بایگانی مطالب برچسب: گرمایش جهانی
خالی شدن البرز از درختان ارس
حکمرانی سبز، حکمرانی سیاه
جایگزین انرژیهای پاک، تنها گریزگاه انسان
ترامپ و روایت کهنه انکار تغییراقلیم
دشمن زمین
رئیسجمهور آمریکا، با این کلمات اقدامات مقابله با پدیده تغییراقلیم را وصف کرد: «پوچ»، «احمقانه»، «فریب»، «کلاهبرداری». او در سخنرانی یکساعتهاش در مجمع عمومی سازمان ملل تا توانست به تغییراقلیم و علم تاخت. سخنرانی علیه پدیدهای که پژوهشهای علمی بیشماری بر آن صحه میگذارند و ظهور آن بر همه عیان شده، قابل پیشبینی بود، اما بسیاری را برآشفته است. ترامپ از زمان بازگشت به ریاستجمهوری در ژانویه، بارها به پروژههای جهانی برای مقابله با تغییراقلیم حمله کرده و ماههاست که تلاش میکند نهادهای جهانی فعال در این زمینه را تضعیف کند.
کاسپین؛ دریا یا بیابان
پهنه آبی خزر برای بسیاری از مردم ایران فراتر از پدیدهای طبیعی، بخشی از حافظه اجتماعی آنهاست. دریای کاسپین، اثر عمیقی بر محیطزیست پیرامونش دارد. مطالعات نشان داده است اگر این دریا نبود بارشهای استانهای ساحلی بهویژه گیلان و مازندارن ۶۰ درصد کاهش مییافت. رطوبت و اعتدال دمایی در همراهی با البرز رخ میدهد که همچون مانعی، تکمیلکننده اثر دریا است. دیر نبوده زمانی که پیشروی دریای کاسپین، کابوس مردمان ساحلنشین بود. این روزها اما دریا کاهش سطح تراز و پسرَوی را پی گرفته است. سالهاست گمانههای زیادی درباره علت این روند معرفی میشود و هنوز استدلال یکسانی مطرح نشده است؛ احتمالاً به این دلیل که زیر سایه درونگرایی شوروری سابق، تعامل شفافی میان محققان این منطقه وجود ندارد. از علت پسروی دریا که بگذریم، چگونگی رفتار در مقابل این پدیده اولویت دارد.
فعالیتهای مدنی راهی برای تابآوری
تابآوری، توانایی جوامع برای مقابله و بازیابی از بحرانها، امروز بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. تغییراقلیم و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن نشان میدهد تقویت ظرفیتها و مشارکت ذینفعان برای ساختن آیندهای پایدار و مقاوم، ضروری است. سندی که بهتازگی در مورد تابآوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر شده، حاوی نکات ارزشمندی پیرامون تابآوری اقلیمی در شرایط گرمایش جهانی و تغییراقلیم است که توسط بنیاد صلح کارنگی منتشره شده است. فارغ از تأیید یا تکذیب اهداف این بنیاد بینالمللی که بدون شک در برهههایی با سیاستهای ایالات متحده آمریکا همراستاست، با توجه محدوده اطلاعاتی که در این سند آمده است و انتقال مجموعه تجریبات مطرحشده میتواند گشایشی پیرامون تابآوری اقلیمی از دیدگاه اجتماعی و انسانی باشد.
میکروبها، عاملان پنهان ذوب سریعتر
در یک روز تابستانی گرم و مهآلود در اسوالبارد «آروین ادواردز»، متخصص بومشناسی یخچالها، بر سطح یخی ایستاده بود که زیر پایش آب روان میشد و سنگها از ستیغ کوه فرو میریختند. او این صحنه را به «حضور در شهری در حال سوختن در میانه یک حمله هوایی» تشبیه کرد. چنین تصویری، نه شرح جنگ که روایت زیستشناسی است که دو دهه عمرش را وقف پژوهش در مناطق قطبی کرده و اکنون شاهد سرعت گرفتن مرگ یخچالهاست.
حلقه گمشده کارشناسان اقلیمی
با وجود آثار پررنگ تغییراقلیم در کشور، تلاشهای کارشناسی برای مقابله یا سازگاری با این پدیده کمرنگ است. ایران با چالشهای جدی تغییراقلیم روبهروست؛ خشکسالی گسترده، افزایش محسوس دما و کاهش شدید منابع آب، زندگی و محیطزیست را نشانه رفته و امنیت غذایی را به خطر انداخته است. در چنین شرایطی، نقش متخصصان تغییراقلیم و همکاری میان آنها برای تحلیل دادهها، برنامهریزی و ارائه راهکارهای علمی بیش از همیشه اهمیت یافته، اما نتایج یک پژوهش حاکی از آن است که ارتباطات میان کارشناسان در کشور همچنان پراکنده و محدود است. در همین حال، یکی از کارشناسان تغییراقلیم با تأیید تعداد اندک کارشناسان این حوزه و محدودیت پژوهشهای مرتبط، به «پیام ما» میگوید تصمیمگیران هم هنوز درک درستی از ابعاد گرمایش جهانی و تغییراقلیم ندارند.
