵ بیمار کووید۱۹ جان خود را از دست دادند و مجموع جان باختگان این بیماری به ۳۳ هزار و ۷۱۴ نفر رسید. به گفتهی سخنگوی وزارت بهداشت تاکنون چهار میلیون و ۸۲۱ هزار و ۶۸۱ آزمایش تشخیص کووید۱۹ در کشور انجام شده است.
بنا به اعلام وزارت بهداشت استانهای تهران، اصفهان، قم، آذربایجان شرقی، خراسان جنوبی، سمنان، قزوین، لرستان، اردبیل، خوزستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، بوشهر، زنجان، ایلام، خراسان رضوی، مازندران، چهارمحال و بختیاری، البرز، آذربایجان غربی، مرکزی، کرمان، خراسان شمالی، همدان، یزد و کردستان در وضعیت قرمز قرار دارند و استانهای هرمزگان، فارس، گلستان و سیستان و بلوچستان نیز در وضعیت نارنجی و زرد قرار دارند.
امیدواریم تا سال آینده خبر ساخت واکسن کرونا را بدهیم
در همین حال وزیر بهداشت اظهار امیدواری کرد که به زودی کار ساخت واکسن وارد مرحله آزمایش انسانی شود و گفت «از هفتههای آینده وارد فاز انسانی واکسن کرونا خواهیم شد و امیدواریم تا اوایل سال آینده خبر خوش ساخت واکسن را به مردم بدهیم».
«سعید نمکی» وزیر بهداشت گفت: واکسن کووید 19 در سه مورد از 10 الی 12 موردی که کار میکردند، نتایج خوبی حاصل شده است و خوشبختانه از هفتههای آینده در فاز انسانی میرود.
او ادامه داد: ما امیدواریم تا اوایل سال آینده، خبر خوش ساخت واکسن را به مردم بدهیم و این خبر را به سازمان بهداشت جهانی هم اعلام کردیم. خوشبختانه از هفتههای آینده نیز وارد فاز انسانی آن خواهیم شد.
نمکی افزود: امیدواریم تا اوایل سال آینده و شاید هم زودتر بتوانیم خبر خوش ساخت واکسن را بدهیم. مراحل اعلام و ثبت در سازمان بهداشت جهانی نیز در حال انجام است و امیدواریم بتوانیم این خبر را به عنوان یک مژده بسیار دلگرم کننده به مردم بدهیم.
جیب خالی و کم زوری
وزیر بهداشت با اشاره به افزایش تستهای روزانه کرونا افزود: با توجه به این موضوع بیش از گذشته حضور بیمهها در کنار ما باید احساس شود. دو مشکل عمده ما در این دوراه، جیب خالی و زور کم است؛ خدا نکند نای راه رفتن نداشته باشی. آن زمان نمی توانی به کسی بگویی بالای چشمت ابروست.
او ادامه داد: ما منابع بسیار محدودی داشتیم و در شرایطی که قیمت هر تست ۲۵۰هزار تومان برایمان تمام میشد، روزی ۶میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان هزینه تست میدادیم. اکنون تصور کنید قرار باشد ظرفیت انجام تستهای روزانه به ۵۰هزار مورد برسد؛ آن زمان باید چه مبلغی را پرداخت کنیم.
وزیر بهداشت گفت: خوشبختانه متوجه شدیم ۶۰۰میلیون یورو باقیمانده از آن یک میلیارد یورو صندوق توسعه ملی که قرار بود به ما اختصاص داده شود، قرار است به زودی پرداخت شود. اما با کمک بیمه سلامت میتوانیم گامهای بزرگتری را در زمینه انجام تستها و افزایش بیماریابی انجام دهیم.
او با اشاره به سختیهایی که بحران کرونا بر نظام سلامت کشور تحمیل کرده است، گفت: شاید به زبان نیاوریم اما در ۱۵۰ سال گذشته، فکر نمیکنم وزارتخانهای همچون ما دچار چنین مشکلاتی شده باشد. در حالی آمار مرگ و میر کرونا به بیش از ۴۰۰ نفر در روز رسیده است که روزهای سخت و بغض آلودی را طی میکنیم. خداوند شاهد است شبهای طولانی را نخوابیدم تا اکسیژن به یک بیمارستان در یک شهرستان برسد. خداوند شاهد این رنجها هست، اما در کنار نظام سلامت بیمهها میتوانند با فعالیت بیشتر به کمک ما آیند.
نمکی افزود: اگر کرونا را مهار نکنیم هیچ چیز در کشور آرام نخواهد بود. اولین اولویت ما باید کنترل کرونا باشد. بر اساس فرمایش مقام معظم رهبری قرار شد تا قرارگاهی اجرایی برای مدیریت کرونا تشکیل شود؛ زیرا من به عنوان وزیر بهداشت نمی توانم جاده ها را ببندم، مغازهها را پلمب کنم و … شاهد بودیم در جاهایی که پروتکلهای بهداشتی را رعایت نکردیم چگونه مشکلاتمان دو چندان شد و این در حالی بود که این مرد حکیم بزرگ، خودشان یکی از مراعات کننده ترین افراد در نظام جمهوری اسلامی بودند.
وزیر بهداشت با تاکید بر لزوم مداخله جدی تر بیمهها در کنترل بحران کرونا، اظهار کرد: امروز بیمارستانهای دولتی و دانشگاهی در اوج تنگدستی هستند.
امروز در این جنگ بیولوژیک قبل از آنکه سربازها کشته شوند، سردارها جان خود را از دست میدهند.
در این بحران پزشکان و متخصصان بسیار زیادی که جایگزین کردن آنها سخت خواهد بود از بین رفتهاند. درآمدهای اختصاصی بیمارستانها به ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است و این درحالی است که حتی برای خرید روزانه خود نمیدانند که قیمتهای فردا چگونه خواهد بود.
رکورد هفتگیِ مبتلایان به کرونا در جهان شکسته شد
سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرد: در هفته گذشته ۲.۸ میلیون مبتلا به بیماری کووید-۱۹ در جهان شناسایی شده که یک رکورد جهانی بوده است. سازمان جهانی بهداشت روز (سه شنبه) در گزارشی اعلام کرد: در هفت روز گذشته تقریبا سه میلیون مبتلای جدید به بیماری کووید-۱۹ در سراسر جهان شناسایی شدهاند. مقامات این سازمان اظهار داشتند هرچند این افزایش در تعداد موارد ابتلا به این بیماری از زمان آغاز همه گیری کووید-۱۹ کم بوده اما تعداد مرگ و میرهای جدید با هفته گذشته قابل مقایسه است.
درخت فرزند احمد بود
گفتوگو با احمد نبیزاده هنرمندی که چهره محمدرضا شجریان را روی نیم تنه درختی در مشهد تراشید اما مهاجمانی آن را قطع کردند.
خبرنگار: سوگل دانائی | روزی که صدای شجریان خاموش شد، یکی از درختان پارک ملت مشهد به احمد گفت که میخواهد تصویر استاد آواز ایران روی او حک شود. میان درختان نیمه و بریده و خشک شده دعوا بود. هر یک با صدای بلند فریاد میزد، یکی اما صدایش بلندتر بود، احمد آن را شنیده بود، دست به کار شد. تصویر شجریان را در ذهنش مجسم کرد و تراشید اما همین دو روز پیش کسی یا کسانی نیم تنه درخت را قطع کردند.
روزی که محمدرضا شجریان آمده بود غرفه نقاشی و عکاسی احمد، گفته بود که او آرتیست خوبی میشود. او را تشویق کرده بود و گفته بود که در آینده از او بیشتر میشنود. هفت سال بعد از آن روز، اسم احمد نبیزاده سر زبانها افتاد.
روزی که شجریان نبود اما تصویرش روی مجسمهی احمد باقی ماند. مجسمه چوبی چند روزی، چند فرسخ آنطرفتر از توس، محل آرامگاه شجریان هم مانده بود، تا اینکه یک شب ناپدید شد. به احمد گفته بودند، با ساطور تکه تکه شده، خرد شده و دیگر اثری از چهره استاد آواز ایران روی آن نیست. احمد تصویر تکه تکه شدن را نمیتوانست در ذهنش تصور کند: «یک روز بیایند و بگویند بچهات دیگر نیست، آدم مگر میتواند باور کند؟»
بیست روز پیش بود که احمد نبیزاده، درختان بریده شده در پارک ملت مشهد را دید. درختانی که نصفه و نیمه بودند. شاخه نداشتند و تنها تنهای کهنه از آنها باقی مانده بود. احمد رفته بود مدیریت پارک. گفته بود حاضر است هرکدام از این درختان بیجان و نصفه را تشبیه کند به چهرهای: «همان زمان گفتند چند نمونه کار برایشان بفرستم، گفتند نمیتواند همان زمان با او قرارداد ببندند.» به احمد گفته بودند که او نمونه کار بیاورد و تا آن زمان هم پارک به شهرداری نامه مینویسند. هیچ چیز اما مکتوب نشد و همه چیز در کلام میان احمد و متولیان پارک ملت رد و بدل شد.
به احمد گفته بودند، حیوانات را دستمایه ساخت مجسمههای چوبیاش قرار دهد. روی نیم تنهها، جغد و ماهی و اسب بسازد.«گفته بودم من خودخواهم نمیتوانم چیزهایی که شما میگویید را بسازم.» درختان با احمد حرف میزنند، حتی وقتی خشک شده باشند. خودشان به او میگویند که دوست دارند به چه چیزی تبدیل شوند، خودشان میگویند من را بتراش. احمد هم همیشه چنین میکند. خودشان میگویند و او هم ابزار به دست میگیرد و بداهه تصویری میتراشد: «من همیشه بداهه کار میکنم، یعنی هیچ وقت عکسی از تصویری که میخواهم کار کنم مقابلم نیست. تصویر را در ذهنم مجسم میکنم و میتراشم.»
روزی که صدای شجریان خاموش شد، یک شهر گفت که میخواهد خیابانی به نامش کند و تندیسی برایش بسازد. مشهد هم گفته بود. احمد اما خواسته بود، کاری کند. میگوید، سال ۹۲ وقتی در بوستان هنرمندان تهران نمایشگاهی از آثارش برگزار کرده بود، شجریان هم آمده بود غرفهاش و کارش را دیده بود. اویی که در دبیرستان نقشهکشی ساختمان خوانده بود و در دانشگاه معماری آموخته بود. شجریان به او گفته بود که کارهایش دیدنی است: «احساس دین میکردم، خواستم کاری کنم، یکی از درختان را دیدم و گفتم برای نمونه کار بگذارید تصویر استاد را روی یکی از همین تصاویر پیاده کنم.»
یکی از مجسمههای نیمه، گفته بود که تصویر استاد آواز ایران روی بدنه او خوب در میاید، احمد یکی از عکسهای شجریان را در ذهنش تجسم کرد و تراشید. سه روز بعد که چهره شجریان از میان درخت پیدا شد، مدیریت پارک آمد و کار را دید: «مدیریت اصلی پارک در شهرداری آمد و گفت اینقدر به طرح علاقه مند شده که حتی حاضر است آن را به خانهاش ببرد، گفته بودند حیف است که اینجا باشد.» روز بعد گفته بودند که چه قدر خوب میشود اگر برایش حفاظ بگذارند و آن را نورپردازی کنند. احمد آن روزها خوشحال بود. مثل پدری که پسرش از آب و گل در میآید و او شاهدش باشد. «تمام کسانی که آن روزها از کنار من رد میشدند و کارم را مشاهده میکردند از کارم تعریف میکردند از من عکس میگرفتند، در فضای مجازی میگذاشتند، به من روحیه میدادند.»
مجسمه چوبی پشت آسایشگاه جانبازان جنگ بود. یک روز آنها هم که صدای چکش و مقار را شنیده بودند آمدند و شاهد کار احمد شدند. بعد از ده روز کار احمد تمام شد. شجریان روی تنه درخت مانده بود. همان تمثال معروفش در پارک ملت مشهد حکاکی شده بود. احمد باید به زاهدان، زادگاه مادریش باز میگشت. «گفتم پسرم بیمار شده، باید به زاهدان بروم.» مسئولان پارک گفته بودند که او آنقدر کارش خوب بوده که به منطقه ۹ شهرداری مشهد هم معرفیش کردند تا من بعد به او کار سفارش دهند. صبح روز دهم، با همان دوچرخهای که بیست روز پیش با آن به پارک ملت وارد شده بود، رفت تا برای آخرین بار مجسمه را ببیند و با آن وداع کند. «فکر میکنم همان زمان کارشان تمام شده بود، چون مجسمه را بریده بودند و سبزه کاشته بودند.» برای اولین بار در این ده روز یک نفر هم او را به تمسخر گرفته بود. روی لحن احمد یک لایه اندوه مینشیند که میگوید: «به مسخره و ریشخند گفت بیا مجسمهات را ببین، بیا ببین چه بر سر اثرت آمده است.» احمد آن لحظه خشمگین میشود: «همانجا لایو گرفتم و برای اینکه مساله سیاسی نشود گفتم مساله مالی است.»
احمد همان زمان رفته بود مدیریت پارک. مدیریت پارک در شهرداری هم آمده بود. به احمد گفتند چند جوان که حالت طبیعی نداشتند، مجسمه او را تخریب کردند. گفتند با ساطور افتاده بودند به جان مجسمه. احمد باور نکرده است: «چطور ممکن است مجسمه چوبی که درونش پر شده و روی آن ۱۲۰ سانتیمتر با مغار چوب کاری شده، با ساطور نابود کرد. اگر هم با تبر به آن ضربه زده بودند، من میتوانستم آن را پر کنم.» پارک ملت مشهد مجسمه کم ندارد. به نوشته سایتهای محلی مشهد ۱۲ نیم تنه برنزی دارد اما تخریب نصیب نیم تنهای شد که چهره شجریان روی آن بود: «پارک ملت مجسمه زیاد دارد، مجسمه من هم در دید نبود، یک گونی هم روی آن کشیده شده بود.» احمد از متولیان پارک خواسته بود تا باقیمانده مجسمه را به او بدهند. مثل پدری که خواسته باشد، دست کم جسد فرزندش را به دستش بدهند: «گفتند تو نبودی ما هم آن را دور ریختیم.» دور ریختن را چندبار تکرار میکند. احمد میگوید این مجسمهها مثل فرزندانش هستند: «به شما بگویند بچهات را دور ریختیم چه واکنشی نشان میدهید؟ اصلا منطقی است که در پارکی که نگهبان دارد و با همه مسالهای برخورد میشود یک نفر بیاید و مجسمهای را با ساطور نابود کند، همیشه هم که همه چیز را گردن جوانان میاندازند» احمد میگوید از او خواسته بودند تا ماجرا رسانهای نشود، او اما تنها باقیمانده مجسمه را میخواهد. هرچه که از آن مانده.
هنوز هیچ فردی از بدنه مدیریت شهری مشهد به این مسئله واکنش نشان داده است، جز صدرا یوسفی، معاون فرهنگی و هنری سازمان اجتماعی شهرداری مشهد که اصل خبر را تکذیب کرده است. او تسنیم گفته است: «فرآیند ساخت مجسمه در شهرداری، به این صورت است که در ابتدا باید طرحی از اثر مورد نظر ارائه و به تایید شورای یادمانها برسد؛ سپس ماکت ارائه شود. بعد از بررسی آن، اگر ابعاد هنری و تناسبات ارائه کار مورد تایید شورا واقع شد، کار به مرحله اجرا میرسد و ساخت آن مجسمه در قالب قرارداد انجام میشود. هیچکدام از این فرایندها در هیچ مرجعی از شهرداری مشهد طی نشده و اصل وجود چنین موضوعی در حد یک شایعه است. ممکن است فردی به صورت خودسرانه و بدون مجوز اقدام به چنین کاری بکند. در این صورت نیز عوامل نگهبانی پارک با وی به دلایل زیست محیطی برخورد میکنند. لذا اصل این خبر مورد تردید است.» احمد حالا یکبار دیگر احساس شکست در کارش میکند، مثل آن روزی که بعد از دانشگاه وارد حوزه دکوراسیون داخلی شد، چند سالی کار کرد اما اجناس چینی شکستنش دادند. احمد بعد از دیدن جای خالی مجسمه چوبی سوار بر دوچرخه شد و به مسافرت ۵ سالهاش ادامه داد. مسافرتی که نه مقصد معینی دارد و نه هدفی: «گفتم دیگر ماندن ندارد، باید بروم.»
ضربه مهلک کرونا به هتلداری کشور
۳۰ درصد هتل ها تعطیل شدند
رییس جامعه هتلداران ایران: ۳۰درصد هتلها تعطیل هستند بقیه هم با اعمال تخفیفهای ویژه تا ۷۰ درصد باز ماندهاند.
بحران کرونا و آسیب حداکثری به بازار گردشگری بهویژه صنعت هتلداری منجر به استعفای بزرگان گردشگری و اوج گرفتن فروش هتل در استانهای توریستی شده است که این امر میتواند بر آینده بازار گردشگری اثرات منفی گستردهای وارد کند. شاید بتوان گفت بیشترین بخشی از کشور که ضربه مهلک تری از کرونا خورد گردشگری است، صنعتی که به گفته رییس جامعه هتلداران ایران حدود ۳۰ درصد از این واحدهای اقامتی ترجیح دادهاند تعطیل بمانند. بقیه هم با اعمال تخفیفهای ویژه تا ۷۰ درصد باز ماندهاند. میزان خسارت و زیان مالی واردشده به هتلها تا پایان شهریورماه نیز ۸۵۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
پس از همهگیری ویروس کرونا در ایران بهویژه در اواخر بهار سال ۹۹ گروهی از فعالان بازار گردشگری که بیشترین میزان سرمایهگذاری در این بازار را داشتهاند بهدلیل رکود ناگهانی سفر و نبود تقاضای سفر توریستی مجبور به بازنشستگی اجباری از ادامه فعالیت در این عرصه و خروج از این بازار شدند. این آسیبها تا اوایل تابستان بهصورت موردی رخ داد اما پس از آن افزایش یافت و تعداد بسیاری از فعالان گردشگری را درگیر کرد. هتلها بیشترین و سنگینترین سرمایهگذاریها را در بازار گردشگری داشتهاند و نسبت به دیگر بخشها هزینههای جاری بالاتر و فعالیتهای سنگینتری دارند که بیشترین آسیب از بحران کرونا و رکود مسافرت بر این صنعت وارد شده است. باوجود آغاز سفرها در تابستان، هتلها باز بدون متقاضی و مسافر ماندند، زیرا مردم بهدلیل ترس از ابتلا به کووید-۱۹ اصولا به شکل شخصی سفر کرده و در خانههای شخصی یا اقوام اقامت کردند و انتخاب هتل بهعنوان محل اقامت بهشکل بسیار محدود انجام شد.
رییس جامعه هتلداران ایران از جمله کسانی به شمار میرود که نسبت به حال صنعت هتلداری اعتراضهای مکرری کرده است. او چندی پیش به «پیام ما» گفته بود: صنعت هتلداری کشور قریب به ۸ هزار و ۵۰۰میلیارد تومان خسارت دیده است.
قرار بود تا ما سه ماه امهال مالیاتی و سه ماه تعویق در پرداخت حاملهای انرژی داشته باشیم که به درستی اجرا نشد.
امهال پرداخت ۲۳ درصد حق بیمه کارفرمایی پرسنل شاغل در واحدهای گردشگری نیز به صورت ناقص اجرایی شد، هر چند که آن مدت سه ماهه نیز اصلا کافی نبود»
اما در تازه ترین اظهار نظر جمشید حمزهزاده به ایسنا گفته است: در وضع موجود که هتلها مسافر ندارند، حدود ۳۰ درصد از این واحدهای اقامتی ترجیح دادهاند تعطیل بمانند. بقیه هم با اعمال تخفیفهای ویژه تا ۷۰ درصد باز ماندهاند.
میزان خسارت و زیان مالی واردشده به هتلها تا پایان شهریورماه نیز ۸۵۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است. او افزود: هتلها ماهها است که مسافر ندارند و میانگین اقامت در کل کشور زیر ۲۰ درصد است. حتی هزینههای آب و برق را نمیتوان تامین کرد. ترجیح بسیاری بر تعطیلی هتلها است، چون هزینه نگهداری حتی نسبت به قبل از کرونا بیشتر شده است.
با این حال در برخی شهرها امکان تعطیلی وجود ندارد، اگر آن هتل بسته شود، دیگر جای مناسبی برای اقامت وجود ندارد.
او ادامه داد: برای حل مساله آب و برق هتلها حدود یک ماه است که به وزیر نیرو نامه نوشته و درخواست همراهی کردهایم اما هنوز جوابی ندادهاند. با آنکه ستاد کرونا مصوب کرد هزینه آب و برق به تعویق بیفتد اما کماکان شاهد تهدید و قطع آب و برق هتلها هستیم.
حمزه زاده اضافه کرد: اداره مالیات به نسبت وزارت نیرو همراهتر بوده است، هرچند ما دنبال معافیت مالیاتی سالهای ۹۸ و ۹۹ هستیم اما تا کنون نتیجه نگرفتهایم.
رییس جامعه هتلداران درباره بیکاری گستردهای که در این بخش اتفاق افتاده است، گفت: دو سوم نیروی شاغل در صنعت هتلداری بیکار شده است.
سازمان تامین اجتماعی هم بیمه بیکاری آنها را کامل پرداخت نکرده است. چند ماه وقت رسیدگی دادهاند اما بسیاری از نیروهای تعدیل شده هنوز پول کامل را دریافت نکردهاند.
صنعت گردشگری و هتلداری با شیوع ویروس کرونا از جمله مشاغل زیانده بوده است. سازمان ملل در پیامهای مکرری به دولتها درباره بحران بیکاری و رکود اقتصادی گردشگری هشدار داده و درخواست همراهی و حمایت بیشتر کرده است.
در ایران برای جبران خسارتهای کرونا در این بخش، دو بسته حمایتی تهیه شد که اولی سه ماه امهال هزینههای انرژی، مالیات، بیمه حق کارفرما و اقساط بانکی به اضافه وام حفاظت از مشاغل به مبلغ ۶ تا ۱۶ میلیون تومان بود که به گفته فعالان گردشگری، به درستی رعایت نشد و نتوانست از این صنعت حمایت کند. بسته دوم حمایت از گردشگری نیز اوایل مهرماه مصوب شد که مبلغ تسهیلات بانکی از ۱۶ تا ۹۰۰ میلیون تومان افزایش داده شد و امهال هزینههای انرژی، مالیات، بیمه حق کارفرما و اقساط بانکی تا پایان سال نیز تمدید شد. با این حال این مصوبه هنوز به مرحله اجرا نرسیده و از بار مشکلات گردشگری و هتلداری نکاسته است.
به نقل از پایگاه خبری اتاق ایران، گزارش بانک جهانی در رابطه با تأثیرات کرونا بر تولید ناخالص داخلی و تجارت کشورها نشان از افت شدید درآمد افراد و افت رشد تولید ناخالص داخلی کشورها دارد.
به اعتقاد بانک جهانی کرونا به چند روش میتواند بر اقتصاد کشورها و بهتبع آن جهان تأثیر بگذارد که عبارت است از: کاهش اشتغال، افزایش در هزینههای معاملات بینالمللی، کاهش شدید در سفر و کاهش در تقاضا برای خدماتی که نیاز به ارتباط نزدیک و مستقیم افراد با یکدیگر دارد.
همچنین شورای سفر و گردشگری جهانی، در خصوص کاهش ۱۲ تا ۱۴ درصدی سفر در جهان طی سهماهه سال ۲۰۲۰ و پیشبینی از دست رفتن ۵۰ میلیون شغل در این صنعت جهانی (که ۳۰ میلیون از آن متعلق به آسیا است) خبر داده است.
صنعت سفر و گردشگری در ایران نیز مصون از این آسیبها نمانده و به دنبال شیوع ویروس کرونا در کشور، بنا بر آمار اعلام شده از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ۵۴ درصد سفرها نسبت به مدت مشابه کاهش یافته و ۸۰ هزارنفری که به صورت مستقیم در صنعت گردشگری فعال هستند در صورت عدمحمایت و برنامهریزی بیکار میشوند.
لازم به ذکر است آنچه در واقعیت و به شکل پایدار میتواند رونق دوباره گردشگری در کشور را رقم بزند «وجود تقاضای گردشگری» است. این تقاضا برای ایران بیشتر تقاضای داخلی است تا خارجی و انتظار میرود به دلیل ادامه بیماری آسیب این بخش ادامه داشته باشد.
در همین راستا و با توجه به اهمیت سفر و گردشگری در اقتصاد دنیا و در جهت کنترل پیامدهای مخرب شیوع این بیماری، کشورها بستههای حمایتی و مشوقهایی ارائه کردهاند تا از فروپاشی بخش گردشگری جلوگیری نمایند. اقدامات حمایتی دولتها از این صنعت در سه حوزه حمایت از معیشت کارگران، حمایت مالی و تزریق نقدینگی است.
خسارت وارده به بخش گردشگری و صنایع دستی روز به روز بیشتر میشود.
تا خرداد ماه خسارت وارده به این بخش ۷۰هزار میلیارد ریال تخمین زده شده بود، اما یک ماه پس از آن این رقم به ۱۱۸ هزار میلیارد و ۲۹۸ میلیارد ریال رسید.
به گفته وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بیشترین برآورد خسارت مربوط به خراسان رضوی با ۱۸۴ هزار و ۵۵۰ میلیارد ریال و کمترین برآورد خسارت هم به استان خوزستان با ۲۴۲ میلیارد ریال تعلق دارد.
این آمار خود گواه این مسئله است که بسته حمایتی دولت چندان تاثیری در کاهش ضرر و زیان این بخش نداشته است. این بسته که از همان اوایل سال ابلاغ شده بود شامل امهال سه ماهه مالیات، اعم از مالیات بر درآمد و مالیات بر ارزش افزوده، تعویق سه ماهه بازپرداخت اقساط تسهیلات بانکی، امهال پرداخت ۲۳ درصد حق بیمه کارفرمایی پرسنل شاغل در واحدهای گردشگری، تعویق پرداخت قبوض حاملهای انرژی (آب، برق، گاز) به مدت سه ماه و در نهایت امکان استفاده از تسهیلات بانکی با نرخ ۱۲ درصد بود.
بسته حمایتی دولت، بی تاثیر بود
کاهش درآمد هتلداران تا جایی پیش رفته است که درحالحاضر اغلب مجموعهها و بخشهای فعال در بازار گردشگری تخفیفهای قابل توجهی برای کسب وکارهای خود در نظر گرفتهاند تا گردشگران بیشتری را جذب کنند. چنان که برخی از هتلها برای هر شب اقامت مسافر ۵۰ تا ۷۰ درصد تخفیف در نظر گرفتهاند.
آنطور که فعالان حوزه گردشگری و هتلداران میگویند، نجات این صنعت جز با ترغیب و بستههای تشویقی سفر امکان پذیر نیست. تاکنون از سوی ستاد سفر استانی ۶۴ بسته سفر ارزان که در برگیرنده سفر به تمامی استانهای کشور است با عنوان «سفر آسان» ارائه شده است که به دلیل ورود به پیک دوم شیوع ویروس کرونا در کشور اجرایی شدن آن به تعویق افتاده است.
پس از تهدید بنای قاجاری امیر اقتدار، ثبت ملی این بنا را سازمان میراث فرهنگی پیگیری میکند
تکاپو برای نجات« امیر اقتدار»
قرار است در جلسهای بین مالک و شهرداری پیشنهاد شود که برای حفظ عمارت، کسب و کار مورد تایید میراث فرهنگی در بنا راه اندازی شود.
خبرنگار: مرضیه قاضی زاده | بعد از آمدن حکم تخریب عمارت «امیر اقتدار»، میراث فرهنگی تازه به فکر ثبت ملی این بنا افتاده است. معاون میراث فرهنگی استان تهران میگوید هنوز شکایتی از سمت میراث فرهنگی برای به جریان انداختن دوباره پرونده این بنا صورت نگرفته است اما موضوع در معاونت فنی میراث فرهنگی تهران مطرح و برای تصمیمگیری نهایی به وزارتخانه ارسال شده است. مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی هم میگوید اعضای شورا با ثبت این اثر موافق هستند و «صرفا تشریفات قانونی باید طی شود.»
تا چند روز دیگر با رای دیوان عدالت اداری تنها بخش باقیمانده عمارت امیر اقتدار تخریب و از صحنه روزگار محو خواهد شد. امیر لشکر محمود خان انصاری ملقب به «امیر اقتدار»، آخرین رئیس پلیس نظمیه دوران قاجار و حاکم نظامی تهران بود. کسی که هنوز معبر شمالی عمارتش به یاد او، خیابان امیری و معبر جنوبی، اقتدار نامگذاری شده است. هنوز هر دو نام بر گذرها باقی مانده اما قرار است خود عمارت دیگر نباشد.
امیر اقتدار سه دختر و پنج پسر داشت که هر کدام از فرزندان در بخشی از این خانه تاریخی ساکن بودند. سامانه طرح تفصیلی شهرداری تهران، عمارت امیر اقتدار و دیگر بخشهای آن را به عنوان مجموعه ساختمانهای تاریخی مشخص کرده بود اما رفتهرفته هر یک از این بخشها شبانه و در سکوت تخریب شدند. چنان که ملک جنوبشرقی را در سال ۹۴ و ملک جنوبغربی را عمارت در سال ۹۵ شبانه ویران کردند.
باغ بزرگ امیر اقتدار نیز که در دوران پهلوی دوم انبار بهداری ارتش شده بود، در سالهای گذشته تبدیل به بازار موبایل ایرانیان شد. میگویند مالکیت هر دو عمارت تخریب شده نیز در اختیار بازار موبایل است.
آنطور که مصطفی پورعلی، مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی به «پیام ما» میگوید این بنا واجد ارزش ثبت است اما تاکنون اقدامی برای ثبت کردن آن در فهرست آثار ملی صورت نگرفته است: «بنای موسوم به امیر اقتدار، به لحاظ ویژگی معماری واجد ارزش ثبت است. رای دیوان هم ناظر بر این است که باید ابتدا بنا ثبت شود و بعد اعمال محدودیت صورت پذیرد.»
مرتضی ادیبزاده، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران به «پیام ما» میگوید، در سالهای گذشته پروندهای در خصوص ثبت اثر تشکیل نشده است. این جمله خود گواه کمکاری اداره میراث،فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران در ثبت ملی یک بنای ارزشمند است.
عمارتی که بنا به گفته سجاد عسگری، دبیر کمیته پیگیری خانه های تاریخی تهران به جهت شخصیت تاریخی امیر اقتدار و معماری آن واجد ارزش است: «این بنا یکی از خانههایی است که در دوره پهلوی اول ساخته شده و معماری آن، تلفیق معماری ایرانی و اروپایی است که به آن معماری فرنگی نیز گفته میشود. علاوه بر این چیزی که بیشتر بنا را واجد ارزش میکند، شخصیت امیر اقتدار است که حتی کوچه ها هم به نام اوست.»
میراث فرهنگی عمارت امیر اقتدار را به عنوان اثر واجد ارزش معرفی میکند اما این مسئله با رای دیوان عدالت نقض شده است. دبیر کمیته پیگیری خانههای تاریخی تهران میگوید چیزی به اسم بنای بدون ارزش نداریم: «ما آثار ارزشمندی داریم که به مرور زمان باید ثبت ملی شود. در قانون آمده که یا اثر ثبت ملی است و یا در فهرستهای مرتبط قرار دارد. موضوعی به نام واجد ارزش محمل قانونی ندارد. اصولا یا اثر ثبتی است یا ثبتی نیست. چیزی به این نام در قانون وزارت میراث فرهنگی تعریف نشده اما چون وزارتخانه این توانایی را دارد، آثاری از جمله عمارت امیر اقتدار را به نام اثر واجد ارزش تعیین کرده که بدین معنی است که اثر قابلیت نگهداری دارد و حتی می تواند ثبت ملی شود.»
حال فرصت چندانی تا تخریب آخرین بخش باقی مانده از این امارات تاریخی باقی نمانده است و هنوز اقدام خاصی از سمت میراث فرهنگی استان تهران صورت نگرفته است. مشخص نیست دفاعیه میراث در جلسه دیوان چه بوده است که حکم به تخریب بنا داده شده است اما مرتضی ادیبزاده، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران میگوید: «ملک واجد ارزش بوده و قاضی رای را براساس این داده است و ما در حال انجام کارهای حقوقی لازم برای این موضوع هستیم.»
به گفته ادیبزاده هنوز شکایتی از سمت میراث فرهنگی برای به جریان انداختن دوباره پرونده صورت نگرفته است و پرونده هنوز در حوزه میراث فرهنگی است: «پرونده بنای امیر اقتدار در معاونت فنی میراث فرهنگی تهران تشکیل شده و برای تصمیمگیری نهایی به وزارتخانه فرستاده شده است.»
به نظر میرسد که میراث فرهنگی بعد از سالها به دنبال ثبتکردن این اثر ارزشمند است. پورعلی در این رابطه میگوید: «پرونده تهیه شده است و در اولین جلسه شورای ملی، ثبت آن مطرح میشود، اعضای شورا با ثبت این اثر موافق هستند و صرفا تشریفات قانونی باید طی شود.»
قرار مذاکره میان مالک و شهرداری
خطر تخریب عمارت تاریخی «امیراقتدار» شهرداری و میراث فرهنگی را به تکاپو انداخته است. ظهر دیروز خبر آمد که برای حفظ و نگهداری این بنا، قرار است در جلسهای بین مالک و شهرداری به مالک پیشنهاد شود برای حفظ عمارت، شغلی در آن راه بیندازد که مد نظر و مورد تایید میراث فرهنگی است. محمد شهرآبادی، معاون شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۱۱ درباره آخرین وضعیت عمارت تاریخی «امیر اقتدار» در ناحیه یک این منطقه به شهر گفته است: «تا این لحظه هنوز تقاضایی برای صدور پروانه ساختمانی انجام نشده است. با توجه به اینکه مالکان از حقوق مالکانه برخوردار هستند، صدور پروانه الزامی است. ضمن اینکه اگر آرای دیوان عدالت اداری، انجام نشود تخلف محسوب میشوند.»
حکم تخریب ۵ خانه تاریخی در منطقه ۱۱
عمارت امیر اقتدار، نخستین بنای تاریخی نیست که مشمول حکم تخریب دیوان عدالت اداری شده است. تا اواخر تیرماه پنج خانه تاریخی تنها در منطقه ۱۱ از دیوان عدالت اداری حکم تخریب گرفتند. بعضی از فعالان میراث فرهنگی و مسئولان استان تهران معتقدند میراث فرهنگی در حفظ این آثار ارزشمند کمکاری میکند. چنان که چندی پیش محمدعلی بیگم، معاون معماری و شهرسازی شهرداری منطقه ۱۱ گفته بود: «وزارتخانه میراثفرهنگی متولی بناهای تاریخی است. اما عملا مسئولیت را از گردن خود ساقط میکند و تنها به استعلام کفایت میکند.» بیگم، یکی از مشکلات شهرداری را رایهای صادرشده از سوی دیوان عدالت اداری درباره بناهای تاریخی میداند: «براساس ضوابط این نهاد، بناها تا دوره زندیه شامل ضوابط حفاظت میشوند و زمانی که مالک یک بنای ارزشمند به دیوان عدالت اداری مراجعه میکند، این نهاد بر اساس قوانین خود رای صادر میکند.» رویهای که به نظر میرسد این بار مشمول عمارت امیر اقتدار شده است.
دبیر کمیته پیگیری خانههای تاریخی تهران با اشاره به تخریب بخشی از عکاسی تابان و چند بنای دیگر در منطقه ۱۱ با توجه به رای دیوان میگوید: «مرجع شکایت مردم و دولت دیوان است، اما دیوان باید شعب تخصصی میراث فرهنگی برای این امر به وجود بیاورد و قضات باید متخصص این این امر باشند. این در حالی است که در رویه فعلی، قاضی حتی پرونده را به کارشناس رسمی دادگستری هم ارجاع نمی دهد.» از نگاه او بیشتر این رایها از سوی یک تا دو قاضی داده میشود، این شیوه در تضاد با سخنان مقامات عالیرتبه و احکام بالا دستی و سند چشمانداز ۱۴۰۲ است و با این شیوه دیگر چیزی از هویت تاریخی تهران باقی نمیماند.
وضعیت هوا در اراک، اهواز، اصفهان، تبریز و تهران قرمز شد
نفس 5 شهر بند آمد
رئیس کمیته میراث شورای شهر تهران با تذکر به شهردار و سازمان محیط زیست استان تهران خواستار تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران شد.
پیام ما- آلودگی هوا همچنان در شهرهای بزرگ و کوچک میتازد. دیروز هوای تهران، تبریز، اراک و اصفهان برای همه گروههای تشخیص داده شد و هوای اهواز ناسالم برای همه. در اراک اما دو هفته است که دود و غبار به آسمان هجوم آورده و نفسها را تنگ کرده است. از سوی دیگر همزمان با شیوع بیماری کرونا و ادامه آلودگی هوا، کارخانه سیمان تهران واحدی دیگر را افتتاح کرد و این سبب اعتراض شد.
دیروز یکی دیگر از روزهای آلوده پاییز بود. سامانه پایش کیفی هوای کشور دوازده نقطه را قرمز نشان میداد؛ یعنی ناسالم برای همه افراد. بر اساس اطلاعات این سامانه، ایستگاههای باقرشهر و قرچک در تهران، میدان نماز در آذربایجان شرقی، اندیمشک، نادری، اهواز، استانداری،هندیجان و ماهشهر در خوزستان، مفتح در خراسان رضوی، احمدآباد در اصفهان و شریعتی در اراک با پرچم قرمز، کیفیت هوا را آلوده برای همه نشان میدادند. این میان آلاینده ایستگاه سنجش میدان نماز، ازن و در باقی ایستگاههای ذرات معلق با قطر کمتر از 2.5 میکرون معرفی شد.
نفستنگی در 5 شهر
شهرام سپهرنیا، رئیس گروه پایش آلودگی هوا و صوت سازمان حفاظت محیطزیست روز گذشته گفت که هوای شهرهای تهران، تبریز، اراک و اصفهان به ترتیب با شاخصهای ۱۰۷، ۱۰۸، ۱۲۰، ۱۲۸ ناسالم برای گروههای حساس و شهر اهواز با شاخص ۱۵۵ در شرایط ناسالم برای همه گروهها قرار گرفته است. یک روز پیش از این نیز هوای شهرهای مشهد با شاخص ۱۰۳ و تهران ۱۱۵ ناسالم برای گروههای حساس و شهرهای شیراز و اهواز به ترتیب با شاخص ۱۶۰ و ۱۷۲ در شرایط ناسالم برای همه گروهها قرار داشت. دیروز اما هوای شهرهای بیرجند با شاخص ۲۶، گرگان ۲۸، یاسوج ۳۲، جاجرم ۳۴، سمنان ۴۶ و بندر خمیر ۵۰ پاک بود و شهرهای اردبیل با شاخص ۵۳، ایلام ۵۳، سنندج ۵۷، یزد ۵۷، قم ۶۱ ، قزوین ۶۴، شهرکرد ۶۸، کرمان ۷۱، کرمانشاه ۷۱، همدان ۷۷ ، شیراز ۸۰، کرج ۸۶، زابل ۸۷، خرم آباد ۸۸، گناوه ۸۹، ارومیه ۹۵ و مشهد ۹۹ در شرایط قابل قبول قرار داشتند.
وارونگی دما و آلودگی هوا در اراک
آلودگی هوای اراک باز هم ادامه پیدا کرد و دیروز به دومین هفته رسید و شاخص کیفیت هوای این کلانشهر در شرایط هشدار گزارش شد. اراک یکی از هشت کلانشهر آلوده کشور است که در از ابتدای امسال تاکنون ۲۷ روز ناسالم در کارنامه خود به ثبت رسانده است. رضا میرزایی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی به ایرنا توضیح داد که بر اساس اطلاعات دریافت شده از ایستگاههای سنجش آلودگی هوای شهر اراک، شاخص کیفیت هوا در ساعت ۱۰ صبح دیروز۱۲۳ بود که بیانگر کیفیت هوای ناسالم برای گروههای سنی حساس است.
بررسی سامانه پایش کیفی هوای کشور نیز نشان میدهد که از چهار ایستگاه سنجش در این استان تنها کیفیت هوا در یک ایستگاه سنجش قابل قبول بوده و ایستگاههای اداره کل محیط زیست و استانداری به رنگ نارنجی (ناسالم برای گروههای حساس بودند. ایستگاه شریعتی نیز شاخص آلاینده SO2 را در این نقطه استان، 152 و در وضعیت قرمز نشان میداد.
به گفته میرزایی ذرات معلق با قطر کمتر از۲ و نیم میکرون بیشترین سهم آلایندگی را در ترکیبات هوای اراک داشته و در ساعات صبح، بالاترین شاخص آلودگی هوا در ایستگاه استانداری واقع در میدان حافظیه به ثبت رسیده است. بر اساس گفتههای مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی یافتههای هواشناسی از تداوم آلایندگی هوا و پدیده وارونگی دما تا پایان هفته جاری خبر میدهد و این درحالیست که موج سوم شیوع کرونا دامنه آسیبها و خطر آلایندگی هوا را دوچندان کرده است.میرزایی توصیه کرد که در این روزها و با توجه به تاثیر آلودگی هوا بر تشدید بیماری کرونا، مردم و بهویژه گروههای سنی حساس از جمله کودکان، زنان باردار، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و سخت درمان در خانه بمانند و از حضور در فضای باز بپرهیزند. علاوه بر این دقت در هنگام سوختگیری در جایگاهها و جلوگیری از سرریز شدن بنزین و سایر سوختها و خودداری از انجام هرگونه فعالیت که منجر به افزایش آلودگی هوا شود مانند روشنکردن آتش در معابر، سوزاندن لاستیک و عملیات عمرانی و قیرکاری از دیگر ضروریات است که باید مورد توجه قرار گیرد.
تداوم آلودگی در اصفهان
دیروز وضعیت آلودگی کلانشهر و سه شهر استان اصفهان، در سهشنبه نشان از تداوم آلودگی و ناسالم بودن هوا برای گروههای حساس از قبیل سالمندان، بیماران و کودکان داشت. براساس اعلام مرکز پایش و کنترل کیفیت هوای ادارهکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، میانگین کیفی هوا در ایستگاههای خیابان دانشگاه ۱۳۴ ، خیابان رودکی و خیابان پروین هردو با شاخص ۱۲۹، همچنین خیابان دانشگاه با ۱۳۴ و بزرگراه خرازی با ۱۳۹در وضعیت نارنجی و ناسالم برای گروههای حساس و میدان احمدآباد با شاخص ۱۶۳ در وضعیت ناسالم برای همه قرار گرفت. بر اساس این گزارش کیفیت هوای کلانشهر اصفهان در ۲۴ ساعت منتهی به ساعت هفت صبح دیروز با میانگین شاخص کیفیت هوا ۱۳۹ در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس است. همچنین میانگین کیفی هوا در شهرستانهای شاهین شهر با شاخص ۷۸ و نجف آباد ۹۶ در وضعیت زرد و خمینیشهر با شاخص ۱۳۸در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفتند. براساس اعلام این مرکز، میانگین کیفی هوا در شهرستانهای شاهین شهر با شاخص ۷۷ و خمینیشهر با شاخص ۸۱ و نجف آباد ۷۵ در وضعیت زرد قرار دارد.
هدیه مسموم به مردم تهران
آلودگی در استان تهران هم ادامه پیدا کرد و در دو ایستگاه باقرشهر و قرچک به اوج رسید. چنان که شاخص کیفیت هوا در 22 ایستگاه سنجش به رنگ نارنجی درآمد و دو ایستگاه قرمز شد و بار دیگر قرچک با شاخص 155 آلودهترین نقطه استان شد. در شهر تهران هم افتتاح یک واحد جدید در کارخانه سیمان که همیشه درباره آلودگی مورد اتهام بوده هم خبرساز شد، حرف آن به شورای شهر هم کشید و با تذکر به شهردار و محیط زیست همراه شد.
حسن خلیلآبادی، رئیس کمیته میراث شورای شهر تهران با تذکر به شهردار و سازمان محیط زیست استان تهران خواستار آن شد که شهرداری هرچه سریعتر نسبت به تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران اقدام کند.
به گزارش ایسنا، خلیلآبادی صبح دیروز در تذکر پیش از دستور خود در جلسه شورای شهر تهران با بیان اینکه حدود ۴۰ درصد از آلایندگیها مربوط به صنایع آلاینده فعال در اطراف تهران است که در مواقع اضطراری آلودگی هوا، این صنایع تعطیل میشوند، گفت: «یکی از صنایع آلاینده در اطراف تهران، کارخانه سیمان تهران است که نه تنها این کارخانه علاوه بر تولید آلودگی، منظر و طبیعت شهر را از بین میبرد و برای جنوب تهران که از نظر آلودگی هوا نسبت به سایر مناطق وضع بدتری دارد، مخاطرهآمیز است.»او با بیان اینکه متاسفانه در هفتههای گذشته با حضور رئیس سازمان محیط زیست استان تهران و محیط زیست شهرستان ری واحد شش کارخانه سیمان تهران که یکی از صنایع آلاینده است و از کار افتاده بود، مجددا افتتاح شد؛ ادامه داد: «حال جای سوال دارد که اگر ۴۰ درصد آلاینده شهر تهران، ری و تجریش مربوط به صنایع آلاینده تهران و اطراف تهران است، مدیرکل محیط زیست با چه توجیهی در آستانه فصل سرما، آلودگی هوا و ویروس کرونا، به مردم این هدیه مسموم را تقدیم کرده است؟»
خلیل آبادی خطاب به شهردار تهران هم گفت: «همچنین به دکتر حناچی، شهردار تهران، وفق ماده ۶۰ قانون برنامه سوم توسعه شهرداری تذکر میدهم هرچه سریعتر نسبت به تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران اقدام کند.»
ارتباط ۱۵ درصد فوتیهای کووید-۱۹ در جهان با آلودگی هوا
ادامه این روند در شرایطی است که نگرانیها درباره ارتباط آلودگی هوا با افزایش تعداد قربانیان بیماری کرونا به اوج خود رسیده است. در ادامه بگومگوها، تردیدها و تکذیبها درباره این موضوع، روز گذشته نتایج تحقیقی منتشر شد که نشان میدهد تا ۱۵درصد از مرگومیرهای ناشی از کووید-۱۹ در جهان و ۱۸ درصد از فوتیها در ایالات متحده با آلودگی هوا ارتباط دارد.
در این بررسی که یونایتدپرس گزارش داده، آمده است: «بیش از ۱۵ درصد از تمامی مرگ و میرهای ناشی از کروناویروس در جهان و ۱۸ درصد از فوتیهای بیماری کووید-۱۹ در ایالات متحده میتواند از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا ناشی شده باشد.»به گفته محققان و به نقل از ایسنا، این آمار حاکی از آن است که آلودگی هوا میتواند در مرگ حدود ۴۰ هزار نفر از بیش از ۲۲۰ هزار قربانی ویروس کرونا در ایالات متحده نقش داشته باشد.محققان آلمانی در این تحقیق گفتهاند: «درصورتی که قرارگرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوا و عفونت کروناویروس با هم همراه شود با اثر منفی دیگر بر سلامت به ویژه در مورد قلب و عروق خونی مواجه خواهیم بود که به آسیب پذیری بیشتر و مقاومت کمتری در برابر بیماری کووید-۱۹ منجر میشود.» به گفته آنها اگر فرد به بیماری قلبی مبتلا باشد، آلودگی هوا و عفونت کروناویروس دردسرساز خواهد شد که میتواند به حمله قلبی ، نارسایی قلبی و سکته منجر شود. این یافتهها بر اساس تجزیه و تحلیل دادههای مطالعات قبلی در ایالات متحده و چین با موضوع آلودگی هوا و همچنین مجموع موارد ابتلا و فوت ناشی از کووید-۱۹ تا پایان ماه ژوئن در جهان بوده است.
فرسودگی تجهیزات بیمارستانی با ماندگاری کرونا در کشور
علاوه بر خستگی کار درمان، بیمارستانها با چالش دیگری دست و پنجه نرم میکنند
فرسودگی تجهیزات بیمارستانی با ماندگاری کرونا در کشور
پس از حدود ۹ ماه نبرد مداوم با بیماری کرونا، حالا این روزها بسیاری از مراکز درمانی با فرسودگی تجهیزات پزشکی مواجه شدهاند.این در شرایطی است که در روز گذشته ۳۴۶ بیمار کووید۱۹ جان خود را از دست دادند و آمار فوتیهای کرونا روند صعودی به خود گرفته است. برخی دیگر از بیمارستانها نیز با کمبود تجهیزات حیاتی مثل ذخایر اکسیژن روبرو هستند. خبرهایی که از استانهای مختلف میرسد، نشان میدهد در بسیاری از بیمارستانها تخت آیسییو کم است و تجهیزات پزشکی بیمارستان رو به فرسودگی میرود.یکی از بیمارستانهایی که نسبت به فرسودگی تجهیزات پزشکی اخطار داده بیمارستان شهدای تجریش تهران است.
در این خصوص رییس بیمارستان شهدای تجریش با اشاره به وضعیت تجهیزات بیمارستانی افزود: وزارت بهداشت و ستاد کرونا به هر طریق که شده تجهیزات فردی و امکانات بیمارستانی را به ما رساندند تا با کمبود مواجه نشویم، اما بالاخره تمام اینها یک ظرفیتی دارد و اگر تعداد بیماران از یک حدی فراتر برود، قطعا بیمارستانها با کمبود تجهیزات و فرسودگی مواجه خواهند شد، امیدواریم که مردم با رعایت پروتکلها در کنترل این بیماری به کادر درمان کمک کنند. خشنود در رابطه با میزان ورودی بیماران کرونایی به بیمارستان گفت: اوایل شیوع ویروس کرونا مردم با کوچکترین علائمی به بیمارستان مراجعه میکردند، اما بعد از مدتی به این نتیجه رسیدند که در منزل ماندن بهتر است تا اینکه به بیمارستان مراجعه کنند، در این بین برای عدهای بهبودی حاصل میشد و تعدادی دیگر که در منزل میماندند با حال بسیار بد مجبور بودند به بیمارستان مراجعه کنند که در آن صورت دیگر کاری از دست کادر درمان برنمیآمد، بنابراین نمیتوان محاسبهی دقیقی انجام داد تا مقایسهی درستی صورت بگیرد.
وی افزود: در رابطه با ورودی بیماران مبتلا به کرونا فقط میتوان گفت که میزان ورودیها افزایش چشمگیری پیدا کرده، ولی چون بسیاری از بیمارستانهای خصوصی و نظامی پذیرش بیماران کرونایی خود را بیشتر کردند، بررسی میزان مراجعات مشکل شده، ولی به صورت کلی روند مراجعات بیشتر شده است.
از سوی دیگر، ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت هم نسبت به فرسودگی تجهیزات پزشکی در مراکز درمان کرونا هشدار میدهد و میگوید: «باوجود افزایش ظرفیت دستگاههای اکسیژنساز و سیتیاسکن در مراکز درمان کرونا، شاهد هستیم که این تجهیزات دچار فرسودگی شدهاند.»
در برخی مراکز درمان کرونا نیز جبران تجهیزات مصرفی به سختی صورت میگیرد. به طور مثال، خسرو صادق نیت، رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی می گوید: «یکی از مشکلات ما بحث تامین و جبران مصرف در حوزه ذخایر اکسیژن برای بیماران مبتلا به کرونا است. مخازن اکسیژن باید هر چند روز یکبار شارژ شود، اما بحث شارژ منظم آنها و تامین هزینه آن، چالش اصلی است. متاسفانه فعلا بیمهها هزینه شارژ مخازن اکسیژن را پرداخت نمیکنند و این هزینهها به دوش بیمارستانها افتاده است. متاسفانه بودجههای مورد نیاز برای شارژ مخازن اکسیژن نیز در زمره هتلینگ بیمارستان محسوب نمیشود. در نتیجه، بیمارستان مجبور است یک هزینه اضافی بابت شارژ مخازن اکسیژن متحمل شود. این هزینهها را باید از درآمدهای دیگر بیمارستان جبران کنیم.»
باید درنظر داشت که بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، بیش از ۹۵ درصد از بیماران کووید۱۹ که در بیمارستانها بستری میشوند، به اکسیژن نیاز دارند. هرگونه کمبود در تامین ذخایر اکسیژن در این مراکز درمانی میتواند به قیمت جان این بیماران تمام شود. با وجود تصویب کمک یک میلیارد یورویی صندوق توسعه ملی به مراکز درمانی، همچنان فقط حدود یک سوم این کمک ها تخصیص یافته است. کارشناسان نظام سلامت تاکید دارند که در صورت تخصیص کامل این منابع، بسیاری از کمبودهای بیمارستانی در موج سوم کرونا برطرف خواهد شد.
دکتر کاظم شیرزادی، متخصص مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی نیز در گفتگو با الف به مشکل کمبود و فرسودگی تجهیزات بیمارستانی در مراکز درمان کرونا اشاره می کند و می گوید: «هم اکنون با کمبود شدید نیروی انسانی در بسیاری از مراکز درمان کرونا مواجه هستیم و خیلی از این نیروها دچار خستگی و فرسودگی مزمن شدهاند. طبق آمارها نیز روزانه حدود ۱۳۰ نفر از کادر درمان در مراکز درمان کرونا در تهران به مرخصی استعلاجی می روند. یعنی به دلیل ابتلا به کرونا از چرخه ارائه خدمت خارج میشوند. جدای از مشکلات کمبود نیروی انسانی، کمبود و فرسودگی تجهیزات بیمارستانی نیز در برخی مراکز درمان کرونا اتفاق افتاده است.»
او یادآور می شود: «هم اکنون حدود پنج هزار نفر از بیماران مبتلا به کرونا در بخش مراقبتهای ویژه هستند و اوضاع جسمی خیلی از آنها وخیم است. میزان مراجعه بیماران مبتلا به کرونا از ظرفیت پذیرش بسیاری از مراکز درمانی بالاتر رفته است. به همین دلیل در بسیاری از بیمارستان ها با افزایش شدید مصرف تجهیزات پزشکی مواجه هستیم که همین مساله به فرسودگی تجهیزات بیمارستانی دامن زده است. با توجه به اینکه هزینه های مراکز درمان کرونا نیز به شدت افزایش یافته است، جایگزین کردن تجهیزات فرسوده براحتی امکان پذیر نیست.»
دکتر سروش بدخشانی، متخصص اقتصاد سلامت هم در گفتگو با الف به ریشه یابی مشکلات مراکز درمان کرونا میپردازد و تاکید میکند: «اگر در موج سوم کرونا، میزان مراجعه بیماران به مراکز درمان کرونا با همین شیب صعودی افزایش پیدا کند، میزان فرسودگی تجهیزات بیمارستانی تشدید خواهد شد و قطعا کمبود تجهیزات پزشکی نیز افزایش مییابد. برای رفع این مشکل باید از بیمارستان ها، حمایت مالی بیشتری به عمل بیاید تا بتوانند از پس روند صعودی آمار مراجعه کنندگان بربیایند. همچنین در این مسیر باید از ظرفیت خیران نیز بیشتر بهره مند شویم تا تامین تجهیزات مراکز درمان کرونا بخصوص در مناطق محروم با چالش مواجه نشود.»
لازم به توضیح است که رئیس جمهور در حکمی رحمانی فضلی وزیر کشور را به عنوان «فرمانده قرارگاه عملیاتی ستاد ملی مبارزه با کرونا» منصوب کرد و از وی خواست اقدامات قرارگاه را با توجه به وظایف و اولویتهای هشتگانه، برنامهریزی و اجرا نموده و نتایج آن را مستمرا گزارش کند.
فرسودگی تجهیزات بیمارستانی با ماندگاری کرونا در کشور
علاوه بر خستگی کار درمان، بیمارستانها با چالش دیگری دست و پنجه نرم میکنند
فرسودگی تجهیزات بیمارستانی با ماندگاری کرونا در کشور
پس از حدود ۹ ماه نبرد مداوم با بیماری کرونا، حالا این روزها بسیاری از مراکز درمانی با فرسودگی تجهیزات پزشکی مواجه شدهاند.این در شرایطی است که در روز گذشته ۳۴۶ بیمار کووید۱۹ جان خود را از دست دادند و آمار فوتیهای کرونا روند صعودی به خود گرفته است. برخی دیگر از بیمارستانها نیز با کمبود تجهیزات حیاتی مثل ذخایر اکسیژن روبرو هستند. خبرهایی که از استانهای مختلف میرسد، نشان میدهد در بسیاری از بیمارستانها تخت آیسییو کم است و تجهیزات پزشکی بیمارستان رو به فرسودگی میرود.یکی از بیمارستانهایی که نسبت به فرسودگی تجهیزات پزشکی اخطار داده بیمارستان شهدای تجریش تهران است.
در این خصوص رییس بیمارستان شهدای تجریش با اشاره به وضعیت تجهیزات بیمارستانی افزود: وزارت بهداشت و ستاد کرونا به هر طریق که شده تجهیزات فردی و امکانات بیمارستانی را به ما رساندند تا با کمبود مواجه نشویم، اما بالاخره تمام اینها یک ظرفیتی دارد و اگر تعداد بیماران از یک حدی فراتر برود، قطعا بیمارستانها با کمبود تجهیزات و فرسودگی مواجه خواهند شد، امیدواریم که مردم با رعایت پروتکلها در کنترل این بیماری به کادر درمان کمک کنند. خشنود در رابطه با میزان ورودی بیماران کرونایی به بیمارستان گفت: اوایل شیوع ویروس کرونا مردم با کوچکترین علائمی به بیمارستان مراجعه میکردند، اما بعد از مدتی به این نتیجه رسیدند که در منزل ماندن بهتر است تا اینکه به بیمارستان مراجعه کنند، در این بین برای عدهای بهبودی حاصل میشد و تعدادی دیگر که در منزل میماندند با حال بسیار بد مجبور بودند به بیمارستان مراجعه کنند که در آن صورت دیگر کاری از دست کادر درمان برنمیآمد، بنابراین نمیتوان محاسبهی دقیقی انجام داد تا مقایسهی درستی صورت بگیرد.
وی افزود: در رابطه با ورودی بیماران مبتلا به کرونا فقط میتوان گفت که میزان ورودیها افزایش چشمگیری پیدا کرده، ولی چون بسیاری از بیمارستانهای خصوصی و نظامی پذیرش بیماران کرونایی خود را بیشتر کردند، بررسی میزان مراجعات مشکل شده، ولی به صورت کلی روند مراجعات بیشتر شده است.
از سوی دیگر، ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت هم نسبت به فرسودگی تجهیزات پزشکی در مراکز درمان کرونا هشدار میدهد و میگوید: «باوجود افزایش ظرفیت دستگاههای اکسیژنساز و سیتیاسکن در مراکز درمان کرونا، شاهد هستیم که این تجهیزات دچار فرسودگی شدهاند.»
در برخی مراکز درمان کرونا نیز جبران تجهیزات مصرفی به سختی صورت میگیرد. به طور مثال، خسرو صادق نیت، رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی می گوید: «یکی از مشکلات ما بحث تامین و جبران مصرف در حوزه ذخایر اکسیژن برای بیماران مبتلا به کرونا است. مخازن اکسیژن باید هر چند روز یکبار شارژ شود، اما بحث شارژ منظم آنها و تامین هزینه آن، چالش اصلی است. متاسفانه فعلا بیمهها هزینه شارژ مخازن اکسیژن را پرداخت نمیکنند و این هزینهها به دوش بیمارستانها افتاده است. متاسفانه بودجههای مورد نیاز برای شارژ مخازن اکسیژن نیز در زمره هتلینگ بیمارستان محسوب نمیشود. در نتیجه، بیمارستان مجبور است یک هزینه اضافی بابت شارژ مخازن اکسیژن متحمل شود. این هزینهها را باید از درآمدهای دیگر بیمارستان جبران کنیم.»
باید درنظر داشت که بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، بیش از ۹۵ درصد از بیماران کووید۱۹ که در بیمارستانها بستری میشوند، به اکسیژن نیاز دارند. هرگونه کمبود در تامین ذخایر اکسیژن در این مراکز درمانی میتواند به قیمت جان این بیماران تمام شود. با وجود تصویب کمک یک میلیارد یورویی صندوق توسعه ملی به مراکز درمانی، همچنان فقط حدود یک سوم این کمک ها تخصیص یافته است. کارشناسان نظام سلامت تاکید دارند که در صورت تخصیص کامل این منابع، بسیاری از کمبودهای بیمارستانی در موج سوم کرونا برطرف خواهد شد.
دکتر کاظم شیرزادی، متخصص مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی نیز در گفتگو با الف به مشکل کمبود و فرسودگی تجهیزات بیمارستانی در مراکز درمان کرونا اشاره می کند و می گوید: «هم اکنون با کمبود شدید نیروی انسانی در بسیاری از مراکز درمان کرونا مواجه هستیم و خیلی از این نیروها دچار خستگی و فرسودگی مزمن شدهاند. طبق آمارها نیز روزانه حدود 130 نفر از کادر درمان در مراکز درمان کرونا در تهران به مرخصی استعلاجی می روند. یعنی به دلیل ابتلا به کرونا از چرخه ارائه خدمت خارج میشوند. جدای از مشکلات کمبود نیروی انسانی، کمبود و فرسودگی تجهیزات بیمارستانی نیز در برخی مراکز درمان کرونا اتفاق افتاده است.»
او یادآور می شود: «هم اکنون حدود پنج هزار نفر از بیماران مبتلا به کرونا در بخش مراقبتهای ویژه هستند و اوضاع جسمی خیلی از آنها وخیم است. میزان مراجعه بیماران مبتلا به کرونا از ظرفیت پذیرش بسیاری از مراکز درمانی بالاتر رفته است. به همین دلیل در بسیاری از بیمارستان ها با افزایش شدید مصرف تجهیزات پزشکی مواجه هستیم که همین مساله به فرسودگی تجهیزات بیمارستانی دامن زده است. با توجه به اینکه هزینه های مراکز درمان کرونا نیز به شدت افزایش یافته است، جایگزین کردن تجهیزات فرسوده براحتی امکان پذیر نیست.»
دکتر سروش بدخشانی، متخصص اقتصاد سلامت هم در گفتگو با الف به ریشه یابی مشکلات مراکز درمان کرونا میپردازد و تاکید میکند: «اگر در موج سوم کرونا، میزان مراجعه بیماران به مراکز درمان کرونا با همین شیب صعودی افزایش پیدا کند، میزان فرسودگی تجهیزات بیمارستانی تشدید خواهد شد و قطعا کمبود تجهیزات پزشکی نیز افزایش مییابد. برای رفع این مشکل باید از بیمارستان ها، حمایت مالی بیشتری به عمل بیاید تا بتوانند از پس روند صعودی آمار مراجعه کنندگان بربیایند. همچنین در این مسیر باید از ظرفیت خیران نیز بیشتر بهره مند شویم تا تامین تجهیزات مراکز درمان کرونا بخصوص در مناطق محروم با چالش مواجه نشود.»
لازم به توضیح است که رئیس جمهور در حکمی رحمانی فضلی وزیر کشور را به عنوان «فرمانده قرارگاه عملیاتی ستاد ملی مبارزه با کرونا» منصوب کرد و از وی خواست اقدامات قرارگاه را با توجه به وظایف و اولویتهای هشتگانه، برنامهریزی و اجرا نموده و نتایج آن را مستمرا گزارش کند.
اصلاح جایگاه شامپانزهها، مرگ حیوانات را صفر نمیکند
رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست استان تهران:
اصلاح جایگاه شامپانزهها، مرگ حیوانات را صفر نمیکند
در حالی که مرگ یکی از شامپانزههای باغ وحش ارم پس از یک هفته مخفیکاری تایید شده، رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست استان تهران میگوید حتی اگر جایگاه شامپانزهها اصلاح شود، اتفاقات اینچنینی به صفر نمیرسد. «شمسی»، شامپانزه ۱۸ ساله باغ وحش ارم ۲۷ مهر ماه ۱۳۹۹ به دست برادر و پدر خود کشته شد، اما خبر مرگ او تا سوم آبان پنهان ماند. این اتفاق پس از آن رخ داد که ۹ شامپانزه باغ وحش ارم برای حفاظت در برابر سرما به یک اتاق منتقل شدند و در نهایت سبب شد شیوه غیراستاندارد نگهداری این حیوانات و مشکلات روانی آنها بار دیگر مورد توجه قرار بگیرد.
محمد کرمی، رئیس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست استان تهران در یک گفتوگوی تلویزیونی گفت: «روزی که باغ وحش ارم خبر تلفشدن شامپانزه ماده را به ما اعلام کرد، به همراه دامپزشک برای بررسی علت این ماجرا به باغ وحش ارم رفتیم و مشاهده کردیم که این شامپانزه به علت وارد شدن ضربه به سرش توسط همنوعانش تلف شده است.»
او در پاسخ به اینکه چرا خبر مرگ این شامپانزه دیر اعلام شد؟ گفت: «آزمایشها و نمونههایی از شامپانزه گرفته شده بود تا علت دقیق آن مشخص شود. باید نتیجه آزمایشها به دست ما میرسید و سپس خبر مرگ آن را اعلام میکردیم.» کرمی در بخش دیگری هم گفت: «حتی اگر جایگاه شامپانزهها هم اصلاح شود، این گونه اتفاقات به صفر نخواهد رسید، به دلیل اینکه این حیوانات زندگی اجتماعی دارند و به صورت گلهای با هم زندگی میکنند، این اتفاقات در سایر گونهها از جمله گوزنها، قوچها و و میشها در طبیعت دیده میشود.» او درباره باران، شامپانزه سه ساله که در باغ وحش نگهداری میشود، نیز گفت: «این تصمیم را مسئولان باغ وحش ارم میگیرند. اگر قرار است این شامپانزه انتقال داده شود باید به ما اعلام کنند تا بررسی کنیم.» این اظهار نظر در حالی است که پیش از این، چندین یتیمخانه شامپانزهها در کشورهای مختلف برای نگهداری از باران اعلام آمادگی کرده بودند اما تصمیم درباره این شامپانزه، میان محیط زیست و باغ وحش پاسکاری میشد و حتی حمایت جین گودال، نخستیشناس مشهور دنیا هم نتوانست به انتقال این حیوان کمک کند.
اردکان آلودهترین هوای کشور را دارد
اردکان آلودهترین هوای کشور را دارد
نماینده اردکان با اشاره به میزان آلودگی هوا در اردکان خواستار ورود به این موضوع و حل این مشکل شد.
به گزارش ایسنا، محمدرضا دشتی اردکانی در جلسه علنی دیروز با استناد به اصل ۵۰ قانون اساسی در اخطاری گفت: «حفاظت از محیط زیست امری ضروری است که باید برای نسلهای امروز و نسلهای بعدی حفظ شود. بنابراین فعالیتهای اقتصادی که موجب آلودگی و تخریب محیط زیست میشود، ممنوع است.»
او با اشاره به جلساتش درباره وضعیت آلودگی هوا با رئیس مجلس گفت: «آلودگی هوا در اردکان نسبت به شهرهای دیگر بیشتر است. میزان آلودگی هوای اردکان را با تهران، اصفهان و اراک مقایسه کردم. این میزان در اردکان ۱۹۱، تهران ۹۲، اصفهان ۱۳۵ و اراک ۱۱۷ است. کرونا مردم اردکان را مورد حمله قرار داده و دیگر روا نیست که هوای شهر هم بسیار آلوده باشد.»
دشتی اردکانی ادامه داد: «هر چه فریاد می زنم و مشکلات را با وزرا مطرح میکنم، کسی نیست که به داد این شهر برسد. از رئیس مجلس میخواهم که اقدامی عاجل انجام دهد.»محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این اخطار از کمیسیون صنایع و معادن مجلس خواست که موضوع آلودگی هوای اردکان را بررسی کرده و گزارشی در این باره تهیه کند.
وضعیت هوا در اراک، اهواز، اصفهان، تبریز و تهران قرمز شد
نفس 5 شهر بند آمد
رئیس کمیته میراث شورای شهر تهران با تذکر به شهردار و سازمان محیط زیست استان تهران خواستار تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران شد.
پیام ما- آلودگی هوا همچنان در شهرهای بزرگ و کوچک میتازد. دیروز هوای تهران، تبریز، اراک و اصفهان برای همه گروههای تشخیص داده شد و هوای اهواز ناسالم برای همه. در اراک اما دو هفته است که دود و غبار به آسمان هجوم آورده و نفسها را تنگ کرده است. از سوی دیگر همزمان با شیوع بیماری کرونا و ادامه آلودگی هوا، کارخانه سیمان تهران واحدی دیگر را افتتاح کرد و این سبب اعتراض شد.
دیروز یکی دیگر از روزهای آلوده پاییز بود. سامانه پایش کیفی هوای کشور دوازده نقطه را قرمز نشان میداد؛ یعنی ناسالم برای همه افراد. بر اساس اطلاعات این سامانه، ایستگاههای باقرشهر و قرچک در تهران، میدان نماز در آذربایجان شرقی، اندیمشک، نادری، اهواز، استانداری،هندیجان و ماهشهر در خوزستان، مفتح در خراسان رضوی، احمدآباد در اصفهان و شریعتی در اراک با پرچم قرمز، کیفیت هوا را آلوده برای همه نشان میدادند. این میان آلاینده ایستگاه سنجش میدان نماز، ازن و در باقی ایستگاههای ذرات معلق با قطر کمتر از 2.5 میکرون معرفی شد.
نفستنگی در 5 شهر
شهرام سپهرنیا، رئیس گروه پایش آلودگی هوا و صوت سازمان حفاظت محیطزیست روز گذشته گفت که هوای شهرهای تهران، تبریز، اراک و اصفهان به ترتیب با شاخصهای ۱۰۷، ۱۰۸، ۱۲۰، ۱۲۸ ناسالم برای گروههای حساس و شهر اهواز با شاخص ۱۵۵ در شرایط ناسالم برای همه گروهها قرار گرفته است. یک روز پیش از این نیز هوای شهرهای مشهد با شاخص ۱۰۳ و تهران ۱۱۵ ناسالم برای گروههای حساس و شهرهای شیراز و اهواز به ترتیب با شاخص ۱۶۰ و ۱۷۲ در شرایط ناسالم برای همه گروهها قرار داشت. دیروز اما هوای شهرهای بیرجند با شاخص ۲۶، گرگان ۲۸، یاسوج ۳۲، جاجرم ۳۴، سمنان ۴۶ و بندر خمیر ۵۰ پاک بود و شهرهای اردبیل با شاخص ۵۳، ایلام ۵۳، سنندج ۵۷، یزد ۵۷، قم ۶۱ ، قزوین ۶۴، شهرکرد ۶۸، کرمان ۷۱، کرمانشاه ۷۱، همدان ۷۷ ، شیراز ۸۰، کرج ۸۶، زابل ۸۷، خرم آباد ۸۸، گناوه ۸۹، ارومیه ۹۵ و مشهد ۹۹ در شرایط قابل قبول قرار داشتند.
وارونگی دما و آلودگی هوا در اراک
آلودگی هوای اراک باز هم ادامه پیدا کرد و دیروز به دومین هفته رسید و شاخص کیفیت هوای این کلانشهر در شرایط هشدار گزارش شد. اراک یکی از هشت کلانشهر آلوده کشور است که در از ابتدای امسال تاکنون ۲۷ روز ناسالم در کارنامه خود به ثبت رسانده است. رضا میرزایی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی به ایرنا توضیح داد که بر اساس اطلاعات دریافت شده از ایستگاههای سنجش آلودگی هوای شهر اراک، شاخص کیفیت هوا در ساعت ۱۰ صبح دیروز۱۲۳ بود که بیانگر کیفیت هوای ناسالم برای گروههای سنی حساس است.
بررسی سامانه پایش کیفی هوای کشور نیز نشان میدهد که از چهار ایستگاه سنجش در این استان تنها کیفیت هوا در یک ایستگاه سنجش قابل قبول بوده و ایستگاههای اداره کل محیط زیست و استانداری به رنگ نارنجی (ناسالم برای گروههای حساس بودند. ایستگاه شریعتی نیز شاخص آلاینده SO2 را در این نقطه استان، 152 و در وضعیت قرمز نشان میداد.
به گفته میرزایی ذرات معلق با قطر کمتر از۲ و نیم میکرون بیشترین سهم آلایندگی را در ترکیبات هوای اراک داشته و در ساعات صبح، بالاترین شاخص آلودگی هوا در ایستگاه استانداری واقع در میدان حافظیه به ثبت رسیده است. بر اساس گفتههای مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی یافتههای هواشناسی از تداوم آلایندگی هوا و پدیده وارونگی دما تا پایان هفته جاری خبر میدهد و این درحالیست که موج سوم شیوع کرونا دامنه آسیبها و خطر آلایندگی هوا را دوچندان کرده است.میرزایی توصیه کرد که در این روزها و با توجه به تاثیر آلودگی هوا بر تشدید بیماری کرونا، مردم و بهویژه گروههای سنی حساس از جمله کودکان، زنان باردار، سالمندان، بیماران قلبی و ریوی و سخت درمان در خانه بمانند و از حضور در فضای باز بپرهیزند. علاوه بر این دقت در هنگام سوختگیری در جایگاهها و جلوگیری از سرریز شدن بنزین و سایر سوختها و خودداری از انجام هرگونه فعالیت که منجر به افزایش آلودگی هوا شود مانند روشنکردن آتش در معابر، سوزاندن لاستیک و عملیات عمرانی و قیرکاری از دیگر ضروریات است که باید مورد توجه قرار گیرد.
تداوم آلودگی در اصفهان
دیروز وضعیت آلودگی کلانشهر و سه شهر استان اصفهان، در سهشنبه نشان از تداوم آلودگی و ناسالم بودن هوا برای گروههای حساس از قبیل سالمندان، بیماران و کودکان داشت. براساس اعلام مرکز پایش و کنترل کیفیت هوای ادارهکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، میانگین کیفی هوا در ایستگاههای خیابان دانشگاه ۱۳۴ ، خیابان رودکی و خیابان پروین هردو با شاخص ۱۲۹، همچنین خیابان دانشگاه با ۱۳۴ و بزرگراه خرازی با ۱۳۹در وضعیت نارنجی و ناسالم برای گروههای حساس و میدان احمدآباد با شاخص ۱۶۳ در وضعیت ناسالم برای همه قرار گرفت. بر اساس این گزارش کیفیت هوای کلانشهر اصفهان در ۲۴ ساعت منتهی به ساعت هفت صبح دیروز با میانگین شاخص کیفیت هوا ۱۳۹ در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس است. همچنین میانگین کیفی هوا در شهرستانهای شاهین شهر با شاخص ۷۸ و نجف آباد ۹۶ در وضعیت زرد و خمینیشهر با شاخص ۱۳۸در وضعیت ناسالم برای گروههای حساس قرار گرفتند. براساس اعلام این مرکز، میانگین کیفی هوا در شهرستانهای شاهین شهر با شاخص ۷۷ و خمینیشهر با شاخص ۸۱ و نجف آباد ۷۵ در وضعیت زرد قرار دارد.
هدیه مسموم به مردم تهران
آلودگی در استان تهران هم ادامه پیدا کرد و در دو ایستگاه باقرشهر و قرچک به اوج رسید. چنان که شاخص کیفیت هوا در 22 ایستگاه سنجش به رنگ نارنجی درآمد و دو ایستگاه قرمز شد و بار دیگر قرچک با شاخص 155 آلودهترین نقطه استان شد. در شهر تهران هم افتتاح یک واحد جدید در کارخانه سیمان که همیشه درباره آلودگی مورد اتهام بوده هم خبرساز شد، حرف آن به شورای شهر هم کشید و با تذکر به شهردار و محیط زیست همراه شد.
حسن خلیلآبادی، رئیس کمیته میراث شورای شهر تهران با تذکر به شهردار و سازمان محیط زیست استان تهران خواستار آن شد که شهرداری هرچه سریعتر نسبت به تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران اقدام کند.
به گزارش ایسنا، خلیلآبادی صبح دیروز در تذکر پیش از دستور خود در جلسه شورای شهر تهران با بیان اینکه حدود ۴۰ درصد از آلایندگیها مربوط به صنایع آلاینده فعال در اطراف تهران است که در مواقع اضطراری آلودگی هوا، این صنایع تعطیل میشوند، گفت: «یکی از صنایع آلاینده در اطراف تهران، کارخانه سیمان تهران است که نه تنها این کارخانه علاوه بر تولید آلودگی، منظر و طبیعت شهر را از بین میبرد و برای جنوب تهران که از نظر آلودگی هوا نسبت به سایر مناطق وضع بدتری دارد، مخاطرهآمیز است.»او با بیان اینکه متاسفانه در هفتههای گذشته با حضور رئیس سازمان محیط زیست استان تهران و محیط زیست شهرستان ری واحد شش کارخانه سیمان تهران که یکی از صنایع آلاینده است و از کار افتاده بود، مجددا افتتاح شد؛ ادامه داد: «حال جای سوال دارد که اگر ۴۰ درصد آلاینده شهر تهران، ری و تجریش مربوط به صنایع آلاینده تهران و اطراف تهران است، مدیرکل محیط زیست با چه توجیهی در آستانه فصل سرما، آلودگی هوا و ویروس کرونا، به مردم این هدیه مسموم را تقدیم کرده است؟»
خلیل آبادی خطاب به شهردار تهران هم گفت: «همچنین به دکتر حناچی، شهردار تهران، وفق ماده ۶۰ قانون برنامه سوم توسعه شهرداری تذکر میدهم هرچه سریعتر نسبت به تعطیلی و جلوگیری از بهرهبرداری معادن شن و ماسه و سیمان در محدوده و حریم تهران اقدام کند.»
ارتباط ۱۵ درصد فوتیهای کووید-۱۹ در جهان با آلودگی هوا
ادامه این روند در شرایطی است که نگرانیها درباره ارتباط آلودگی هوا با افزایش تعداد قربانیان بیماری کرونا به اوج خود رسیده است. در ادامه بگومگوها، تردیدها و تکذیبها درباره این موضوع، روز گذشته نتایج تحقیقی منتشر شد که نشان میدهد تا ۱۵درصد از مرگومیرهای ناشی از کووید-۱۹ در جهان و ۱۸ درصد از فوتیها در ایالات متحده با آلودگی هوا ارتباط دارد.
در این بررسی که یونایتدپرس گزارش داده، آمده است: «بیش از ۱۵ درصد از تمامی مرگ و میرهای ناشی از کروناویروس در جهان و ۱۸ درصد از فوتیهای بیماری کووید-۱۹ در ایالات متحده میتواند از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا ناشی شده باشد.»به گفته محققان و به نقل از ایسنا، این آمار حاکی از آن است که آلودگی هوا میتواند در مرگ حدود ۴۰ هزار نفر از بیش از ۲۲۰ هزار قربانی ویروس کرونا در ایالات متحده نقش داشته باشد.محققان آلمانی در این تحقیق گفتهاند: «درصورتی که قرارگرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوا و عفونت کروناویروس با هم همراه شود با اثر منفی دیگر بر سلامت به ویژه در مورد قلب و عروق خونی مواجه خواهیم بود که به آسیب پذیری بیشتر و مقاومت کمتری در برابر بیماری کووید-۱۹ منجر میشود.» به گفته آنها اگر فرد به بیماری قلبی مبتلا باشد، آلودگی هوا و عفونت کروناویروس دردسرساز خواهد شد که میتواند به حمله قلبی ، نارسایی قلبی و سکته منجر شود. این یافتهها بر اساس تجزیه و تحلیل دادههای مطالعات قبلی در ایالات متحده و چین با موضوع آلودگی هوا و همچنین مجموع موارد ابتلا و فوت ناشی از کووید-۱۹ تا پایان ماه ژوئن در جهان بوده است.
پس از تهدید بنای قاجاری امیر اقتدار، ثبت ملی این بنا را سازمان میراث فرهنگی پیگیری میکند
تکاپو برای نجات« امیر اقتدار»
قرار است در جلسهای بین مالک و شهرداری پیشنهاد شود که برای حفظ عمارت، کسب و کار مورد تایید میراث فرهنگی در بنا راه اندازی شود.
خبرنگار: مرضیه قاضی زاده | بعد از آمدن حکم تخریب عمارت «امیر اقتدار»، میراث فرهنگی تازه به فکر ثبت ملی این بنا افتاده است. معاون میراث فرهنگی استان تهران میگوید هنوز شکایتی از سمت میراث فرهنگی برای به جریان انداختن دوباره پرونده این بنا صورت نگرفته است اما موضوع در معاونت فنی میراث فرهنگی تهران مطرح و برای تصمیمگیری نهایی به وزارتخانه ارسال شده است. مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی هم میگوید اعضای شورا با ثبت این اثر موافق هستند و «صرفا تشریفات قانونی باید طی شود.»
تا چند روز دیگر با رای دیوان عدالت اداری تنها بخش باقیمانده عمارت امیر اقتدار تخریب و از صحنه روزگار محو خواهد شد. امیر لشکر محمود خان انصاری ملقب به «امیر اقتدار»، آخرین رئیس پلیس نظمیه دوران قاجار و حاکم نظامی تهران بود. کسی که هنوز معبر شمالی عمارتش به یاد او، خیابان امیری و معبر جنوبی، اقتدار نامگذاری شده است. هنوز هر دو نام بر گذرها باقی مانده اما قرار است خود عمارت دیگر نباشد.
امیر اقتدار سه دختر و پنج پسر داشت که هر کدام از فرزندان در بخشی از این خانه تاریخی ساکن بودند. سامانه طرح تفصیلی شهرداری تهران، عمارت امیر اقتدار و دیگر بخشهای آن را به عنوان مجموعه ساختمانهای تاریخی مشخص کرده بود اما رفتهرفته هر یک از این بخشها شبانه و در سکوت تخریب شدند. چنان که ملک جنوبشرقی را در سال ۹۴ و ملک جنوبغربی را عمارت در سال ۹۵ شبانه ویران کردند.
باغ بزرگ امیر اقتدار نیز که در دوران پهلوی دوم انبار بهداری ارتش شده بود، در سالهای گذشته تبدیل به بازار موبایل ایرانیان شد. میگویند مالکیت هر دو عمارت تخریب شده نیز در اختیار بازار موبایل است.
آنطور که مصطفی پورعلی، مدیرکل دفتر ثبت آثار، حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی به «پیام ما» میگوید این بنا واجد ارزش ثبت است اما تاکنون اقدامی برای ثبت کردن آن در فهرست آثار ملی صورت نگرفته است: «بنای موسوم به امیر اقتدار، به لحاظ ویژگی معماری واجد ارزش ثبت است. رای دیوان هم ناظر بر این است که باید ابتدا بنا ثبت شود و بعد اعمال محدودیت صورت پذیرد.»
مرتضی ادیبزاده، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران به «پیام ما» میگوید، در سالهای گذشته پروندهای در خصوص ثبت اثر تشکیل نشده است. این جمله خود گواه کمکاری اداره میراث،فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران در ثبت ملی یک بنای ارزشمند است.
عمارتی که بنا به گفته سجاد عسگری، دبیر کمیته پیگیری خانه های تاریخی تهران به جهت شخصیت تاریخی امیر اقتدار و معماری آن واجد ارزش است: «این بنا یکی از خانههایی است که در دوره پهلوی اول ساخته شده و معماری آن، تلفیق معماری ایرانی و اروپایی است که به آن معماری فرنگی نیز گفته میشود. علاوه بر این چیزی که بیشتر بنا را واجد ارزش میکند، شخصیت امیر اقتدار است که حتی کوچه ها هم به نام اوست.»
میراث فرهنگی عمارت امیر اقتدار را به عنوان اثر واجد ارزش معرفی میکند اما این مسئله با رای دیوان عدالت نقض شده است. دبیر کمیته پیگیری خانههای تاریخی تهران میگوید چیزی به اسم بنای بدون ارزش نداریم: «ما آثار ارزشمندی داریم که به مرور زمان باید ثبت ملی شود. در قانون آمده که یا اثر ثبت ملی است و یا در فهرستهای مرتبط قرار دارد. موضوعی به نام واجد ارزش محمل قانونی ندارد. اصولا یا اثر ثبتی است یا ثبتی نیست. چیزی به این نام در قانون وزارت میراث فرهنگی تعریف نشده اما چون وزارتخانه این توانایی را دارد، آثاری از جمله عمارت امیر اقتدار را به نام اثر واجد ارزش تعیین کرده که بدین معنی است که اثر قابلیت نگهداری دارد و حتی می تواند ثبت ملی شود.»
حال فرصت چندانی تا تخریب آخرین بخش باقی مانده از این امارات تاریخی باقی نمانده است و هنوز اقدام خاصی از سمت میراث فرهنگی استان تهران صورت نگرفته است. مشخص نیست دفاعیه میراث در جلسه دیوان چه بوده است که حکم به تخریب بنا داده شده است اما مرتضی ادیبزاده، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران میگوید: «ملک واجد ارزش بوده و قاضی رای را براساس این داده است و ما در حال انجام کارهای حقوقی لازم برای این موضوع هستیم.»
به گفته ادیبزاده هنوز شکایتی از سمت میراث فرهنگی برای به جریان انداختن دوباره پرونده صورت نگرفته است و پرونده هنوز در حوزه میراث فرهنگی است: «پرونده بنای امیر اقتدار در معاونت فنی میراث فرهنگی تهران تشکیل شده و برای تصمیمگیری نهایی به وزارتخانه فرستاده شده است.»
به نظر میرسد که میراث فرهنگی بعد از سالها به دنبال ثبتکردن این اثر ارزشمند است. پورعلی در این رابطه میگوید: «پرونده تهیه شده است و در اولین جلسه شورای ملی، ثبت آن مطرح میشود، اعضای شورا با ثبت این اثر موافق هستند و صرفا تشریفات قانونی باید طی شود.»
قرار مذاکره میان مالک و شهرداری
خطر تخریب عمارت تاریخی «امیراقتدار» شهرداری و میراث فرهنگی را به تکاپو انداخته است. ظهر دیروز خبر آمد که برای حفظ و نگهداری این بنا، قرار است در جلسهای بین مالک و شهرداری به مالک پیشنهاد شود برای حفظ عمارت، شغلی در آن راه بیندازد که مد نظر و مورد تایید میراث فرهنگی است. محمد شهرآبادی، معاون شهرسازی و معماری شهرداری منطقه ۱۱ درباره آخرین وضعیت عمارت تاریخی «امیر اقتدار» در ناحیه یک این منطقه به شهر گفته است: «تا این لحظه هنوز تقاضایی برای صدور پروانه ساختمانی انجام نشده است. با توجه به اینکه مالکان از حقوق مالکانه برخوردار هستند، صدور پروانه الزامی است. ضمن اینکه اگر آرای دیوان عدالت اداری، انجام نشود تخلف محسوب میشوند.»
حکم تخریب 5 خانه تاریخی در منطقه 11
عمارت امیر اقتدار، نخستین بنای تاریخی نیست که مشمول حکم تخریب دیوان عدالت اداری شده است. تا اواخر تیرماه پنج خانه تاریخی تنها در منطقه ۱۱ از دیوان عدالت اداری حکم تخریب گرفتند. بعضی از فعالان میراث فرهنگی و مسئولان استان تهران معتقدند میراث فرهنگی در حفظ این آثار ارزشمند کمکاری میکند. چنان که چندی پیش محمدعلی بیگم، معاون معماری و شهرسازی شهرداری منطقه 11 گفته بود: «وزارتخانه میراثفرهنگی متولی بناهای تاریخی است. اما عملا مسئولیت را از گردن خود ساقط میکند و تنها به استعلام کفایت میکند.» بیگم، یکی از مشکلات شهرداری را رایهای صادرشده از سوی دیوان عدالت اداری درباره بناهای تاریخی میداند: «براساس ضوابط این نهاد، بناها تا دوره زندیه شامل ضوابط حفاظت میشوند و زمانی که مالک یک بنای ارزشمند به دیوان عدالت اداری مراجعه میکند، این نهاد بر اساس قوانین خود رای صادر میکند.» رویهای که به نظر میرسد این بار مشمول عمارت امیر اقتدار شده است.
دبیر کمیته پیگیری خانههای تاریخی تهران با اشاره به تخریب بخشی از عکاسی تابان و چند بنای دیگر در منطقه 11 با توجه به رای دیوان میگوید: «مرجع شکایت مردم و دولت دیوان است، اما دیوان باید شعب تخصصی میراث فرهنگی برای این امر به وجود بیاورد و قضات باید متخصص این این امر باشند. این در حالی است که در رویه فعلی، قاضی حتی پرونده را به کارشناس رسمی دادگستری هم ارجاع نمی دهد.» از نگاه او بیشتر این رایها از سوی یک تا دو قاضی داده میشود، این شیوه در تضاد با سخنان مقامات عالیرتبه و احکام بالا دستی و سند چشمانداز 1402 است و با این شیوه دیگر چیزی از هویت تاریخی تهران باقی نمیماند.