نجات جنگل‌های گلندرود از تیغ معدن‌کاوی

تیتر نخست این شماره به معضل معدن‌کاوی در منطقه حفاظت‌شده «البرز مرکزی» اختصاص یافته است. گزارش «پیام ما» با عنوان «حفاظت دیرهنگام از جنگل‌های گلندرود»، روند طولانی و پرچالش معدن سنگ لاشه آهکی را بررسی می‌کند که از دهه هشتاد فعالیت خود را آغاز کرده است. با وجود مخالفت‌های مستمر سازمان‌های محیط‌زیستی و منابع طبیعی، این معدن تا سال ۱۴۰۴ به فعالیت خود ادامه داد. اکنون با ورود سازمان بازرسی و توقف تمدید پروانه، امیدها برای احیای این پوشش جنگلی زنده شده است؛ موضوعی که به گفته مدیر منابع طبیعی غرب مازندران، تنها از طریق ابطال کامل پروانه امکان‌پذیر خواهد بود.

«آنارشی سلامت»؛ سایه سنگین قصور پزشکی

در آستانه روز پزشک، گزارش یاسر مختاری با عنوان «آنارشی سلامت» هشدارهای رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی را بازتاب می‌دهد. این گزارش نشان می‌دهد که ناترازی در توزیع پزشکان، مشکلات بیمه‌ای و افزایش ۱۲ درصدی پرونده‌های قصور پزشکی در سال گذشته، نظام سلامت را در شرایط دشواری قرار داده است. همچنین موضوعاتی همچون عرضه غیرمجاز دارو در فضای مجازی که از آن به عنوان «ناصرخسروی مجازی» یاد شده و شتاب‌زدگی در اجرای طرح پزشکی خانواده، از محورهای اصلی نقد این گزارش است.

هویت روستایی در چنبره توسعه گردشگری

مریم کاظم‌زاده در گزارشی دیگر، به بررسی تضاد میان توسعه گردشگری و حفظ اصالت روستایی پرداخته است. با گفت‌وگو از افسانه احسانی، پژوهشگر اکوتوریسم، این نکته برجسته شده است که الگوهای استانداردسازی شهری و هتلی نباید بر شیوه‌های زندگی و معماری بومی روستاها تحمیل شود. تأکید این گزارش بر لزوم محوریت جامعه محلی در تصمیم‌گیری‌هاست، تا گردشگری به ابزاری برای حفظ هویت فرهنگی بدل شود، نه عاملی برای زوال سبک زندگی روستایی.

از پدیده گردوخاک تا ایثار محیط‌بانان

این شماره همچنین به چالش‌های زیست‌محیطی متنوعی پرداخته است. گزارش «شمال زرد» به بررسی پدیده ورود گردوخاک به استان‌های ساحلی دریای کاسپین اختصاص دارد؛ پدیده‌ای که ناشی از تغییرات اقلیمی در آسیای میانه و نبود موانع توپوگرافیک در مسیر شمالی است. در سوی دیگر، وجیهه رضویان در گزارشی از ایثار ابوالقاسم مرادی، محیط‌بان نمونه، نوشته که ۲۵ سال خدمت خود را وقف حفاظت از پارک ملی توران کرده است؛ این در حالی است که این زیستگاه پهناور همچنان با کمبود شدید نیروی انسانی مواجه است.

در نهایت، این شماره با بررسی کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند» توسط احسان امینایی چترودی و واکاوی رابطه انسان ایرانی با جنگل از نگاه بهمن نامورمطلق، تلاش کرده است تا علاوه بر گزارش‌های میدانی، نگاهی تحلیلی به ریشه‌های اجتماعی و توسعه‌ای مسائل کشور داشته باشد.