بایگانی مطالب برچسب: مدیریت منابع
بحران آب در ایران؛ بیش از ۵۰ شهر در تنش آبی شدید
کاهش بیسابقه منابع آب تجدیدپذیر و بارندگیهای ناچیز، بیش از ۵۰ شهر ایران را در معرض تنش آبی شدید قرار داده است و وضعیت تأمین آب شرب در بسیاری از مناطق، از جمله تهران، بحرانی است.
تغییر در مدیریت منابع طبیعی دماوند؛ میرزاکریمی رئیس جدید شد
محمد میرزاکریمی با حکم مدیرکل منابع طبیعی استان تهران، مسئولیت اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دماوند را بر عهده گرفت.
طالبان حقابه ایران را نمیدهد
تأمین نشدن حقابههای تاریخی و عرفی رودخانههای فرامرزی در شرق کشور باعث شده است وضعیت چاهنیمهها در سیستانوبلوچستان وضعیت مطلوبی نداشته باشد و سد دوستی، سد تأمینکننده آب شرب کلانشهر مشهد نیز به حجم مرده برسد. سخنگوی صنعت آب کشور در نشست خبری روز گذشته خود در مورد آخرین وضعیت رودخانه هیرمند و تعهدات کشور افغانستان در قبال ایران و همچنین وضعیت تأمین حقابه عرفی ایران از هریرود توضیح داد که طبق معاهده ۱۳۵۱، افغانستان موظف است سهم مشخصی از آب رودخانه هیرمند را به ایران تحویل دهد. بااینحال، از ابتدای سال آبی جاری تاکنون فقط حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب آب وارد کشور شده است، رقمی که با حجم مورد انتظار فاصله معناداری دارد. بهگفته «عیسی بزرگزاده»، اگرچه نشست اخیر کمیساران دو کشور برگزار شده و فضای مذاکره همچنان باز است، اما تا این لحظه خروجی ملموسی حاصل نشده است. جمهوری اسلامی ایران همواره بر رفتار منطقی و پایبندی به معاهدات بینالمللی تأکید دارد. بزرگزاده درعینحال یادآور شد که ایران خشکسالی منطقه را به رسمیت میشناسد، اما معتقد است حتی با لحاظ کردن شرایط خشکسالی، باید ورودی آب به کشور بیش از میزان فعلی باشد. او همچنین با اشاره به وضعیت وخیم تأمین آب در مناطق شرقی کشور بهویژه استان خراسانرضوی و کلانشهر مشهد نیز توضیح داد: «بهدلیل نبود ورودیهای مناسب، اقدامات موقتی برای مدیریت منابع در دستورکار قرار گرفته است تا تابستان پیش رو با کمترین چالش طی شود. وزارت نیرو همچنین از کشورهای همسایه انتظار دارد در چارچوب عرفهای منطقهای و قوانین بینالمللی به تعهدات خود پایبند بمانند.»
دستهای بیادعا زندگیبخش تالابهای خشک
«مؤسسه مطالعه و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران» پنجشنبه گذشته همایشی با عنوان «نقش جوامع محلی در مدیریت منابع آب» برگزار کرد. همایشی که بهگفته مجریان آن، در جستوجوی دانش جایی بیرون از دانشگاه است؛ دانشی اصیل، در میان جامعه محلی، آنهم آنجا که به ثمر نشسته است. تلاشهای «سیروس زارع» و «علینصیری»، دو روستانشین از جنوب استان فارس، یکی از احیای تالاب خشکشده «کمجان» و دیگری در استفاده و مدیریت منابع آب بهنفع «بیابانزدایی» و حفاظت از گونههای حیاتوحش در منطقهای که میرفت تا بیابان شود (پاقلات) بهعنوان دو الگوی موفق و درسآموخته در این همایش روایت شد. روایتی از سختیها و صبوریها که با همراهی جامعهمحلی و تکیه بر توان و دانش بومی منطقه، با پایانی خوش همراه شد. کمجان امروز یک تالاب احیا شده است و «پاقلات و ارتفاعاتش» روستایی که بیابان را به منطقهای مطلوب برای بنات و نبات تبدیل کرده است.
تیغ دولبه «بازچرخانی» آب
موضوع بازچرخانی آب طی چند سال اخیر به یکی از مهمترین عناوین سیاستگذاری در مدیریت منابع آب کشور تبدیل شده است. موضوعی که دولت برای گسترش آن حتی مجلس را نیز همراه کرد و این مبحث را به برنامه هفتم توسعه کشور نیز وارد کرد؛ بهویژه بخش صنعت و پسازآن، کشاورزی در اولویت برنامههای وزارت نیرو برای استحصال آب از این منبع نامتعارف قرار گرفته است. مرکز پژوهشهای مجلس نیز بهتازگی در گزارشی کارشناسی اجرای بیچونوچرای آن را زیر سؤال برده و مزایای بازچرخانی را مشروط به ملاحظات بیشماری اعلام کرده است. کارشناسان و صنایع اما با دولت تفاهم بیشتری دارند. بهعقیده این گروه در مورد تأمین آب مورد نیاز صنایع، بازچرخانی نه یک پیشنهاد بلکه یک ضرورت است.
حکمرانی آب در مرز بحران
تحلیلی بر تنشهای آبی اخیر
«دولتیسازی» رودخانهها
رودخانهها دیگر مال مردم نیستند. حالا تمام رودخانههای کشور مالکی غیر از مردم ایران و بهنام «دولت» دارند. چهار ماه از رد لایحه حفاظت از رودخانهها و مقابله با سیلاب از سوی مجلس شورای اسلامی بهدلیل تمرکز دولت بر گرفتن مالکیت رودخانهها نگذشته که سخنگوی سازمان ثبت اسناد کشور از صدور اسناد ملکی رودخانهها بهنام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی وزارت نیرو و شرکتهای آبمنطقهای بهموجب انعقاد یک تفاهمنامه خبر داده است. اگرچه این سازمان تعداد دقیق اسناد صادرشده را قید نکرده و از کلمه «همه» استفاده کرده است؛ «همه رودخانههای کشور»، و گرچه وزارت نیرو این اقدام را در راستای حفاظت از رودخانهها اعلام میکند، اما هم مجلس شورای اسلامی هم مرکز پژوهشهای نهاد و هم حقوقدانان بسیاری میگویند قانون اساسی چنین اجازهای به دولت نمیدهد. قانون رودخانهها را ثروت عمومی و در مالکیت مردم میداند و حاکمیت و دولت را صرفاً مدیر آن قرار داده است که کسی امکان سلب آن را ندارد.
فروردین؛ زنگ شروع بحران آب
در سالهای اخیر، تنش آبی میان استانهای مرکزی کشور از جمله اصفهان و یزد به یکی از بحرانهای جدی تبدیل شده است. این بحران نهتنها به مشکلات روزمره مردم این دو استان آسیب زده، بلکه باعث بروز اختلافات شدید میان مسئولین دو استان نیز شده است. استان یزد بهویژه از کاهش منابع آبی شدید رنج میبرد و این مسئله تاثیرات عمیقی بر زندگی مردم این استان گذاشته است.
