هشدار درباره ساخت‌وسازهای بلندمرتبه در بافت تاریخی کرمان

ماجرا از اواخر تابستان گذشته آغاز شد؛ زمانی که فعالان میراث فرهنگی استان کرمان با انتشار تصاویری از احداث دو سازه در مجاورت میدان ارگ و بافت تاریخی شهر، نسبت به تأثیر مخرب این بناها بر منظر تاریخی و هویت بصری شهر هشدار دادند. اگرچه در آن مقطع اداره کل میراث فرهنگی از توقف بخشی از عملیات اجرایی خبر داد و اعلام کرد که ادامه پروژه منوط به تصمیم‌گیری‌های کلان و بررسی کمیسیون ماده ۵ است، اما گذر زمان نشان داد که این دستورات در مرحله اجرا با چالش‌های جدی مواجه بوده است.

علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور، در بازدید از این پروژه با تأکید بر ضوابط قانونی تصریح کرده بود که ارتفاع بنا باید کاهش یابد و دست‌کم دو طبقه از آن حذف شود. با این وجود، فعالان میراث فرهنگی از جمله امید ابراهیمی، کنشگر این حوزه، با رد ادعای توقف کامل پروژه اعلام کرده‌اند که جرثقیل‌های کارگاهی همچنان فعال بوده و عملیات اجرایی در سقف و کف طبقات در حال انجام است. به گفته این کنشگر، تعلل در اعلام نظر قطعی و نبود برخورد بازدارنده عملی، موجب شده تا این پروژه همچنان به پیشرفت فیزیکی خود ادامه دهد، موضوعی که بیم آن می‌رود در آینده به عاملی برای توجیه تداوم ساخت‌وساز تبدیل شود.

سید مؤید محسن‌نژاد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان نیز در گفت‌وگو با رسانه‌ها با اشاره به حساسیت ویژه این محدوده، بر ضرورت تعدیل ارتفاع ساختمان تأکید کرده است. وی با بیان اینکه بافت تاریخی کرمان در مسیر ثبت جهانی قرار دارد، تصریح کرد که رعایت حریم منظری و ضوابط ارتفاعی برای حفظ این ارزش جهانی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. به گفته او، جلسات مشترکی با دستگاه‌های مرتبط از جمله اداره کل امور مالیاتی برگزار شده و اصل تعدیل ارتفاع مورد توافق قرار گرفته است، با این حال بررسی‌های کارشناسی برای نهایی شدن نتایج همچنان ادامه دارد.

آنچه بیش از همه موجب گلایه کارشناسان شده، فاصله میان اعلام مواضع مسئولان و وضعیت عینی کارگاه ساختمانی است. در حالی که وزارت میراث فرهنگی بر لازم‌الاجرا بودن ضوابط ارتفاعی (سه طبقه روی پیلوت) تأکید دارد، تداوم فعالیت در طبقات مازاد، پرسش‌های جدی را درباره نحوه نظارت و قدرت اجرایی دستگاه‌های مسئول ایجاد کرده است. پرونده حقوقی این پروژه که سال گذشته توسط انجمن دیده‌بان میراث کارمانیا به جریان افتاده، همچنان در حال طی مراحل قضایی است.

در نهایت، فعالان میراث فرهنگی تأکید دارند که قوانین حفاظت از بافت‌های تاریخی باید برای تمامی نهادها و دستگاه‌های دولتی و عمومی به شکلی یکسان و بدون استثنا اعمال شود. آن‌ها معتقدند تداوم این وضعیت، نه تنها هویت بصری بافت تاریخی کرمان را که یکی از ارزشمندترین مجموعه‌های معماری ایران است مخدوش می‌کند، بلکه می‌تواند مانعی جدی بر سر راه برنامه‌های ثبت جهانی این بافت ارزشمند باشد.

منبع : ایسنا