بایگانی مطالب: منابع طبیعی
امپراتوری جدید LNG در آسیا رقم میخورد
در سال ۲۰۲۴، بیش از سهچهارم کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع (LNG) که در آبهای جهانی تردد میکردند، مقصد نهاییشان بنادر آسیا بود، واقعیتی که نهتنها برتری عددی بلکه داستانی عمیق از قدرت ژئوپلیتیکی، گسلهای ساختاری و تحولات بنیادین بازار انرژی را روایت میکند.
۲ دهه ناکامی در ثبت جهانی دماوند
|پیام ما| قله دماوند، بیش از یک دهه است که در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو مانده و هنوز تا ثبت نهایی فاصله بسیار دارد. علت این امر چیست؟ «علی قمی اویلی»، متخصص میراث طبیعی جهانی، معتقد است تا زمانی که مشکلات مدیریتی، حفاظتی و آسیبهای زیستمحیطی دماوند حل نشود، ارسال پرونده به دبیرخانه یونسکو نتیجهای نخواهد داشت.
دریاچه ارومیه؛ فراتر از دعوای سیاسی
در این روزها، دریاچه ارومیه دیگر تنها یک بحران زیستمحیطی نیست؛ بلکه به میدان نبردی روانی و سیاسی تبدیل شده است.
دوران اغماض در برابر معادن سپری شده است
سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری متولی بیش از ۸۰درصد خاک ایران است. انواع و اقسام زمینخواریها، تخریب جنگل و مرتع، معدنکاوی، تصرف اراضی و... در این محدودهها اتفاق میافتد که تنها تعداد محدودی از آنها رسانهای میشوند. بااینحال، برخی از همین پروندههای معدود معروف هم به نتیجه نرسیدهاند، ضمن اینکه بحث انحلال یا عدم انحلال این سازمان همچنان داغ است. در هفتههای اخیر «محمد داسمه»، که به وکیل محیطزیستی شهره است و در پروندههایی مانند پتروشیمی میانکاله، اتوبوس خبرنگاران محیطزیست و... درگیر بوده، بهعنوان مشاور حقوقی رئیس سازمان منابعطبیعی کشور انتخاب شد. در گفتوگو با این وکیل درباره وضعیت سازمان منابعطبیعی، تعیینتکلیف معادن، پتروشیمی میانکاله، دماوند و انجام فعالیتهای مشترک با سازمان حفاظت محیطزیست پرسشهایی را مطرح کردیم که مشروح آن را میخوانید.
معاون رئیسجمهور و پرسشهای بیپاسخ
معادن، صحنه درگیریهای خونین
ضرورتهای اقتصادی و نیاز کشور به توسعه و ایجاد اشتغال، همواره از جمله مفاهیمی بوده است که مدافعان و منتفعین بخش معدن برای توجیه گسترش فعالیتهای خود در طبیعت نیمهجان ایران به آن استناد میکنند. ترجمه دقیقتر این ادعا چنین است: گرچه محیط طبیعی و بنیانهای حیاتی سرزمین در هم شکست و از کوهها، رودها و جنگلهای زیبا جز تودهای آلوده و سمی باقی نماند، اما درعوض، کشور ثروتمند شد، مردم به رفاه رسیدند و بخشی مهم از جامعه به شغلی مطمئن و با درآمد مکفی دست یافتند. ناترازی میان سرمایههای ازدسترفته غیرقابلتکرار و دستاوردهای اقتصادی حاصل از این فرایند را کنار بگذاریم و ببینیم تا چه اندازه بخش «مثبت» این روایت، یعنی ایجاد ثروت و اشتغال، در عمل قابل تصدیق است. آنچه در میدان واقعیت دیده میشود، چندان همراستا با این روایت پرطمطراق آن نیست. گزارشهای رسمی، از جمله مطالعات مرکز پژوهشهای مجلس، نشان میدهد بخش عمدهای از معادن کشور نهتنها اشتغال پایدار و مولد ایجاد نکردهاند، بلکه در بسیاری از مناطق، موجب فروپاشی نظامهای معیشتی بومی، تعمیق فقر و گسترش نابرابریهای منطقهای شدهاند.
انحراف در فرایند اجرای کاداستر اراضی ملی و دولتی
صدور اسناد پرابهام برای اراضی ملی
هر شهروند، یک پژوهشگر طبیعت
چالش طبیعت آسیا (ANC) یک رویداد بزرگ و قارهای در حوزه علم شهروندی است که با هدف مستندسازی تنوعزیستی غنی آسیا برگزار میشود. این رویداد با استفاده از پلتفرم جهانی آینچرالیست (iNaturalist)، از عموم مردم دعوت میکند به مشاهده و ثبت دقیق گیاهان، جانوران، حشرات و قارچهای وحشی در محیط زندگی خود بپردازند. انگیزه اصلی این چالش، پر کردن شکاف دادهای در مورد حیاتوحش آسیا است؛ چراکه با وجود داشتن بالاترین تنوعزیستی، این قاره سهم کمی در دادههای علمی ثبتشده جهانی، یعنی در حدود ۹ درصد از کل مشاهدات را دارد. مشارکتکنندگان در دو مرحله اصلی (مشاهده در طبیعت و سپس کمک به شناسایی گونهها) به تولید دادههای معتبری کمک میکنند که مستقیماً توسط محققان و سازمانهای حفاظتی برای رصد گونههای در معرض خطر و برنامهریزیهای محیطزیستی مورد استفاده قرار میگیرد. در این چالش افراد میتوانند با گوشی هوشمند خود، در عرض چند روز، مشاهدات خود را در طبیعت از گونههای وحشی ثبت کنند و اطلاعات حیاتی را در اختیار جامعه علمی قرار دهند. هدف نهایی این چالش، شناسایی ناشناختهها و ایجاد یک شبکه فعال از حامیان محیطزیست در سراسر آسیا برای افزایش آگاهی است.
نفس شمال از دل «سُماموس» برمیخیزد
توده کوهستانی «سُماموس» مرتفعترین کوه استان گیلان و یکی از قلل شاخص البرز غربی است. موقعیت خاص این کوه و قرارگیریاش در جوار دریای کاسپین و آزاد بودن سه جبهه آن از بدنه البرز، منظری شگفتانگیز برای آن ایجاد کرده و نزدیکترین قله بالای سه هزار متر به دریای کاسپین بهشمار میرود. نفوذ هرروزه رطوبت بهشکل مه و ابر، حجم قابلتوجه بارش، گستره جنگلهای هیرکانی بر بخش بزرگی از دامنهها، اینجا را به یکی از کانونهای تنوعزیستی تبدیل کرده است. یکی از جنبههای زمینشناسی پرارزش این توده کوهستانی، رخنمون سازند کنگلومرای جواهرده (ژوراسیک) است. فقط در محدوده گیلانی این مجموعه کوهستانی ۶۹۳ چشمه شناسایی و در میانه تمامی شگفتیهای این کوه، تاکنون دو گونه گیاهی اندمیک در آن «هزار خار سُماموسی یا هزار خار رامسری» و «گوشخری سُماموسی» شناسایی شده است. ارزشهای زیستی و جغرافیایی این منطقه سبب شده است یک اثر طبیعی ملی، یک منطقه حفاظتشده و یک منطقه شکارممنوع در دامنههای این کوه ثبت شود. علاوهبراین، این مجموعه کوهستانی در سال ۱۳۹۸ به شماره ۶۸۴ در فهرست میراث طبیعی کشور ثبت شد.
قانونی که راه تخریب کوهها و مراتع را هموار میکند
