رد پای انسان در آتش‌سوزی‌ زاگرس

|پیام ما| آسمان هنوز در بسیاری از کشورها پر از دود است و زبانه‌های آتش راهشان را به شهرها و روستاها هم باز کرده‌اند. از آمریکا تا اروپا و ایران هر روز بر میزان جنگل‌ها و مراتع خاکسترشده افزوده می‌شود و جان‌باختگان این حوادث هم کم نبوده‌اند. در همین روزها آتش هر روز در میانکاله زبانه می‌کشد، 80 هکتار از نیزارهای دریاچه زریوار خاکستر شده و حریق در ارتفاعات صعب‌العبور جنگل‌ها و مراتع کوه شره واقع در روستای شیخ هابیل مرز کهگیلویه و چرام برای چهار روز شعله کشید.

آتشی که چهار روز و شب کوه شره را می‌سوزاند، حالا نفس‌های آخر را می‌کشد. امید سجادیان، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و‌ منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و بویراحمد می‌گوید دیروز (شنبه) تازه توانسته‌اند این آتش را مهار کنند. هنوز میزان دقیق خسارت‌ها روشن نیست اما برآوردهای اولیه از سوختن 35 هکتار از جنگل‌های کوه‌شره حکایت دارد. در حالی که دو روز پیش هم رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان کهگیلویه از شواهدی مبنی بر عمدی‌بودن این حریق گفته بود، سجادیان هم از رد دخالت‌های انسانی در این حریق چهارروزه خبر می‌دهد. او به «پیام‌ما» می‌گوید: «همچنان صحبت از دخالت‌های انسانی مطرح است. این در حالی است که پیگیری برای مقابله با چنین اتفاقاتی دیده نمی‌شود. سازمان‌ حفاظت محیط زیست، منابع طبیعی و وزارت جهاد‌کشاورزی باید پیگیر شوند تا به جواب برسند که چه کسانی در مناطق تحت کنترل آنها به راحتی آتش برپا می‌کنند و کسی هم پیگیر آنها نیست.»
اینطور که دیروز عباس حسن‌زاده، رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان بویراحمد گفته، روز جمعه دو آتش‌سوزی دیگر هم در جنگل‌های بویراحمد رخ داده است؛ یک آتش‌سوزی در جنگل‌های منطقه «گلال شعدالی» بخش لوداب که ساعت ۱۶شروع و حدود ساعت ۲۰مهار شد و دیگری حریقی در حوزه منطقه «زی‌زی» بخش لوداب که حدود ساعت ۱۳شروع و تا ساعت ۲۲ کنترل شد. حسن‌زاده به ایسنا توضیح داده که علت این آتش‌سوزی‌ها «خطا و سهل‌انگاری انسانی» بوده است و در نهایت هر دوی این آتش‌سوزی‌ها به 15 هکتار از منطقه آسیب‌زده است.
آتش‌‌سوزی‌های عمدی در حالی مدت‌هاست به یکی از معضلات مراتع و جنگل‌ها بدل شده که همچنان از ورود جدی دستگاه قضا به این حوزه خبری نیست. دیروز هم علی کلانه، رئیس ذخیره‌گاه زیست‌کره میانکاله از عمدی بودن آتش‌سوزی‌ها در میانکاله خبر داده و به «پیام‌ما» گفته بود: «از فروردین‌ماه 1400 تاکنون، میانکاله 26 بار آتش گرفته. هر 26 آتش‌سوزی عمدی است؛ ما اینجا مشکل رعد‌وبرق و یا سایر مسائل طبیعی دیگر را نداریم. نیروهای امنیتی مثل سپاه و اطلاعات و نیروی انتظامی به دنبال جواب هستند. من نمی‌توانم هیچ اظهار نظری در این رابطه داشته باشم.»
دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیست و‌ منابع طبیعی استان کهگیلویه‌و‌ بویراحمد اما می‌گوید اگر مسئولان به دنبال شکایت و پیگیری باشند به دلیل نبود مستندات کافی به در بسته خواهند خورد. «به همین دلیل ارگان‌ها و مراجع بالادستی باید وارد عمل شوند. چرا که در آتش‌سوزی‌های زاگرس، تغییرات اقلیمی علت ثانویه و تشدید‌کننده هستند و علت اصلی و نخستین همان دخالت‌های انسانی به دلایل گوناگون است.» سجادیان پای یکی از سناریوهای همیشگی را پیش می‌کشد؛ زمین‌خواری. «ارزش زمین در برخی مناطق بالاست و این مناطق در نزدیکی جنگل‌ها قرار دارند. مراتع را آتش می‌زنند تا بر مقدار زمین‌هایشان افزوده شود و در نهایت چه اتفاقی می‌افتاد؟ هکتار هکتار جنگل می‌سوزد.» به گفته این فعال محیط زیست اما این فقط یکی از دلایل متعدد آتش‌سوزی‌های این منطقه است و «تعارض منافع آنقدر زیاد است که امکان پیگیری را سلب کرده است». او می‌گوید هنوز نمی‌دانند چرا و چگونه مناطق صعب‌العبور آتش می‌گیرند و چطور این آتش گردنه‌های بکر و کم رفت‌و‌آمد را در خود می‌گیرد. «همه این موارد نیاز به بررسی دارد. باید کمیته‌های مجزا برای آتش‌سوزی تشکیل شود و با جدیت با این اتفاق مقابله شود.»
22 مظنون آتش‌سوزی در الجزایر بازداشت شدند
آتشی که در الجزایر جان حدود 70 نفر را گرفته بود هنوز زبانه می‌کشد. دیروز عبدالمجید تبون، رئیس‌جمهور الجزایر اعلام کرد که ۲۲ مظنون به دست داشتن در آتش‌سوزی‌های گسترده اخیر در این کشور، بازداشت شده‌اند و عدالت در مواجهه با آنها اجرا می‌شود.
در آتش‌سوزی الجزایر تاکنون دست کم ۴۱ غیرنظامی و همچنین ۲۸ نظامی این کشور که برای کمک به آتش‌نشان‌ها، اعزام شده بودند کشته شده‌اند. اوضاع در یونان و آمریکا هم هنوز آرام نشده است و روز گذشته هزاران نفر از مردم ایالت مونتانا از ایالات غربی آمریکا به دلیل ادامه آتش‌سوزی‌های طبیعی، دستور تخلیه اجباری گرفتند. آتش‌سوزی جنگلی در مناطق روستایی جنوب شرق ایالت مونتانا در حالی رخ داد که تداوم هوای گرم و خشک در نواحی غربی آمریکا، باعث شعله ور شدن آتش و تشدید حریق‌ها در بیش از ده‌ها ایالت شده است.
یونان هم هنوز آرام نگرفته و جزیره اِویا درگیر آتش‌سوزی است. هرچند این آتش‌سوزی در نهایت باعث شد وزیر محیط زیست این کشور عزل شود اما خبری از فروکش کردن آتش دست کم در این جزیره نیست. بیش از 580 آتش‌سوزی در سراسر یونان از 27 ژوئیه رخ داد و صدها خانه را با خاک یکسان کرد و بسیاری از مشاغل را از بین برد. بزرگترین آتش‌سوزی یونان در 3 آگوست در اویا رخ داد و هنوز شعله‌ور است و بیشتر شمال این جزیره را نابود کرده است. این میان در چند روز گذشته، چندین متهم به ظن تلاش برای برافروختن آتش در یونان بازداشت شده‌اند.
در ترکیه هم هرچند آتش‌سوزی جنگل‌ها خوابیده اما سیل راهش را باز کرده و در مناطق شمالی این کشور تاکنون 38 کشته برجا گذاشته است. وضعیت در هوبی چین هم بهتر نیست و با وجود تخلیه شش هزار نفر از مناطق سیل زده چین، بیش از 21 نفر در این کشور کشته شدند.