آیا مهرماه امیدی برای احیای بختگان و طشک است؟

اولویت تامین آب شرب و تولید راهبردی

تالاب‌های استان فارس که حیات آن‌ها مستقیماً به تأمین حقابه وابسته است، تابستان امسال را بدون دریافت سهمیه آب پشت سر می‌گذارند. بر اساس اعلام مسئولان اجرایی و شرکت آب منطقه‌ای، کاهش ۱۰۰ میلیون مترمکعبی ذخایر سد درودزن نسبت به سال گذشته، مدیریت منابع را به سمت اولویت‌بندی مصرف سوق داده است.

در حال حاضر، تامین آب شرب پایدار برای شهرهای شیراز، زرقان و مرودشت و همچنین صیانت از تولید گندم به عنوان کالای راهبردی، اولویت‌های اصلی در مصرف ذخایر سد درودزن اعلام شده‌اند. طبق اظهارات معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس، با توجه به وضعیت پرشدگی سدهای استان که به کمتر از ۲۹ درصد رسیده است، مدیریت محتاطانه منابع آبی برای عبور از فصل گرم سال ضروری است.

برنامه‌ریزی برای سال آبی جدید

با وجود عدم رهاسازی آب در تابستان جاری، مدیران حوزه محیط‌زیست از انتقال ۵۰ میلیون مترمکعب حقابه رهاسازی‌نشده به سهم سال آبی آینده خبر داده‌اند. مقرر شده است در صورت مساعد بودن میزان نزولات آسمانی از ابتدای مهرماه، فرآیند رهاسازی حقابه در فاز نخست با دبی ۴۰۰ لیتر بر ثانیه برای تالاب بختگان آغاز شود.

کارشناسان معتقدند پایداری اکوسیستم تالاب‌ها تنها از مسیر رهاسازی اصولی حقابه امکان‌پذیر است. با این حال، تأکید شده که برای احیای زیستگاه‌های مهم مانند محل زادآوری فلامینگوها در شرق تالاب بختگان، نیاز به رهاسازی بیش از ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب است تا شرایط بقای این گونه‌ها در حد مطلوب حفظ شود.

وضعیت تالاب‌های فارس

بررسی وضعیت تالاب‌های استان فارس نشان می‌دهد که در حال حاضر تالاب مهارلو پایداری نسبی دارد، اما شرایط سایر تالاب‌ها متفاوت است:

• تالاب‌های خشک: بختگان، کافتر، پریشان و دشت‌کنار داراب کاملاً خشک هستند.
• وضعیت نگران‌کننده: تالاب ارژن و هیرم تنها در بخش چشمه‌ها دارای آب هستند.
• تالاب طشک: تنها بین پنج تا ۱۰ درصد آب دارد.

فعالان محیط‌زیست تأکید دارند که تامین حقابه یک الزام قانونی و نه یک مطالبه صنفی است. آن‌ها خواستار مدیریت دقیق‌تر منابع آب، جلوگیری از برداشت‌های بی‌رویه در بالادست و پایبندی به قانون حفاظت و احیای تالاب‌ها هستند تا از بروز آسیب‌های جبران‌ناپذیر به محیط‌زیست و اکوسیستم‌های طبیعی جلوگیری شود.