فرسایش سالانه بیش از ۲ میلیارد تن خاک در کشور

به گزارش پیام ما به نقل از ایسنا علی تیموری در نشست خبری صبح امروز (۱۱ اسفندماه) که به مناسبت هفته منابع طبیعی و آبخیزداری (۱۵ تا ۲۱ اسفندماه) با شعار «وفاق و همدلی برای حفظ منابع طبیعی» در سازمان منابع طبیعی و آبخیز داری کشور برگزار شد، با تاکید بر تعامل مدیران ارشد و رسانه‌ها گفت:  این هفته منابع طبیعی را از چهارشنبه آغاز می‌کنیم.

معاون وزیر جهاد کشاورزی در ادامه اظهارکرد: عرصه منابع طبیعی حدود ۱۳۴ میلیون هکتار است که از این میزان ۱۷.۵ میلیون عرصه جنگلی و بیشه زار است. ۸۴  میلیون هکتار مراتع در کشور داریم و بیش از ۵۰ درصد از عرصه منابع طبیعی مراتع است که ۸.۵ درصد آن دارای تراکم‌ مناسب است و بیش از ۶۶ درصد تراکم کمی دارد.

او اضافه کرد: ۳۲ میلیون هکتار از عرصه کشور بیابان است و ۱۵ میلیون از نقاط بحرانی است که اولویت ماست.

تیموری با بیان ایکه نقاط نیازمند آبخیزداری بیش از عرصه طبیعی بعضی استان هاست، گفت: ۱۲۵ میلیون هکتار عرصه با قابلیت آبخیزداری داریم که حدود ۳۱ یا ۳۲ میلیون را آبخیزداری کرده‌ایم یا در دست اجرا داریم.

او ادامه داد: ۲۵ میلیون هکتار حوزه آبخیز مرزی داریم که بسیار اهمیت دارد. اگر مدیریت نکنیم به عنوان مثال حوزه آبخیز تبریز دچار چالش‌هایی می‌شود و توسعه اقتصادی نقاط مرزی دچار بحران می‌شود. در این شرایط  ۵ میلیون هکتار حوزه‌ها مطالعه و آبخیزداری در دو میلیون هکتار اجرا شده است.

رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری با اشاره به وضعیت اعتبارات این سازمان گفت: سال گذشته اعتبارات مناسبی نداشتیم و کمتر از دو همت بود اما با حساسیتی که نمایندگان داشتند این اعتبار در سه هفته گذشته از مجموع ۳۵ همت در صحن تصویب شده که دو سوم آن یعنی حدود ۲۵ همت مرتبط با آبخیزداری است.

او تاکید کرد: باید سالی ۴ میلیون هکتار آبخیزداری در دستور کار قرار داده شود و این امر با اعتباری که مجلس در اختیار سازمان قرار داد، عملیاتی خواهد شد. امیدواریم در سنوات بعد نیز این کار را ادامه دهیم.

تیموری با تاکید بر نقش رسانه ها گفت: رسانه ها باید در خصوص اعتبارات مورد نیاز آبخیزداری، روش‌ها و اهمیت آن در سطح حاکمیتی ایجاد حساسیت کنند.

رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری با بیان اینکه در زمینه میزان فرسایش خاک شرایط مناسبی در کشورنداریم، اظهارکرد: گزارش پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری حاکی از سالانه بیش از ۲ میلیارد تن فرسایش خاک است؛ یعنی بیش از ۱۵ میلیون تن در هر هکتار. در حوزه آب یا رسوب پشت سد ها نیز این شرایط را داریم.

او با تاکید اینکه مدیریت در حوزه آبخیز و آبخیزداری باید صورت گیرد، گفت: نگاه برخی دستگاه‌ها به میزان ذخیره آب است و به تبخیر آن توجه نمی شود. سالانه ۴۰۰ میلیارد متر مکعب نزولات آسمانی است که ۲۸۰ میلیارد متر مکعب آن تبخیر می شود. مدیریت حوزه آب یکجانبه نگری است اما مدیران منابع طبیعی در این بخش نگاه مدیریتی دارند.

رییس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در ادامه گفت: ۱۴ میلیون هکتار از اراضی مستعد آبخوانداری است اما در کمتر از ۴۰۰۰ هکتار آبخوانداری انجام شده است.

تیموری درباره عملکرد سازمان منابع طبیعی در حوزه جنگل اظهار کرد: از ۶۰ سال گذشته که اداره کل جنگل ایجاد شد، مدیریت جنگل با نگاه بهره برداری چوب را در دستور کار داشتیم. سالانه مقادیر قابل توجهی چوب از جنگل های شمالی تامین شد. سال ۱۳۹۶ بهره‌برداری چوب از جنگل های شمالی ممنوع شد. اگر چه که این نگاه و تغییر مدیریت جنگل های شمالی در سازمان نیز وجود داشت، در برنامه ششم توسعه طرح صیانت توصیه شد و مدیریت پایدار جنگل های شمال در دستور کار قرار گرفت. هفت یا هشت سال است که طرح مدیریت پایدار این جنگل‌ها در جریان است. در ۱۰۳ حوزه در این خصوص طرح مدیریتی نوشته شده است و باید برنامه مدیریت پایدار با نگاه اکوسیستمی را عملی کنیم.

رییس سازمان منابع طبیعی ادامه داد: یکی از برنامه‌های معاونت جنگل، تهیه طرح مدیریت پایدار جنگل‌های هیرکانی و عملیاتی کردن آن است البته طرح مدیریت حفاظتی جنگل‌های شمالی تا کنون اجرا شده است.

تیموری با تاکید بر اینکه یکی از سیاست‌های سازمان منابع طبیعی توسعه نهال‌کاری است، گفت:  در سال جاری ۱۶۵ میلیون نهال تولید و بخشی از آن کاشته شده است که ۶۵ میلیون اصله درخت مثمر بود.

او اضافه کرد: سال ۱۴۰۲ بر اساس آمار استانی با احتساب زراعت چوب و نهال‌های مثمر۲۵۰ میلیون اصله نهال غرس شد البته ۵۰ درصد آن از سوی بخش خصوصی تامین شد. این اقدامات باید گسترش یابد چراکه بسیاری از فعالان اقتصادی علاقه به کمک در حوزه منابع طبیعی دارند.

رییس سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه برای ارایه آمار کاشت نهال در سال ۱۴۰۳ تا پایان سال وقت باقیست، گفت: در کاشت نهال‌ها باید دقت داشت با موجود زنده طرف هستیم که نیازمند تامین اعتبار، انجام عملیات و… است.

تیموری با تاکید بر علاقه فرهنگ ایرانی به فضای سبز ادامه داد: می‌توان سالانه ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون نهال تولید کرده البته در این خصوص اعتبارات  نیز مهم است در حالی که سال گذشته ۴ درصد از اعتبار لازم تخصیص داده شد و در این حیطه چالش اصلی تامین اعتبارات است. هر چند که این اقدامات باید انجام شود اما من اعتقادی ندارم که هر سال حتما باید ۲۵۰ میلیون درخت کاشت.

او در پاسخ به پرسشی مبنی اینکه آیا طرح کاشت یک میلیارد درخت شکست خورده است؟ تاکید کرد: نباید صفر و صد به این موضوع نگاه کرد و باید به همتی که در سازمان ها و میان مردم ایجاد شده دقت کرد.