سیاست مبهم در برابر مهاجران

نکته‌ای که سال‌ها پیش «یوسف اباذری» استاد جامعه شناسی دانشگاه تهران هم در نقد گفتمان مهاجرستیزی به آن اشاره کرده بود.  به جز این، تعاملات فرهنگی، زبان مشترک و همسایگی عواملی بودند که جنس حضور مهاجران افغانستانی در ایران را از حضور دیگر مهاجران تمیز می‌دادند. با این‌حال در ماه‌های اخیر باز هم شاهد نوعی از مهاجرستیزی در کشور هستیم. البته در این میان دیدگاه‌های واقع‌بینانه‌ای هم وجود دارد که بر لزوم شناسایی جامعه مهاجران و طراحی سیاست‌های چندلایه دربارهٔ آنان تاکید دارد اما در سوی دیگر و به بهانه‌های مختلف در برهه‌های زمانی مختلف رویکردی تماما مهاجرستیزانه در فضای رسانه‌ای تقویت می‌شود که از اساس منکر واقعیتی به نام مهاجران است. 

این پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه باید جامعه مهاجران به عنوان یک واقعیت پذیرفته شود و بعد دربارهٔ آنها سیاست‌های واقع‌بینانه در پیش گرفته شود از برخورد غیرقانونی با مهاجران قانونی انتقاد می‌کند: «وقتی افرادی مثل کبری غلامی اقامت قانونی دارند عملا رد مرز آنان غیرقانونی است. از سوی دیگر مساله این است که یک زن پژوهشگر فعال اجتماعی را به سوی طالبان رانده می‌شود که بسیار عمل خطرناکی است و با موازین حقوق بشر و کنوانسیون‌های پناهندگی هم در تناقض قرار دارد. اینکه هر مهاجری را چه قانونی و چه غیرقانونی رد مرز کنیم از اساس سیاست نادرستی است.»

 به گفتهٔ تکاوران حتی مفهوم مهاجرغیرقانونی هم روشن نیست: «بستگی غیرقانونی را چه چیزی تعریف کنیم. ما در کشور ساز‌و‌کار مشخص پذیرش پناهجویی یا اقامت نداریم. کسی ۴۰ سال است در کشور ما زندگی می‌کند الان بر اساس یک اتفاق از یک شهر به یک شهر جابه‌جا شده و غیرقانونی تلقی می‌شود. بسیاری از کسانی که در این کشور به دنیا آمده‌اند هم مدرک ندارند. یا کسی که ویزا داشته به هر دلیلی ویزایش تمدید نشده است. بنابراین تفکیک درستی نمی‌توانیم قائل شویم.» این پژوهشگر بر این نظر است که قبل از هر چیز باید دربارهٔ این مفاهیم در کشور صحبت کنیم و بتوانیم این مرز را روشن کنیم. او در عین حال اقدام وزارت کشور برای طراحی سیاستی یکپارچه و دقیق دربارهٔ حضور مهاجران مستلزم انجام طرحی دقیق و بزرگ می داند که فعلا اجرای آن دور از ذهن است.