به گزارش پیام ما، کیانوش محرابی، رئیس گروه گردشگری ماجراجویانه سازمان ملی استاندارد و نماینده ایران در سازمان جهانی استاندارد در حوزه گردشگری ماجراجویانه، اظهار کرد: ایران با برخورداری از بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی، رودخانه‌های مناسب، تالاب‌ها، دریاچه‌ها و جزایر متعدد، ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری آبی دارد، اما این ظرفیت هنوز به محصولی رقابتی و درآمدزا در بازار گردشگری تبدیل نشده است.

وی با بیان اینکه بسیاری از کشورها بخش مهمی از درآمد گردشگری خود را از فعالیت‌های آبی به دست می‌آورند، افزود: در ایران، نبود برنامه‌ریزی تخصصی، کمبود زیرساخت‌های استاندارد، ضعف آموزش، بازاریابی محدود و سرمایه‌گذاری ناکافی باعث شده گردشگری آبی و به‌ویژه گردشگری ماجراجویانه آبی، هنوز به جایگاه واقعی خود نرسد.

محرابی تعدد نهادهای تصمیم‌گیر را یکی از مهم‌ترین موانع توسعه این حوزه دانست و گفت: در پروژه‌های مرتبط با گردشگری آبی، سازمان حفاظت محیط‌زیست، متولیان منابع آب، وزارت میراث‌فرهنگی، سازمان بنادر و نهادهای محلی هم‌زمان نقش دارند و همین موضوع، فرآیند تصمیم‌گیری و اجرا را پیچیده می‌کند.

گردشگری آبی و گردشگری ماجراجویانه آبی چه تفاوتی دارند؟

این مقام مسئول توضیح داد: گردشگری آبی معمولی بیشتر بر استراحت، شنا، قایق‌سواری تفریحی، کروز و بازدید از سواحل و تالاب‌ها تمرکز دارد، اما گردشگری ماجراجویانه آبی بر هیجان، چالش، اکتشاف و حضور فعال گردشگر در طبیعت استوار است.

به گفته او، رفتینگ، کایاک‌سواری در آب‌های خروشان، دره‌نوردی آبی، سفرهای چندروزه رودخانه‌ای، دریانوردی و اقیانوس‌نوردی ماجراجویانه از مهم‌ترین فعالیت‌های این شاخه هستند و اجرای آن‌ها نیازمند تجهیزات تخصصی، راهنمایان حرفه‌ای و نظام دقیق مدیریت ایمنی و ریسک است.

زاگرس، خزر و خلیج فارس؛ سه کانون مهم گردشگری آبی

محرابی زاگرس را قلب گردشگری رودخانه‌ای ایران معرفی کرد و گفت: استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه و کردستان با رودخانه‌هایی مانند کارون، ارمند، سزار، دز، بشار، سیروان و زاب، بهترین ظرفیت را برای توسعه رفتینگ، کایاک و سفرهای رودخانه‌ای دارند.

وی همچنین شمال کشور و حوزه البرز را دارای ظرفیت مناسب برای رفتینگ، کایاک و کنیونینگ دانست و افزود: سواحل گیلان، مازندران و گلستان علاوه بر گردشگری دریایی، امکان توسعه کایاک دریایی، قایقرانی بادبانی، پاروزنی و تورهای طبیعت‌گردی دریایی را دارند. به گفته او، تالاب‌هایی مانند انزلی و میانکاله نیز می‌توانند به مقصدهای مهم اکوتوریسم آبی تبدیل شوند.

رئیس گروه گردشگری ماجراجویانه سازمان ملی استاندارد با اشاره به سواحل خلیج فارس و جزایر ایرانی گفت: قشم، کیش، هرمز، هنگام و لارک از مهم‌ترین مقاصد گردشگری ماجراجویانه دریایی هستند و ظرفیت بالایی برای غواصی، کایاک دریایی، بادبانی، اکسپدیشن‌های دریایی، ژئوتوریسم و مشاهده حیات‌وحش دریایی دارند.

او سواحل مکران و چابهار را نیز آینده گردشگری ماجراجویانه دریایی ایران توصیف کرد و افزود: طبیعت بکر، سواحل صخره‌ای و دسترسی به آب‌های آزاد اقیانوس هند، این منطقه را به یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کشور برای توسعه اقیانوس‌نوردی، غواصی و سفرهای دریایی طولانی تبدیل کرده است.

چرا استانداردسازی برای این صنعت حیاتی است؟

محرابی تأکید کرد: توسعه گردشگری ماجراجویانه باید بر پایه گردشگری پایدار باشد. به گفته او، تعیین ظرفیت برد هر مقصد، ارزیابی اثرات زیست‌محیطی، حفاظت از منابع آب، مدیریت پسماند، زمان‌بندی مناسب فعالیت‌ها، آموزش گردشگران و راهنمایان و رعایت اصل «ردپایی بر جای نگذار» از مهم‌ترین الزامات این حوزه است.

وی افزود: حفاظت از طبیعت باید به‌عنوان سرمایه اصلی گردشگری ماجراجویانه دیده شود، زیرا پایداری محیط‌زیست شرط تداوم این صنعت در بلندمدت است.

این عضو هیئت‌مدیره فدراسیون جهانی رفتینگ در ادامه گفت: سازمان جهانی استاندارد مجموعه‌ای از استانداردهای تخصصی برای مدیریت ایمنی، فعالیت‌های ماجراجویانه و صلاحیت راهنمایان تدوین کرده که در ایران نیز بومی‌سازی شده و مبنای توسعه حرفه‌ای این صنعت قرار گرفته است.