بایگانی مطالب: منابع طبیعی
گردشگری دریایی ایران؛ بدون نقشه راه
«توسعه گردشگری دریامحور» ترجیعبند سخنان وزیر میراثفرهنگی در چندماه حضورش در وزارتخانه است. «صالحی امیری» بارها در سخنان خود به حمایت دولت از این شکل از گردشگری اشاره کرده است و تأکید دارد ایران ظرفیتهای بسیاری در این زمینه دارد. اما آیا صرف داشتن ظرفیتهای بینظیر در حوزه گردشگری دریایی یک کشور میتواند منجر به توسعه این حوزه شود؟ اینکه سواحل جنوبی ایران جذابیتهای منحصربهفردی در زمینه گردشگری دریایی دارند، متضمن این است که یک جزیره قطب گردشگری دریایی شود؟ روند توسعه گردشگری دریایی چگونه باید طی شود؟ تعدد حوزههای مدیریتی در سواحل ایران چقدر مانع از این توسعه میشوند؟ نمونههای بسیاری از تصمیمات کارشناسینشده در این زمینه و صدور دستوراتی برای «توسعه گردشگری دریایی» هنوز در مناطقی مثل جزیره آشوراده، محل چالش است. درباره این موضوع گفتوگویی با «علی شادلو» داشتیم که سالها بهشکل تخصصی در زمینه توسعه این شکل از گردشگری فعالیت داشته و بهخوبی به چالشها و موانع آن آشناست.
احکام نامعتبر؛ قوانین معلق
«طرح فهرست قوانین و احکام نامعتبر در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی» براساس تکلیف مواد ۱ و ۳ قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور، از سوی معاونت قوانین مجلس شورای اسلامی تدوین و با امضای ۴۰ تن از نمایندگان اعلام وصول شد. این طرح عدم اعتبار ۷۹۹ حکم از ۱۴۴ فقره قانون را پیشنهاد کرده است. دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی این طرح را بررسی کرده است و در گزارشی از این مطالعه اعلام کرده است که از نظر تعداد احکام، در طرح پیشنهادی ۳۹۲ حکم، کمشماری رخ داده است. یعنی احکام فهرستشده در طرح، ۱۱۹۱حکم است. بر این مبنا، مستندات و دلایلی که برای عدم اعتبار ۲۷۹ حکم (۳.۲۵ درصد احکام) ارائه شده است، بهدلایلی مانند همپوشانی ناقص حکم ناسخ با حکم منسوخ (بهویژه در مورد احکام با وضعیت اعتبار نسخ ضمنی)، قابلیت پذیرش ندارد. بیشترین موارد ابهامدار با ۱۱۴ حکم که ۹.۵ درصد از کل احکام را شامل میشود، مربوط به احکامی است که از نظر طراحان طرح، منتفی با اجرا قلمداد شدهاند. این مرکز توضیح داده است که البته مقصود این نیست که این احکام معتبر هستند، بلکه باتوجهبه عدم ارائه مستندات و دلایل کافی و صحیح، نمیتوان با قطعیت در مورد نامعتبر بودن آنها تصمیمگیری کرد. این مرکز برای احکامی که پذیرش بیاعتباری آنها بهدلیل ابهام و ایراد در مستندات و دلایل با تردیدهایی همراه است، پیشنهاد بازنگری داده است تا مستندات و دلایل احکام مربوطه، اصلاح و تکمیل شوند. بااینحال، کارشناسان منابعطبیعی و کشاورزی معتقدند اگرچه در کیفیت اجرای این طرح از سوی مجلس انتقادهایی وارد است، اما اقدام مجلس یک اقدام ضروری بهنفع کارآمد شدن قوانین این دو بخش است.
نگاهی به جزیره ابوموسی بهعنوان ژئوپارک و اکوپارک
صدای «جنگل» شنیده شد
|پیامما| کارزار «نه به فرمان قتل جنگلهای هیرکانی» که از اواخر آبان و در پی برداشت دوباره چوب از جنگلهای هیرکانی آغاز شد و به ۴۸ هزار امضا رسید، یکی از موضوعات مطرحشده در نشست روز گذشته سخنگوی دولت با خبرنگاران بود. «فاطمه مهاجرانی» در این نشست از تغییر رویکرد وزارت جهادکشاورزی و سازمان منابعطبیعی در قبال حفاظت از جنگلهای هیرکانی خبر داد و اگرچه برداشت چوب خشک یا درختان خشکشده را مطابق قانون مجاز اعلام کرد، اما گفت: «با تغییر رویکرد و افزایش نظارت حفاظت هم افزایش پیدا میکند.» این کارزار از «مسعود پزشکیان» خواسته بود با هرگونه طرح و مصوبه و مجوزی که باعث بازگشت مافیای چوب و ورود مجدد به هیرکانی بهبهانه برداشت درختان شکسته و افتاده شود، مخالفت کند و اجازه ندهید «قانون تنفس جنگل» شکسته و یا بهطور ناقص و گزینشی اجرا شود و نگذارید مافیای چوب دوباره به جنگل بازگردد.
ملاحظاتی درباره مدیریت پایدار جنگلهای شمال کشور
قانون مستقل برای جنگلها
|پیام ما| آتشسوزی در سالیان اخیر یکی از عوامل اصلی تخریب جنگلها و مراتع در سطح جهان و ایران بوده که خسارات جدی نظیر تهدید تنوع زیستی و تشدید تغییر اقلیم را به همراه داشته است. تحلیل یک دهه گذشته آتشسوزیهای رخداده در کشور نشان میدهد پنج درصد آتشسوزیهای رخداده به عوامل طبیعی، پنج درصد به عوامل انسانی عمدی و ۹۰درصد به عوامل انسانی غیرعمدی مربوط میشود. بررسی پیشینه تقنینی در این حوزه بیانگر آن است که هرچند قانونگذار در قوانین مختلفی نظیر قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع، قانون شکار و صید، قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی، قانون هوای پاک و قانون مجازات اسلامی سعی کرده نسبت به مدیریت و مقابله با آتشسوزیهای جنگل و مراتع قواعدی پیشبینی کند، اما احکام موردنظر فاقد جامعیت لازم و کافی است. مطالعه تطبیقی قوانین کشورهای ایران، فرانسه، ترکیه و آفریقای جنوبی نشان میدهد که در مجموع میتوان مقابله با آتشسوزی در جنگلها و مراتع را در سه محور اصلی شامل اقدامات قبل از آتشسوزی، حین آتشسوزی و پس از اطفای حریق طبقهبندی کرد. بر همین اساس دفتر مطالعات زیربنایی (گروه محیطزیست) مرکز پژوهشهای مجلس، اخیراً گزارشی با عنوان «ارائه چارچوب تقنینی مقابله با آتشسوزی جنگلها و مراتع کشور با تأکید بر تجربیات جهانی» منتشر کرده و باتوجهبه تجربه دیگر کشورها، تصویب یک قانون مجزا را کارگشا دانسته است.
جنگلداری مقدم بر برداشت
|پیام ما| برداشت درختان شکسته و افتاده یکی از مهمترین خبرها در حوزه منابع طبیعی در آبانماه بود که باعث شد کارزاری با بیش از ۳۰ هزار امضا در مخالفت با آن شکل بگیرد. چرا این برداشت حتی با مخالفت گروهی از کارشناسان که بر بهرهبرداری پایدار از عرصههای جنگلی موافق هستند، روبهرو شده است؟ دکتر «باریس مجنونیان»، استاد دانشگاه تهران، معتقد است برداشتهای بیرویه طی یک سده آسیبپذیری جنگلهای هیرکانی را بههمراه داشته و «شاهرخ جباری ارفعی»، کارشناس امور جنگل و منابع طبیعی، خواستار جلوگیری از هرگونه برداشت درختان شکسته-افتاده در غیاب طرح جنگلداری و بدون امکان نظارت مستمر شده است.
تعارض بهمثابه سازگاری
اختلاف یا تعارض را معمولاً بهعنوان اختلاف سلیقه، اختلاف نظر و یا اختلاف رأی تعریف کردهاند. تعارض، فرایند ادراک و احساس هرگونه ناسازگاری میان افراد، گروهها و سازمانهاست که منتهی به رفتارهایی پنهان یا آشکارا در افراد میشود. فرد میتواند با خود، با دیگری، با جامعه، با اجرای یک سیاست و یا یک دیدگاه از سوی دستگاههای دولتی در تعارض قرار گیرد. توجه داشته باشیم که هر نوع تفاوت دیدگاه یا اختلاف نظر، تعارض محسوب نمیشود؛ هرگاه اختلاف نظر منجر به چالشی جدی شود که تأثیر بیرونی داشته باشد، تعارض ایجاد میشود. بههرصورت، تعارض جزء جداییناپذیر زندگی فردی و اجتماعی ماست. بررسیهایی که در مورد ویژگیها و تأثیرات تعارض انجام شده است، نشان میدهد تعارض علاوهبر جنبههای منفی میتواند باعث افزایش کارایی، عملکرد و سازندگی هم شود. عبور از عواقب منفی تعارض و دسترسی به جنبههای مثبت آن تنها از طریق افزایش مهارتهای «مدیریت تعارض» امکانپذیر است.
مگر نمیگفتید مدیریت جنگل بدون طرح نمیشود؟
کشاورزی شهری فرصتی برای پایداری و احیای گیاهان بومی
