شهر هوشمند عبارت است از شهری پایدار مبتنی بر زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات که دارای شش بعد اقتصاد هوشمند، جابجایی هوشمند، محیط هوشمند، زیرساخت هوشمند، حکمروایی هوشمند و زندگی هوشمند به‌طور همزمان است. در حوزه هوشمندی محیط زیست شهری و بطور خاص محیط زیست شهرداری تهران، نخستین پروژه‌ای که نیاز به طراحی و اجرای سامانه پایش هوشمند محیط زیست را ایجاد کرد، پس از رخداد انتشار بوی نامطبوع تهران بر اساس چند ضرورت اولیه شامل فقدان سیستم یکپارچه و سریع تصمیم‌سازی، عدم امکان تحلیل اطلاعات و ارزیابی وضعیت چند پارامتری بر اساس اطلاعات صحیح و بروز‌رسانی شده و همچنین عدم امکان برداشت اطلاعات لحظه‌ای توسط حسگرها مطرح شد.

متعاقب آن، سامانه‌ای بر اساس نتایج دریافتی از پروژه تدوین اطلس محیط زیست محیط زیست شهر تهران بر اساس پایش‌های سالیانه، فصلی و دوره‌ای در مناطق 22 گانه شهرداری تهران و یکپارچه‌سازی اطلس محیط زیست شهر تهران، با بارگذاری بیش از 30 نقشه شاخص، نشانگر وضعیت محیط زیست در محورهای منابع آلاینده کلان‌شهر تهران، آب، خاک، نور، هوا، صوت، انرژی و تنوع زیستی و بارگذاری اطلاعات طبقه‌بندی شده در قالب بیش از 150 نقشه موضوعی و ایجاد سامانه تحلیلی هوشمند محیط زیست شهر تهران در رصدخانه شهری اجرایی شد. این کار در قالب پروژه مشترک اداره‌کل محیط زیست وتوسعه پایدار شهرداری تهران و مرکز آمار و رصد شهری سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران ظرف دو سال انجام شد.
البته در فازهای بعدی نیز پیش‌بینی شده که مدل‌سازی جانمایی و حسگرهای پایش محیط زیست در پارامترهای مختلف حسب نیاز اجرا شود. از پروژه‌های دیگر درباره هوشمندسازی محیط زیست، طراحی «سامانه مدیریت و پایش هوشمند انرژی» در شهرداری تهران بود که بر اساس اسناد و قوانین فرادستی از جمله قانون مدیریت سبز و مصوبه شورای اسلامی شهر تهران مبنی بر الزام به اصلاح الگوی مصرف در سه بخش مدیریت و پایش انرژی در ساختمان، پایش هوشمند سیستم‌های گرمایشی ساختمان و پایش نیروگاه‌های خورشیدی با هدف پایش و مدیریت وضعیت مصرف حامل‌های مختلف انرژی از جمله برق و گاز، پایش وضعیت نگهداشت زیرساخت‌های انرژی در ساختمان‌های شهرداری تهران، همچنین میزان برق تولیدی از نیروگاه‌های خورشیدی در دست اقدام است. در فاز اولیه 360 ساختمان در مناطق 22 گانه را تحت پوشش خود قرار می‌دهد. اما مهم‌ترین بخش از هوشمندسازی محیط زیستی، اجرایی کردن «سامانه غربالگری محیط زیستی پروژه‌های شهری» در شهرداری تهران است. واقعیت این است که تعداد زیادی از پروژه‌های عمرانی و توسعه‌ای شهری طی سالیان گذشته به دلایل مختلف در روند بررسی محیط زیستی قرار نمی‌گرفتند و ایجاد یک فرایند هوشمند با اتصال به سامانه بودجه قادر بود تمامی پروژه‌های شهری را ملزم به طی مسیر بررسی اثرات محیط زیستی در فاز پیش از اجرا و در مرحله طراحی کند. البته ایجاد سازوکار هوشمند نظارت و پایش برای اطمینان از کارایی نتیجه مطالعات محیط زیستی پروژه‌های شهری یک اولویت است. اجرایی شدن پروژه‌ها بدون بررسی‌های اولیه محیط زیستی و اکتفا به تهیه برنامه مدیریت محیط زیست نخواهد توانست از پیامدهای منفی و عوارض زیانبار برخی پروژه‌ها بر محیط زیست شهری بکاهد.
در هر حال با توجه به اقدامات انجام شده و در دست اقدام در موضوع هوشمندسازی محیط زیست، امیدواریم با حمایت‌های لازم و حرکت سهل تر و سریع‌تر در طی این مسیر، امکان بهره‌گیری از نتایج حاصله در تصمیمات مدیریتی و برنامه‌ریزی‌های شهری، توسعه موضوعات کاربردی محیط زیست شهری با اتکا به راهکارهای نوآورانه هوشمند محور و به تبع آن کاهش معضلات محیط زیستی محقق شود.