|پیام ما| شصت و یکمین دوره دوسالانه «ونیز» روز شنبه در حالی شروع شد که فضا کاملاً آشفته و پر از تنش‌های سیاسی بود. تنشی که روی ماهیت برگزاری این جشنواره و همان چیزی که مردم را به این جشنواره جهانی می‌کشاند، سایه انداخت؛ هنر مدرن و معاصر. هم‌زمان با افتتاحیه، ده‌ها هنرمند اعلام کردند که نام خود را از رقابت برای دریافت جوایز پس می‌گیرند. این موج تازه‌ای از اعتراضات پیرامون این رویداد هنری بین‌المللی است که در طول تاریخ از هنرمندان بزرگی چون «آنری ماتیس»، «مارک شاگال» و «جکسون پولاک» تقدیر کرده است.

سال‌ها توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران بر یک فرمول ساده استوار بود: نیروگاه بساز، برق را با قرارداد «خرید تضمینی» به دولت بفروش و منتظر دریافت مطالبات بمان. این مدل در سال‌های نخست برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی جذاب بود، چون ریسک فروش برق را کاهش می‌داد و سرمایه‌گذار از ابتدا مشتری خود را می‌شناخت. اما به‌تدریج شرایط اقتصادی این مدل را فرسوده کرد. جهش نرخ ارز، افزایش هزینه تجهیزات، تحریم‌ها و محدودیت منابع مالی دولت باعث شد مطالبات نیروگاه‌ها با تأخیر پرداخت شود. از سوی دیگر، نرخ‌های خرید تضمینی نیز متناسب با تورم و هزینه‌های جدید اصلاح نشد. نتیجه، کندشدن توسعه تجدیدپذیرها و افزایش بی‌اعتمادی در میان سرمایه‌گذاران و حتی بانک‌ها بود. هم‌زمان، ناترازی برق به یکی از چالش‌های مهم اقتصاد ایران تبدیل شد و سیاست‌گذاران را به سمت مسیرهای تازه برای توسعه برق پاک سوق داد. یکی از مهم‌ترین این مسیرها «تابلوی سبز» در بورس انرژی است؛ بازاری که برق تجدیدپذیر را میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ قابل‌معامله می‌کند. بااین‌حال این پرسش همچنان مطرح است: آیا تابلوی سبز می‌تواند به رونق سرمایه‌گذاری در برق تجدیدپذیر و کاهش فشار بر شبکه کمک کند، یا صرفاً تجربه‌ای تازه در اقتصاد همچنان دستوری برق ایران خواهد بود؟

می‌پرسم: «من با بوم‌گردی تماس گرفته‌ام؟» با اکراه می‌گوید: «نه! اقامتگاه سنتی، البته بوتیک هتل.» می‌پرسم: «عنوان در مجوزتان چیست؟» آرام می‌گوید: «بوم‌گردی ولی بوم‌گردی نیستیم. خیلی بهتریم. خودتان بیایید و ببینید. عکس‌هایمان هم در اینستاگرام هست. اصلاً خودتان قضاوت کنید ما بوم‌گردی هستیم یا بوتیک هتل؟» می‌گویم: «مگر بوم‌گردی چه اشکالی دارد؟» می‌گوید: «ما همه اتاق‌هایمان مستر است و تخت دارد. کف‌خواب نداریم. اتاق‌ها هم بسیار تمیز است. کاملاً هتلی.» چه شد که روزگار بوم‌گردی‌ها این‌گونه تلخ شد؟ چه شد که بوم‌گردی از یک روش عارفانه و بومی زیبا تبدیل به مقصد گردشگری مبتذل و ارزان شد؟ چه شد که بوم‌گردی از سبک زندگی بومی تبدیل به روش اقتصادی ناکارآمد و ناپایدار برای مردم روستایی شد؟ و شاید کلیدی‌ترین سؤال اینکه بعد از سه دهه، مفاهیم توسعه پایدار چه جایگاهی در بوم‌گردی‌ها پیدا کرد؟ توسعه به‌عنوان مفهومی غربی چه نسبتی با آبادگری ایرانی پیدا کرد؟ چه شد که نام بوم‌گردی این‌گونه زشت شد؟ برای بسیاری بوم‌گردی با برنامه ماه‌عسل و «عباس برزگر» و کته گوجه و روستاییِ میلیاردر شروع شد؛ اما برای بسیاری که رسانه نداشتند، پیش از آن با گروه «خوشه‌سار بومی» و مرام درویشی و عارف‌مسلکی شروع شده بود و حرف‌های برزگر راه به بیراهه بود. گذشتن از سد کرونا و هواپیمای اوکراینی و اعتراضات خیابانی و جنگ، درنهایت بعد از چند دهه از بوم‌گردی و اقتصادش تن نحیف و لاغری به جا گذاشت که به بیماری بدخیمی دچار است و به تلنگری از پا درمی‌آید. گشتن در معانی و حرف‌زدن درباره این مفهوم به همراه آسیب‌شناسی، حالا نیاز حیاتی این حوزه است.

| پیام ما | قطع اینترنت ۷۰ روزگی خود را پشت سر گذاشت. کشور در شرایط نه جنگ و نه صلح است. تورم از دیوار اقتصاد خانوارها بالا می‌رود. نگرانی‌های سیاست‌گذاران انرژی و تأمین مایحتاج مردم و... است. زنان سرپرست خانوار روستایی جای قابل‌توجهی در برنامه‌های دولت ندارند. زنانی که سال‌ها با اداره یک بوم‌گردی که بخشی از خانه‌شان است و با تولید صنایع‌دستی به کمک شبکه‌های اجتماعی و حضور گردشگران امرارمعاش می‌کردند، حالا هر دو را ازدست‌داده‌اند. هم فروش اینترنتی، هم گردشگر. این گزارش نگاهی دارد به تأثیر قطع اینترنت و کاهش گردشگر بر اقتصاد زنان سرپرست خانوار روستایی.

یک ایران در انتظار است؛ در انتظار آرام‌شدن اوضاع، در انتظار بازگشت روزهای عادی و در انتظار خبری قطعی که بتوان بر اساس آن برای فردا تصمیم گرفت. در این میان، داوطلبان کنکور هم به فهرست بلند منتظران اضافه شده‌اند؛ دانش‌آموزانی که باید این آزمون مهم را پشت سر بگذارند، اما هنوز نمی‌دانند دقیقاً برای چه روزی باید آماده شوند. کشور در شرایط آتش‌بس شکننده قرار دارد و هیچ‌کس نمی‌داند این تعلیق تا چه زمانی ادامه خواهد داشت. کنکوری‌های امسال علاوه بر سختی درس‌خواندن با دو فشار سنگین دیگر نیز روبه‌رویند: اضطراب ناشی از جنگ و استرس فرساینده بلاتکلیفی. «بچه‌ها دیگر امیدی به آینده ندارند.» این را یک مشاور کنکور می‌گوید. به گفته او، این روزها دانش‌آموزان با هر خبر تازه درباره امتحانات نهایی و کنکور، از اضطراب به امید و دوباره از امید به نگرانی پرتاب می‌شوند.

«برداشت درختان ریشه‌کن، شکسته و افتاده تجمعی ناشی از بروز عوامل طبیعی (طوفان، سیل، برف سنگین، لغزش و رانش وسیع) و آفت‌زده غیرقابل‌احیای جنگل‌ها (خارج از مدیریت شهرداری‌ها) و همچنین درختان خطرساز در حاشیه جاده‌های جنگلی و پارک‌های جنگلی صرفاً توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأیید رئیس سازمان مزبور انجام می‌گیرد.» این متن تبصره یک ماده ۳۶ برنامه هفتم توسعه است. عزم سازمان منابع طبیعی برای اجرای این بند انتقادهای زیادی را این روزها میان گروهی از کارشناسان و فعالان حوزه منابع طبیعی به همراه داشته است. «کامران پورمقدم»، معاون جنگل سازمان منابع طبیعی کشور در گفت‌وگو با «پیام ما» به این پرسش‌ها پاسخ داد، به گفته او آنچه قرار است در جنگل‌های هیرکانی انجام شود، جنگلداری نوین است نه برداشت درختان شکسته و افتاده.

شمارۀ ۳۴۰۱ روزنامۀ «پیام ما» در روز دوشنبه بیست‌ویکم اردیبهشت ۱۴۰۵ با تمرکز بر دو موضوع اصلی منتشر شده است؛ برگزاری میزگرد «تاب‌آوری محیط‌زیستی» در مؤسسۀ رحمان با نقد سیاست‌گذاری‌های حاشیه‌نشان مردم محلی، و گزارشی از شهرک‌سازی در عرصۀ شهر قدیم جیرفت که واکنش وزارت میراث را طلب می‌کند. این شماره همچنین شامل گزارش‌هایی دربارهٔ کمبود خدمات بیماران اوتیسم، بحران صادرات خرما در جهرم، فلرسوزی در خوزستان و یادداشت‌هایی دربارهٔ گردشگری و میراث برادران امیدوار است.