بایگانی مطالب برچسب: صنایع دستی
گرفتار تاخر فرهنگی شدهایم
نیاز، مهمترین عامل شکلگیری صنایعدستی بوده است، و البته فرهنگ تأثیری مستقیم بر شکل و فرم صنایعدستی دارد. صنایعدستی بهعنوان عنصری از فرهنگ مادی، برآمده از فرهنگ هر منطقه است. اما پس از خلق، تبدیل به شاخصهای فرهنگی میگردد. یعنی عنصری از فرهنگ مادی که حامل فرهنگ غیرمادی است. این عنصر فرهنگ مادی در جهتی معکوس، نقش بسیار پررنگی در حفظ بستر فرهنگی خود دارد. علی چراغی مدرس و فعال گردشگری، پژوهشگر حوزه فرهنگ اقوام و صنایعدستی، در گفتوگویی با «پیامما» درباره تأثیر آموزش بر توسعه پایدار، گردشگری و حفظ فرهنگ و منابع کشور میگوید.
چارهجویی برای رونق بازار
سه کارشناس گردشگری و صنایعدستی، از اولویتهای این دو حوزه سخن گفتند
هشدار دربارهٔ بازنگری غیرتخصصی حریم محوطههای تاریخی
جامعۀ باستانشناسی ایران در پیامی خطاب به سیدرضا صالحی امیری با ابراز نگرانی درباره «بازنگری حرایم» از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درخواست کرد «برای ایران» از هیچ کوششی دریغ نکند. همچنین آنها هشدار دادهاند وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با درایت و هوشیاری و پیش از آنکه پیکر میراث فرهنگی کشور به وضع ناگوارتری گرفتار آید، با میدان دادن به متخصصان تدبیری بیندیشد و کارنامه خوبی نیز از خود به یادگار بگذارد.
روزگار سپریشدۀ دفتینسازی
«دفتین» که حالا در گوشۀ صندوقچهها خاک میخورد و نسل جدید خانوادهها با آن و کاربریاش بیگانه هستند، روزگاری از سرمایههای یک بافندۀ فرش بود. در خانوادههایی که قالیبافی در آن موروثی بود، دفتینهای زیادی هم دیده میشد که برخی میراث پدربزرگ بودند. دفتینسازان هم هنرمندانی بودند که دفتین را با چوب و فلز و چاشنی صبر و دقت درست میکردند.
روانداز خنک تابستانی
روانداز همیشگی روزهای بلند و کشدار تابستانی در خانۀ مادربزرگ، شمدهای رنگارنگ بود؛ رواندازی که حالا برای نسل جدید اسمی ناآشناست. شمد که بیشتر آن را بهعنوان یکی از صنایع دستی استان یزد میشناسیم، نوعی پارچۀ نازک است که در بافت آن، نخپنبه یا ابریشم مصنوعی ویسکوز به کار رفته است و بهعنوان روانداز تابستانی استفاده میشود.
روزگار سپری شدۀ کیسهبافی
صنایعدستی در روزگار گذشته مانند عصر حاضر، یک کالای لوکس یا گرانقیمت که بیشتر کاربری تزئینی داشته باشد، به حساب نمیآمد. هنرهای دستی چنان با زندگی بشر درآمیخته بود که وقتی در آستانۀ فراموشی قرار گرفت، یادمان آمد باید برای حفظ و احیاء آن دستبهکار شویم. هنر «کیسهبافی» هم از گزند فراموشی در امان نمانده و حالا باید راهورسم آن را از زبان برخی اهالی روستا بشنویم.
آجیدهدوزی؛ نقش زیبای دستدوز
صنایعدستی هر شهر سوغات همان دیار هم بود. البته تا قبل از اینکه پای چینیها به بازار صنایعدستی باز شود. مسافرانی هم که به کرمان سفر میکردند، با خود تکهای از هنر «آجیدهدوزی» را بهعنوان سوغات میآوردند. آجیدهدوزی، دوخت ریز و ظریف بر روی پارچهای دولایه با لایۀ نازكی از پنبه است که قدمت آن به روزگار هخامنشیان میرسد.
امید به پیمانسپاری ۲۰ درصدی صنایعدستی
پیمانسپاری ارزی صنایعدستی و فرش همراه با تحریمهای جهانی به تأکید چندبارۀ فعالان این حوزه، تراژدی ترسناک ۵ سال اخیر بوده است. هرچند که سال گذشته در بودجۀ ۱۴۰۲ یک بند قانون برای کاهش این پیمانسپاری لحاظ شد و در بازۀ زمانی کوتاه (۱۵ بهمن تا پایان اسفند ۱۴۰۲) هم اجرا شد، اما شیرینی آن به کام صادرکنندگان و فعالان این حوزه دوام چندانی نداشت و به ۱۴۰۳ نرسید. البته اواخر هفتۀ گذشته، رئیس بانک مرکزی یک کورسوی امید در این حوزه باز کرد و با تأکید بر مصوبهۀ هیئت دولت در مورد صادرات صنایعدستی گفت: «اعمال معافیت از پیمانسپاری ارزی، از جمله مشوقهای مهم دولت برای رونق تولید و صادرات صنایعدستی است.» خبری که امیدواری را دوباره به کانون فعالان بینالمللی صنایعدستی و فرش برگردانده است.
