۲۱ هزار آزار

کودکان ایران مانند بسیاری از کودکان در بسیاری از کشورهای جهان وضعیت مناسبی ندارند. به غم‌های همین روزها نگاه کنید. آخرین خبری که جامعه ایران را سخت تحت تاثیر قرار داد، قتل کیان پیرفلک کودک اهل ایذه بود. کودکان یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر در برابر ‌حوادث طبیعی، درگیری‌ها و اعمال خشونت‌آمیز هستند. یکی از نشانه‌های این آسیب‌پذیری را می‌توان در آمار کودک‌آزاری به خوبی دید. حالا در تازه‌ترین آمارها سازمان بهزیستی از ثبت 21 مورد کودک آزاری از ابتدای سال تاکنون خبر داده است. این عدد البته گویای آمار واقعی موارد کودک‌آزاری نیست و برابر توضیح مسئولان سازمان بهزیستی، بیشتر گزارش‌های کودک آزاری از طریق تماس همسایگان با خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی ثبت می‌شود.

سرپرست دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی: در زمان شیوع بیماری کرونا برخی از مردان مشاغل خود را از دست داده و زمان حضورشان در خانواده بیشتر شده و شاید این افزایش زمان حضور، اختلافات خانوادگی را بیشتر کرده است

کودک‌آزاری یکی از اشکال نقض حقوق کودکان در جهان به شمار می‌رود. هر چند مصادیق کودک‌آزاری برابر متون علمی متعدد است اما در ایران «آزارهای جسمی شدید» به عنوان کودک‌آزاری گزارش می‌شود و اشکال دیگر کودک‌آزاری کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. سرپرست دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور بیشترین نوع کودک‌آزاری را کودک‌آزاری از نوع «غفلت» معرفی کرده است. به گزارش «پیام ما» به نقل از ایسنا، محمدرضا حیدرهایی با اشاره به روز جهانی پیشگیری از کودک‌آزاری، گفته از ابتدای سال ۱۴۰۱ تاکنون ۲۱ هزار و ۴۰۶ مورد کودک‌آزاری از طریق خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی گزارش شده است. او گفته که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افزایش چندانی روبه‌رو نبوده است. پارسال از سوی پزشکی قانونی اعلام شده که 75 هزار مورد «همسرآزاری و کودک‌آزاری» در ایران رخ داده است. البته به دلیل تفاوت در ملاک‌ها، آمارهای پزشکی قانونی با آمارهای مرکز اورژانس اجتماعی تفاوت‌هایی دارند.
سرپرست دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درباره افزایش تعداد تماس‌ها با موضوع کودک‌آزاری نسبت به دو سال قبل، توضیح داده است: «این موضوع به دو علت وابسته است؛ در زمان شیوع بیماری کرونا برخی از مردان مشاغل خود را از دست داده و زمان حضورشان در خانواده بیشتر شده و شاید این افزایش زمان حضور، اختلافات خانوادگی را بیشتر کرده است. از سوی دیگر نیز آگاهی مردم نسبت به خدمات ۱۲۳ افزایش یافته که این دو مورد می‌تواند در افزایش تماس‌ها موثر باشد.»
او در پاسخ به این سوال که بر اساس گزارش‌ها بیشترین نوع کودک‌آزاری مربوط به چه نوع بوده؟ گفته است: علاوه بر کودک‌آزاری‌های جسمی، جنسی و روانی در دسته‌بندی کلی کودک‌آزاری، موضوع غفلت نیز یکی از موارد کودک‌آزاری است که بیشترین نوع کودک‌آزاری ناشی از غفلت است. او البته در سخنانش درباره «شاخص» غفلت توضیح بیشتری ارائه نکرده است. به گفته حیدرهایی اکثر مداخلات سازمان بهزیستی در مورد کودک‌آزاری از طریق تماس‌ همسایه‌ها یا نزدیکان با خط ۱۲۳ انجام می‌شود: «‌اکثریت افراد خشونت را آسیب جسمی می‌دانند و اگر پدری فرزندش را تنبیه سخت بدنی می‌کند آن را آسیب جسمی تلقی می‌کنند، اما پدری که از صبح از منزل بیرون می‌رود و مجبور است به دلیل مسائل اقتصادی فرزند خود را تا شب تنها بگذارد و چند شیفت کار کند را کودک‌آزاری محسوب نمی‌کنند.»
گزارش‌های آماری مرکز فوریت‌های اجتماعی بهزیستی کشور در سال 97 نشان داده بود که 29 درصد از کودکان در موارد ثبت شده آزار جسمی دیده‌اند و 3 درصد کودک‌آزاری‌ها از طرف والدین انجام شده است. در این میان پدران عامل 60 درصد کودک آزارهای به مراکز اورژانس اجتماعی گزارش شده‌ بودند. اما اکنون در سال 1401 با تغییرات اجتماعی رخ داده در کشور الگوی این آزارها احتمالا تغییراتی کرده است.
سرپرست دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تاکید بر اینکه مردم در صورت هر گونه مشاهده کودک‌آزاری فورا آن را به خط تلفنی ۱۲۳ اورژانس اجتماعی گزارش دهند و نسبت به موضوع بی‌تفاوت نباشند، قول داد که اطلاعات تماس‌گیرندگان کاملا محرمانه باقی بماند.
حیدرهایی درباره روش رسیدگی به کودکان آسیب‌دیده هم توضیح داد: «در صورتی که کودکی در معرض آسیب قرار گرفته باشد، از سوی تیم‌های اورژانس اجتماعی مداخله صورت می‌گیرد. اگر نوع آسیب به حدی باشد که امنیت جانی کودک در معرض خطر باشد، طبق قانون حمایت از حقوق اطفال، باید بلافاصله از محل خطر جدا شده و حتی می‌توان تا سلب حضانت نیز پیش رفت.»
با این حال هنوز راه درازی تا دیدبانی وضعیت کودکان در کشور وجود دارد. از تنش‌های درون خانواده‌ها تا بروز تنش‌های اجتماعی و سیاسی همه موجب آسیب‌پذیرتر شدن کودکان شده‌اند. حوادث اخیر کشور و آسیب دیدن شماری از کودکان در این حوادث نشان داد که وضعیت آنها باید به طور جدی پایش شود. مسئله‌ای که گویی در میان سر و صداها چندان در اولویت قرار ندارد.