بایگانی مطالب: میراث فرهنگی
اسکلتهای بیسرنوشت
حدود ۴۰۰ مترمربع کاوش؛ در برابر محوطهای که به روایت سرپرست کاوش، وسعت آن از حدود ۱۲ هکتار به حدود هفت هکتار رسیده است. پشت این نسبت فقط یک عدد نیست؛ پرسشی درباره میزان شناخت «اصفهان» از لایههایی است که هنوز زیر خیابان، پارک، ساختوسازها و بخشهای باقیمانده تپه قرار دارند. در روایت «علیرضا جعفری زند»، باستانشناس و سرپرست تیم کاوش «تپه اشرف»، پرونده این محوطه با چند فصل کاوش و مجموعهای از یافتههای متعلق به دورههای مختلف تاریخی آغاز شد، اما ادامه آن متوقف ماند؛ درحالیکه او از کشف شواهدی از دورههای هخامنشی، اشکانی، ساسانی، آلبویه و صفویه، یک گورستان، اسکلتهای انسان و اسب و بقایای معماری سخن میگوید. اکنون پرسش اصلی این است که چه میزان از این پرونده خوانده شده و چه میزان از آن همچنان ناشناخته مانده است. «تپه اشرف» برای «اصفهان» فقط یک تپه باستانی نیست؛ دستکم در روایت سرپرست کاوش، پنجرهای محدود به گذشته شهری است که بخش زیادی از لایههای تاریخی آن زیر شهر امروز قرار گرفته است. اگر این پنجره پس از چند فصل بسته شده باشد، مسئله فقط توقف یک پروژه باستانشناسی نیست؛ مسئله، آینده بخشی از شناخت تاریخی «اصفهان» است.
معاون جدید زیر ذرهبین اهالی صنایعدستی
با حکم «سیدرضا صالحیامیری»، وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، «برزین ضرغامی» بهعنوان معاون صنایعدستی و هنرهای سنتی این وزارتخانه منصوب شد. این انتصاب پس از حدود ۲۰۰ روز بلاتکلیفی معاونت صنایعدستی، با واکنش شماری از کارشناسان و هنرمندان این حوزه روبهرو شده است. منتقدان میگویند «ضرغامی» شناخت فنی و تخصصی از صنایعدستی ندارد و در دوره مدیریت او بر صندوق توسعه صنایعدستی و احیای بناهای تاریخی، برگزاری المپیاد ملی صنایعدستی نیز به سرانجام نرسید.
بیانیه ۵۸ تشکل فرهنگی کشور درباره هیئتامناییشدن «حافظیه» و «سعدیه»
«حافظیه» و «سعدیه» در پیچ هیأت امنا
واگذاری مدیریت «حافظیه» و «سعدیه» به هیأت امنا، نگرانی فعالان و سازمانهای مردمنهاد میراث فرهنگی را برانگیخته است. نبود شفافیت درباره سازوکار این طرح، احتمال حضور نهادهای غیرتخصصی در هیأت امنا و انتخاب دو مجموعه پربازدید و حساس برای اجرای آزمایشی آن، از مهمترین دلایل این نگرانیهاست. بهتازگی نیز ۵۸ انجمن میراث فرهنگی در بیانیهای خطاب به وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، به هیأت امنایی شدن مدیریت «حافظیه» و «سعدیه» اعتراض کردهاند.
شگفتی تازه در شهر سوخته
بیستویکمین فصل کاوشهای باستانشناسی در محوطه جهانی شهر سوخته به کشف مجموعهای کمنظیر از آثار هزاره سوم پیش از میلاد انجامید. از برجستهترین این یافتهها، گونهای ناشناخته از یک بازی فکری ۴۶۰۰ ساله، شانه استخوانی منقوش و بقایای دستنخورده مواد ارگانیک نظیر پارچه، چرم و تخممرغ است که ابعاد پیچیدهای از زندگی اجتماعی، سرگرمی و فناوری ساکنان این تمدن کهن را آشکار میکند.
افتتاح نخستین گذر صنایعدستی و گردشگری ایران در بافت تاریخی شیراز
نخستین گذر تخصصی صنایعدستی و گردشگری کشور با هدف احیای بافت تاریخی در محله «فیلیها» (گذر قالیبافها) در شیراز افتتاح شد. این پروژه که با سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیارد تومانی بخش خصوصی شکل گرفته، تلاش دارد با ایجاد «خانهکارگاهها» و ترکیب فضای سکونت، تولید و عرضه، پیوندی پایدار میان هنر اصیل ایرانی و اقتصاد گردشگری ایجاد کند.
پایان تصویربرداری ۱۱ ساله مستند «درخت ارس» در کهگیلویه و بویراحمد
پروژه پژوهش و تصویربرداری مستند جامع «درخت ارس» پس از ۱۱ سال تلاش در ۱۵ استان کشور، سرانجام در زیستگاههای کهگیلویه و بویراحمد به ایستگاه پایانی رسید. این مستند محیطزیستی فاخر با هدف آگاهیبخشی عمومی، هشدار نسبت به تهدیدات بومشناختی و معرفی یکی از کهنسالترین و مقاومترین میراثهای طبیعی اکوسیستم زاگرس تولید شده و به زودی راهی جشنوارههای معتبر ملی و بینالمللی میشود تا گامی مؤثر در جهت ترویج گردشگری مسئولانه، حفاظت از محیط زیست و تحقق اصول توسعه پایدار بردارد.
شرط محیطزیستی برای گردشگری در قلعه تاریخی قمیشلو اصفهان
سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان با اعلام شرایط لازم برای بهرهبرداری گردشگری از «قلعه تاریخی قمیشلو»، بر ضرورت رعایت ضوابط حفاظتی پارک ملی و میراث فرهنگی تأکید کرد. به گفته مریم کرمانی، هرگونه سرمایهگذاری در این منطقه حساس، نباید منجر به تخریب زیستگاه یا تغییر کارکرد حفاظتی پناهگاه حیاتوحش قمیشلو شود.
دولتخانه صفوی زیر تیغ توسعه گراند هتل
ساختوساز در عرصه و حریم دولتخانه صفوی قزوین ادامه دارد؛ محوطهای که به باور کارشناسان و فعالان میراث فرهنگی، هرگونه خاکبرداری و دخلوتصرف در آن میتواند به لایههای تاریخی و شواهد باستانشناختی آسیب بزند. این نگرانی زمانی جدیتر میشود که دولتخانه، بهعنوان یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی کشور، از ظرفیت ثبت جهانی نیز برخوردار است.
پشت فیروزههای نقش جهان
از کف میدان نقش جهان، کاشیهای مسجد جامع عباسی هنوز یکپارچه و استوار به نظر میرسند؛ اما در ارتفاع، بخشی از این بدنه تاریخی در معرض جداشدگی و سقوط است. فرسودگی مصالح، لرزهها، فرونشست و تنشهای واردشده به بنا، مرمتگران را به سراغ نقاط بحرانی برده است. اکنون مسئله فقط حفظ چند قطعه کاشی نیست؛ کارشناسان میگویند مهار این آسیب به مستندنگاری دقیق، حداقل مداخله و پایش مستمر نیاز دارد.
