پنج سال پیش بود که «مهری شریفی» با تکیه بر تجربه خود به‌عنوان مشاور حوزه مسئولیت اجتماعی، کسب‌وکار «نوژین» را با هدف به‌یافت لباس‌های غیرقابل استفاده راه‌اندازی کرد. رویداد «هزار درنای پارچه‌ای، هزار آرزو برای صلح» تازه‌ترین فعالیتی است که شریفی در بحبوحه جنگ و با استفاده از لباس‌ها و پارچه‌های دورریز آغاز کرد. رویدادی ادامه‌دار که به برگزاری نمایشگاهی از درناهای پارچه‌ای در اردیبهشت‌ماه انجامید و اکنون برنامه‌ریزی برای برگزاری بخش دوم آن در شهریورماه در جریان است.

شعار نوژین «اهدای زندگی نو به لباس» است. نوژین فعالیتی اجتماعی و محیط‌زیستی است که برگزاری بیش از ۱۰ رویداد در طول پنج سال و همکاری با سایر برندهای مد پایدار را، در کنار فعالیت‌های توانمندسازی کودکان کار، در کارنامه خود دارد.

برای شریفی که سال‌ها تجربه کار اجتماعی و تسهیل‌گری دارد، داشتن کمدی پر از لباس‌های استفاده‌نشده معادل هدررفت انرژی و منابع است. او درباره تصمیم خود برای رفع انباشت لباس‌ها به «پیام ما» می‌گوید: «نگهداری خوب از پوشاک، در کنار لباس‌های زیادی که هدیه می‌گرفتم، همیشه مرا با چالش انباشت لباس مواجه می‌کرد. در زمینه پسماند نساجی نیز مطالعاتی داشتم و می‌دانستم پوشاک دومین صنعت آلاینده جهان است. از طرفی، به‌دلیل سابقه کاری‌ام در راهبری استارتاپ‌ها، دوست داشتم کسب‌وکاری در حوزه اجتماعی داشته باشم و این شد که نوژین را راه‌اندازی کردم.»

نوژین هدف خود را هم‌معنا با نامش، یعنی «بخشیدن زندگی نو به لباس‌ها»، تعریف کرده است. اساس کار شریفی در نوژین، دریافت لباس و پارچه و تبدیل آن‌ها به محصولات جدید است؛ گویی منابع و محصولات نساجی در این چرخه، زندگی دوباره پیدا می‌کنند.

او درباره شیوه کارشان توضیح می‌دهد: «در ابتدا، طی فراخوان‌های عمومی از افراد می‌خواهیم لباس‌هایی را که به دلایلی مانند از مد افتادن، تغییر سایز یا دیگر مورد پسند نبودن، در کمدها انباشته شده‌اند، به ما تحویل دهند. در بعضی موارد، هنگام تفکیک لباس‌ها با لباس‌های پلمب و نو روبه‌رو می‌شویم که آن‌ها را به نیازمندان اهدا می‌کنیم.»

پس از جمع‌آوری لباس‌ها، شریفی با تیمی متشکل از طراح و خیاط، روی لباس‌های اهدایی کار می‌کند و آن‌ها را به پارچه‌هایی برای استفاده مجدد تبدیل می‌کند. خروجی این چرخه، تبدیل لباس‌های غیرقابل استفاده به کیف، جاسوییچی، جامدادی، باکس لباس و توت‌بگ (کیسه پارچه‌ای) است.

تنوع فعالیت‌های نوژین برای ترویج فرهنگ مد پایدار، مسیرهای متفاوتی را پیش روی مخاطبان قرار می‌دهد: «برگزاری رویدادهای یک‌روزه و آموزش استفاده از پارچه‌ها برای دوخت کیف، یکی از فعالیت‌های توانمندسازی برای علاقه‌مندان به به‌یافت پارچه است. همچنین آموزش استفاده از هوش مصنوعی و دریافت راهنمایی درباره اینکه از هر لباس چه محصولی می‌توان خلق کرد، راهکار دیگری است.»

به گفته او، دریافت سفارش دوخت برای افرادی که لباس‌های زیادی دارند اما راه تبدیل آن‌ها را نمی‌دانند، یا ترجیح می‌دهند از کالایی استفاده کنند که مواد اولیه آن متعلق به خودشان باشد، از ایده‌های نوژین است. چنین سازوکاری امکان دریافت سفارش برای به‌یافت لباس‌ها را نیز فراهم کرده و هم‌اکنون گروه‌هایی به این کار مشغول‌اند.
فعالیت نوژین تنها به به‌یافت لباس‌ها محدود نمانده و در ماه‌های اخیر، با برگزاری رویداد «هزار درنای پارچه‌ای، هزار آرزو برای صلح»، پارچه‌های دورریز را به نمادی برای امید و صلح تبدیل کرده است.

روایت درناهای پارچه‌ای

در اسفندماه ۱۴۰۴، زمانی که نفیر جنگ و مرگ مجال بروز آوای زندگی را نمی‌داد، بازارهای نوروزی تعطیل شدند و مردم به‌جای آجیل و شیرینی عید، کنسرو و نان می‌خریدند. در همان روزها، شریفی با تلی از پارچه‌های دورریز و جمعی از دختران مدرسه «صبح رویش» روبه‌رو بود؛ دخترانی که در جریان یک دوره آموزشی راه‌اندازی کسب‌وکار، نزد شریفی آموزش دیده بودند و می‌خواستند نخستین تجربه کاری خود را در بازار شب عید رقم بزنند، اما جنگ همه امیدها را نقش بر آب کرده بود.

با این حال، در تاریک‌ترین روزهای وطن، درنای امید در ذهن شریفی شکل گرفت. او خاطره روز دهم جنگ و تولد ایده درنای پارچه‌ای را این‌گونه روایت می‌کند: «از اینکه در شرایط جنگی نمی‌توانستم کار مفیدی انجام دهم، ناراحت بودم. یاد افسانه ژاپنی ساخت درنا و ساداکو، کودک ژاپنی مبتلا به سرطان، افتادم؛ کودکی که به امید تحقق آرزویش تصمیم گرفت هزار درنای کاغذی بسازد.»

همین تصویر و رؤیا برای شریفی کافی بود تا با محوریت پارچه‌های دورریز و در قالب درنا، دست به کار شود. او از فراخوان اولیه و دشواری‌های ارتباطی در روزهای جنگ می‌گوید: «ابتدا فراخوانی مبنی بر واریز مبلغ ۱۰۰ هزار تومان، به‌عنوان هزینه دوخت هر درنا، در گروه‌های محدود پیام‌رسان “بله” منتشر کردیم. سپس با استفاده از پارچه‌ها و لباس‌هایی که در اختیار داشتیم و با همکاری دختران مهارت‌آموخته مدرسه صبح رویش، طراحی و دوخت ۲۵۰ درنای پیش‌خریدشده را آغاز کردیم.»

شرایط جنگی و شدت حملات در تهران باعث شده بود دختران مدرسه صبح رویش پارچه‌ها را به خانه ببرند و دوخت درناهای سفارشی را در منازل خود انجام دهند. پس از آتش‌بس و آماده شدن ۲۵۰ درنای سفارشی، «خانه هفت‌دست» و «گروه آگاه» میزبان و حامی نخستین نمایشگاه و فروشگاه درناهای پارچه‌ای شدند. رویدادی که با وجود محدودیت‌های ارتباطی و نبود اینترنت پایدار، با همکاری ۱۵ برند فعال در حوزه مد پایدار طی دو روز برگزار شد و با استقبال مردم همراه بود.

نکته قابل توجه این رویداد، مشارکت دادن بازدیدکنندگان در فرایند دوخت درناها بود؛ همکاری‌ای که به خلق «پرده صلح» در جریان نمایشگاه درناهای امید انجامید. شریفی درباره این بخش از رویداد می‌گوید: «برای بخش فعالیت و سرگرمی نمایشگاه، پارچه‌ای قدیمی را که متعلق به مادربزرگم بود انتخاب و به‌یافت کردیم. مخاطبان نمایشگاه با دوختن درنا روی این پارچه، اثری ماندگار از حضور و ذوق خود را روی پرده صلح خلق کردند.»

با گذشت دو ماه از برگزاری این رویداد، سفارش و دوخت درناها همچنان ادامه دارد و به گفته شریفی، اکنون در حال دوخت هزارمین درنا برای دستیابی به صلح و آرامش برای ایران هستند تا آن را در نمایشگاه بعدی، در اواخر تابستان، به نمایش و فروش بگذارند.