بایگانی مطالب: میراث

میراث ملی بدون سپر قانونی

|پیام ما| نزدیک به یک قرن از تصویب نخستین قانون حفاظت از آثار ملی در ایران و ثبت نخستین اثر تاریخی در فهرست میراث ملی می‌گذرد، اما تنها ۱۰ درصد از بناها، تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی ثبت‌شده در فهرست میراث ملی، حریم مصوب دارند. این خلأ، آثار ملی را در برابر توسعه شهری، پروژه‌های عمرانی و تغییر کاربری‌های بی‌ضابطه آسیب‌پذیر کرده است. رویکرد مخرب وزرا و مدیران دو دولت سیزدهم و چهاردهم هم به کمک آمده‌ تا نگرانی‌ها درباره شرایط و سرنوشت این آثار دوچندان شود. «طرح ساماندهی و نظارت بر تعیین حریم بناها، تپه‌ها و محوطه‌های تاریخی و فرهنگی» که با هدف اصلاح این وضعیت ارائه شده، از یک‌سو می‌تواند باعث نظام‌مند شدن فرایند تعیین حریم شود و از سوی دیگر، با ابهام‌ها و کمبودهایی که دارد، می‌تواند در حوزه اجرا به سرنوشت بسیاری از قوانین و دستورالعمل‌های کم‌اثر حوزه میراث‌فرهنگی دچار شود. مرکز پژوهش‌های مجلس هفته گذشته با بررسی جزئیات این طرح اظهارنظری کارشناسی در این زمینه منتشر و پیشنهاداتی برای اصلاح آن ارائه کرده است.

هشدار از قلب ترک‌خورده حافظیه

|پیام ما| هر سال در لحظه تحویل سال، مجموعه تاریخی و فرهنگی حافظیه با حضور هزاران بازدیدکننده رکورد بازدید را می‌شکند، اما وضعیت حفاظت و نگهداری از این مجموعه همچنان نامطلوب به نظر می‌رسد. مهرماه امسال، بخشی از مقرنس‌های بنای تاریخی «قوامی» فرو ریخت؛ تخریبی که نشان‌دهنده فرسایش گسترده‌ای در این بنا بود. فرسایشی که به‌زعم کارشناسان میراث‌فرهنگی نتیجه این است که بنا به‌موقع پایش نشده و فرسایش تدریجی منجر به تخریبی در این سطح شده است. با گذشت شش ماه از حادثه، مرمت این بخش هنوز به اتمام نرسیده است. معاون میراث‌فرهنگی فارس از تلاش برای پایان پروژه مرمت تا پیش از نوروز خبر می‌دهد، اما کارشناسان معتقدند برای اجرای دقیق و اصولی ضوابط مرمت، زمان بیشتری نیاز است.

حفاظت اضطراری میراث فرهنگی در وضعیت بحران

بودجه‌ای برای اداره وزارتخانه، نه نجات آثار تاریخی

|پیام ما| بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با افزایش اعتبارات هزینه‌ای و کاهش چشمگیر منابع عمرانی روبه‌رو شده است. این تغییر مسیر بودجه، اجرای پروژه‌های مرمتی و حفاظتی و توسعه زیرساخت‌های گردشگری را تحت‌تأثیر قرار داده و آینده حفاظت از میراث‌فرهنگی را با چالش جدی مواجه می‌کند.

غرب‌زدگی و حفاظت از میراث‌فرهنگی!

سرنوشت نامعلوم گنجینه ایرانی در سرزمین اژدهای قرمز

|پیام ما| بیش از یک سال است که ۱۵۱ اثر نفیس از پنج موزه شاخص استان تهران راهی نمایشگاهی در چین شده‌ و هنوز به کشور باز نگشته‌اند. طبق آخرین مصوبه هیئت دولت در هفتم بهمن‌ماه امسال، این آثار قرار است تا اردیبهشت ۱۴۰۵ در چین بمانند. اما با توجه به شرایط کشور بسیاری از علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی نسبت به وضعیت این آثار و چگونگی بازگشتشان ابراز نگرانی می‌کنند. این نگرانی‌ها در حالی است که رئیس اداره کل موزه‌ها به تماس‌های مکرر «پیام ما» پاسخ نداد.

زخم کهنه گذرگاه خطرناک

|پیام ما| سال‌هاست که در یکی از پرترددترین مسیرهای گردشگری شوشتر، میان آبشارها تا بند میزان، دیواره‌ای تاریخی بالای سر عابران در معرض ریزش قرار دارد و هنوز اقدام ایمن‌سازی مؤثری برای حفاظت و ایمنی آن انجام نشده است. به‌گفته مدیر پایگاه میراث جهانی شوشتر، این وضعیت در طول سال‌ها وجود داشته و حالا با توجه به فرسایش بیشتر این محدوده، اقدامات ابتدایی صورت‌گرفته برای حفاظت کفایت نمی‌کند و نیاز است اقدام اصولی‌تر برای ایمنی عابران و حفاظت از مجموعه جهانی سازه‌های آبی شوشتر صورت گیرد. این اقدام مستلزم تأمین اعتبار و همکاری شهرداری و میراث‌فرهنگی است، موضوعی که در این سال‌ها محقق نشده است.

سرقت از «تپه میل» شهرری

|پیام ما| جمعه‌شب گذشته گروهی سارق با هدف سرقت اموال فرهنگی وارد محوطه باستانی «تپه میل» در شهرری شدند و با ضرب‌وشتم نیروی یگان حفاظت میراث و بستن دست‌ و پای او قصد سرقت از انبار مجاور این مجموعه را داشتند، اما با به صدا درآمدن آژیر خطر مجموعه مجبور به ترک محل شدند.

تخریب حمام تاریخی ونک برای ساخت پارکینگ؟

|پیام ما| خبر تخریب حمام تاریخی ده‌ونک چند روزی است که دست به دست می‌شود. بنایی که گفته می‌شود قدمت آن مربوط به دوره صفوی است و وقف عام شده است تا اهالی محله از آن استفاده کنند. این بنا نزدیک به سه دهه است که کاربری خود را از دست داده و تبدیل به انبار شده است. اهالی سال‌هاست تصمیم داشتند آن را تخریب و تبدیل به پارکینگ کنند. اما برخی موانع قانونی در مسیر وجود داشت که تاکنون این اتفاق نیفتاده بود. حالا اما گویا با بی‌توجهی مسئولان شهرداری و میراث‌فرهنگی این حمام تخریب شده است؛ بنایی ارزشمند که بخشی از هویت تاریخی و اجتماعی این محله قدیمی تهران به‌ شمار می‌رفت.

صنایع‌دستی در زنجیر ناامیدی

|پیام ما| حدود ۴۰ روز از فاجعه دی‌ماه و قطعی اینترنت گذشته است، اما اثر آن در جامعه و کارگاه‌های صنایع‌دستی هنوز ادامه دارد. هنرمندان صنایع‌دستی از توقف سفارش‌ها، ازدست‌رفتن بازار و بی‌معنا شدن ادامه کار می‌گویند؛ وضعیتی که برای برخی از آنها منجر به تصمیم برای کوچ از این حوزه شده است. هنرمندان صنایع‌دستی سال‌هاست که با بی‌مهری‌های ناتمام مواجه‌اند و با تمام موانعی که سر راهشان است، سعی کردند ادامه دهند؛ چراکه برای بسیاری از آنها این هنر-صنعت در کنار تأمین معیشت، نمودی از فرهنگ ایران است. بسیاری از آنها سال‌ها تلاش کردند با امید به آینده ایران بعضی از هنرهای فراموش‌شده شهرشان را احیا کنند. حالا اما بحران آنقدر مزمن و طولانی شده که امیدوارترین‌ آنها هم رگه‌هایی از خستگی و ناامیدی در کلامشان پیدا شده؛ برخی از هنرمندان دیگر نه از کاهش درآمد، بلکه از کنار گذاشتن شغلشان حرف می‌زنند.