هدف از برپایی این نمایشگاه چیست و چطور چنین آگاهی‌رسانی‌ای در قالب یک نمایشگاه هنری می‌تواند اثرگذار باشد؟

هدف اصلی از برگزاری این نمایشگاه، افزایش آگاهی نسبت به وضعیت چالش‌های محیط‌زیستی جهانی ماست و همچنین تأکید بر قدرت و زیبایی طبیعت. ما به‌عنوان انسان، فشارهای زیادی بر محیط‌زیست و جهان طبیعی وارد کرده‌ایم و درحال‌حاضر نیز این فشارها ادامه دارد. اما این نمایشگاه پیامی را نیز منتقل می‌کند که با وجود رابطۀ مخرب ما با طبیعت، راه‌حل‌های زیادی وجود دارد؛ هم در سطح کلان از طریق ابتکارات دولتی و سازمان‌های بین‌المللی و هم راه‌حل‌هایی که وظایف بخش خصوصی، سازمان‌های مردم‌نهاد و تک‌تک افراد جامعه هستند.

هنر و فرهنگ، رسانه‌ای فوق‌العاده‌ای برای جلب‌توجه و ترویج حمایت از سیاره‌مان است. هنر، زبانی جهانی است و من به‌شدت تحت‌تأثیر استعداد و مهارت‌های هنرمندان در ایران قرار گرفته‌ام.

آیا سازمان ملل برنامه‌ای برای ادامۀ این دست فعالیت‌ها در ایران دارد؟

ما هرسال تلاش می‌کنیم که به شکلی یا به شیوه‌ای، در نمایشگاه‌ها و تعاملات فرهنگی‌هنری که ارزش‌های مشترک بشری را ترویج می‌دهند، مشارکت داشته باشیم. برای مثال، سال گذشته نمایشگاهی با موضوع «یک سیاره»، «همبستگی» و «انسانیت» به مناسبت روز جهانی سازمان ملل متحد برگزار کردیم که در آن ۳۵ کشور عضو سازمان ملل متحد و ایران به‌عنوان کشور میزبان، آثار هنری و میراث ملی خود را به نمایش گذاشتند.

این نمایشگاه به مناسبت روز جهانی محیط‌زیست ۲۰۲۴ آماده شده بود، اما به‌دلیل شرایط غیرمنتظره، به تعویق افتاد. از شرکای اجرایی ما، گالری هنری اچ و آرت‌یونیتی، برای همکاری و تلاش‌هایشان در برگزاری این نمایشگاه تشکر می‌کنم.

در روزهای بین‌المللی و مناسبت‌های دیگر، سازمان ملل متحد در ایران همیشه حامی چنین تعاملاتی هست و در آن‌ها مشارکت می‌کند.

در این نمایشگاه بیشتر به بحث تغییر اقلیم و پسماند پرداخته شده بود. چقدر لازم است اختصاصاً آگاهی‌رسانی دربارۀ پدیده‌هایی مانند گردوغبار یا درخطربودن گونه‌های جانوری هم صورت بگیرد؟

این نمایشگاه به چالش‌های محیط‌زیستی جهانی که با آن‌ها مواجهیم می‌پردازد که به‌طور خاص عبارتند از: تغییر اقلیم، ازبین‌رفتن طبیعت و تنوع‌زیستی و آلودگی و پسماند. این مسائل به‌هم‌پیوسته، بحران سیاره‌ای سه‌گانه‌ای را تشکیل می‌دهند که کرۀ زمین با آن روبه‌رو است.

ازبین‌رفتن طبیعت و تنوع‌زیستی، یکی از سه محور اصلی این نمایشگاه است؛ جایی که آثار هنری فوق‌العاده و اطلاعات مرتبط با آن‌ها، پیام‌های قوی در حمایت از اکوسیستم‌های شکنندۀ طبیعی ما، از جمله گونه‌های حیوانی و تنوع‌زیستیِ در معرض انقراض، زمین و خاکِ درحال‌تخریب و جنگل‌های ارزشمندِ تحت‌فشار را منتقل می‌کند. به‌ویژه یکی از آمارهای نگران‌کننده در نمایشگاه می‌گوید: «امروزه یک میلیون از هشت میلیون گونۀ گیاهی و جانوری جهان در معرض انقراض هستند.» این موضوع بسیار نگران‌کننده است، زیرا تنوع‌زیستی، اساس همه‌چیز روی کرۀ زمین است و در نهایت، ما همه به یکدیگر مرتبط هستیم.

توفان‌های ماسه و گردوغبار نیز موضوع بسیار مهمی برای بسیاری از نقاط جهان، به‌ویژه در این منطقه و برای بسیاری در ایران هستند. این مسئله با تغییر اقلیمی تشدید می‌شود و بسیاری از راه‌حل‌های آن با سازگاری با تغییر اقلیمی مرتبط هستند. ما در سازمان ملل متحد ایران، در این زمینه فعال هستیم و با دولت جمهوری اسلامی ایران و دیگران در منطقه برای حمایت از مقابله با این موضوع همکاری کرده‌ایم. در سال ۲۰۲۳، از برگزاری یک کنفرانس بزرگ بین‌المللی دربارۀ توفان‌های ماسه و گردوغبار و ایجاد یک صندوق منطقه‌ای برای مقابله با آن حمایت کردیم.

حفاظت از محیط‌زیست و حفظ منابع طبیعی، یکی از ارکان اصلی فعالیت ما برای حمایت از توسعۀ پایدار در ایران است. من معتقدم که افزایش آگاهی و ترویج راه‌حل‌ها همیشه مرتبط و مهم است، زیرا هریک از ما می‌توانیم تفاوت ایجاد کنیم.

فکر می‌کنید در کنار این نوع رویدادها، چه کارهایی لازم است برای آگاهی‌دادن دربارۀ حفاظت از محیط‌زیست و بحران تغییر اقلیم انجام شود؟

بحران اقلیمی به افزایش دمای نگران‌کننده‌ای در همه‌جا منجر شده است. گزارش شده که ژوئن ۲۰۲۴، سیزدهمین ماه متوالی بود که رکورد دمای جهانی را شکست. احتمال دارد که ۲۰۲۴ اگر گرم‌ترین سال ثبت‌شده در تاریخ بشر نباشد، یکی از گرم‌ترین سال‌ها باشد. جامعۀ جهانی باید تعهد بیشتری از خود نشان دهد. همچنین مسئلۀ تأمین مالی اقلیم برای توانمندسازی و پیشبرد آرمان‌های ما در مقابله با بحران اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی، ضروری است.

برنامه‌های آتی سازمان ملل در کشورهای مختلف از جمله ایران برای افزایش ظرفیت‌های کشورها دربارۀ تغییر اقلیم چیست؟

دبیرکل سازمان ملل متحد، در پیام خود به مناسبت روز جهانی محیط‌زیست ۲۰۲۴ گفت: «هیچ کشوری نمی‌تواند بحران اقلیمی را به‌تنهایی حل کند. این لحظه‌ای است که باید همه دست‌به‌کار شویم. سازمان ملل متحد با تمام توان خود وارد عمل شده و برای ایجاد اعتماد و یافتن راه‌حل‌ تلاش می‌کند تا الهام‌بخش همکاری‌ای باشد که جهان ما به‌شدت به آن نیاز دارد.»

ما در سازمان ملل متحد – با تعداد زیادی از کارگزاری‌های فنی، صندوق‌ها و برنامه‌ها – آماده‌ایم تا از تلاش‌های ملی برای مقابله با بحران سیاره‌ای سه‌گانه، در هر زمان و در هر مکان که درخواست شود، پشتیبانی کنیم.

همان‌طور که اشاره کردم، محیط‌زیست یکی از حوزه‌های کلیدی فعالیت‌های سازمان ملل متحد در ایران است. کار ما از تلاش‌های ایران برای حفاظت از محیط‌زیست و مدیریت منابع طبیعی پشتیبانی می‌کند. به‌عنوان یکی از ارکان اصلی چارچوب همکاری فعلی، هشت کارگزاری فنی، صندوق و برنامۀ فعال در ایران داریم که پروژه‌هایی در زمینۀ محیط‌زیست اجرا می‌کنند.

فعالیت‌های ما منجر به بازسازی زمین، توانمندسازی جوامع برای سازگاری با تغییر اقلیمی، حفاظت از تنوع‌زیستی، حفظ منابع آبی کمیاب و بسیاری موارد دیگر است. ما مصمم به ادامه و تسریع تلاش‌های خود در تمام این عرصه‌های مهم هستیم.

نمایشگاه هنری چالش‌های جهانی محیط زیست در تهران