بایگانی مطالب برچسب: جامعه محلی

«کوه زندان» فرو ریخت، میش‌مرغ‌ها پَر کشیدند

«کوه زندان قهرآباد» را که معدن‌دار منفجر کرد، اهالی روستاهای «قهرآباد علیا» و «قهرآباد سفلی»، «بیگ‌‌اویسی»، «بغده‌کندی» و «کوچک» از ترس به خود پیچیدند. بخشی از منطقه «شکارممنوع بیگ‌اویسی» که در استان کردستان و مشرف به پنج روستا و در امان کوه زندان قهرآباد قرار گرفته، مأمن گونه در معرض خطر انقراض میش‌مرغ‌ است و کارشناسان محیط‌زیست در روزهای اخیر و بعد از انفجار نتوانسته‌اند اثری از میش‌مرغ‌ها در دشت بیابند و حالا بیش‌ازپیش نگران‌اند. این منطقه سالی چندبار با انفجار معادن روبه‌روست و انفجار اخیر هم بار دیگر ترس به جان روستاییان و میش‌مرغ‌ها انداخته است.

انتخاب نسل Z، همسفری با طبیعت

|پیام ما| نسل Z این روزها موضوع محوری بسیاری از پژوهش‌های اجتماعی و اقتصادی در جهان است. نسلی که در جهانی دیجیتالی‌شده چشم باز کرده و تصویری از تجربیات نسل‌های قبل، از زندگی ندارد. این نسل حدود ۴۰ درصد از مسافران جهان را تشکیل می‌دهد و با نگاهی فناوری‌محور، دوستدار محیط‌زیست و تجربه‌گرا سفرش را برنامه‌ریزی می‌کند. مطالعاتی که درباره ترندهای سفر این نسل انجام شده، نشان می‌دهد این نسل قرار است چهره گردشگری جهان را دگرگون و تعریفی نو برای معنای سفر ارائه کند.

حفاظت بی‌حقوق، آزمون بی‌عدالت

«رنگ آفتاب را هم ندیده؛ نه می‌داند بیابان چیست،‌ نه می‌داند موتور چیست،‌ نه می‌داند چشمه چیست. نه می‌داند حیات‌وحش چیست». علاوه‌بر «رضا شاه‌حسینی» رئیس پارک ملی کویر که چنین توصیفی از پذیرفته‌شدگان آزمون محیطبانی ارائه می‌کند، «مهدی تیموری» رئیس سابق پارک ملی گلستان، «احمد درویش» رئیس سابق پارک ملی «صیدوا»، «مبین صوفی» همیار سابق پارک ملی گلستان و کارشناس حیات‌وحش نیز نقدهای جدی‌ای بر شیوه جذب محیطبان دارند. آنها علاوه‌بر انتقاد از محتوای آزمون جذب محیطبان بر مواردی تأکید می‌کنند که نشان از بی‌ارتباط بودن افراد جذب‌شده با فضای محیطبانی دارد. مؤلفه‌هایی که کارشناسان بر آن دست گذاشته‌اند، نشان می‌دهد شرکت‌کنندگان در آزمون محیطبانی صرفاً در جست‌وجوی شغل هستند و گاه حتی مدرک لیسانس و فوق‌لیسانس خود را مخفی و با مدرک دیپلم در این آزمون شرکت می‌کنند و بعد از پذیرفته‌شدن مدرک خود را برای ارتقای شغلی ارائه می‌دهند. با وجود این انتقادها از کیفیت آزمون پذیرش محیطبانی، «رضا رستگار»، فرمانده یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط‌زیست، در پاسخ به «پیام‌ ما» می‌گوید قرار نیست تغییری در شیوه برگزاری آزمون صورت گیرد.

ترافیک رودبار با بوی زیتون

صدای دلفین‌ها مسیرم را عوض کرد

«در بسیاری از مناطق ساحلی، زیرساخت‌های اولیه وجود ندارد و تنها راه امرار معاش، صیادی آن‌هم اغلب به‌صورت غیراصولی است. اگر آموزش، آگاه‌سازی و حمایت اقتصادی از این جوامع صورت نگیرد، آینده مطلوبی برای تنوع‌زیستی دریایی متصور نیستم». این گفته «هاله عابدی» است؛‌ حفاظتگری که در استان هرمزگان در حوزه محیط‌زیست دریایی کار می‌کند. او متولد ۱۳۶۷ است و اهل تهران. داستان حفاظتگری هاله از علاقه‌اش به دلفین‌ها و نهنگ‌ها شروع شد،‌ عاملی که سال ۱۳۹۲ او را ترغیب کرد برای کارشناسی ارشد وارد حوزه محیط‌زیست دریایی شود. آن سال‌ها برخی تردید داشتند هاله بتواند در این زمینه موفق شود، اما بدبینی دیگران باعث نشد او این حوزه را کنار بگذارد. عابدی از سال ۱۴۰۰ فعالیت حرفه‌ای در حوزه حفاظت را با مؤسسه حفاظت از محیط‌زیست قشم آغاز و در سال ۱۴۰۳ با همراهی گروهی از زنان و متخصصان، «انجمن حفاظت از طبیعت میداف» را تأسیس کرد. او به‌جای حفاظت از پلنگ،‌ خرس،‌ یوز و... دل به دریا زده و تصمیم گرفته از گونه‌هایی حفاظت کند که زیستگاهشان خلیج‌فارس است. در این گفت‌وگو او از مزیت‌ها و چالش‌های زن حفاظتگر و از آینده نگران‌کننده محیط‌زیست دریایی می‌گوید.

معادن، صحنه درگیری‌های خونین

ضرورت‌های اقتصادی و نیاز کشور به توسعه و ایجاد اشتغال، همواره از جمله مفاهیمی بوده است که مدافعان و منتفعین بخش معدن برای توجیه گسترش فعالیت‌های خود در طبیعت نیمه‌جان ایران به آن استناد می‌کنند. ترجمه‌ دقیق‌تر این ادعا چنین است: گرچه محیط طبیعی و بنیان‌های حیاتی سرزمین در هم شکست و از کوه‌ها، رودها و جنگل‌های زیبا جز توده‌ای آلوده و سمی باقی نماند، اما درعوض، کشور ثروتمند شد، مردم به رفاه رسیدند و بخشی مهم از جامعه به شغلی مطمئن و با درآمد مکفی دست یافتند. ناترازی میان سرمایه‌های ازدست‌رفته‌ غیرقابل‌تکرار و دستاوردهای اقتصادی حاصل از این فرایند را کنار بگذاریم و ببینیم تا چه اندازه بخش «مثبت» این روایت، یعنی ایجاد ثروت و اشتغال، در عمل قابل تصدیق است. آنچه در میدان واقعیت دیده می‌شود، چندان هم‌راستا با این روایت پرطمطراق آن نیست. گزارش‌های رسمی، از جمله مطالعات مرکز پژوهش‌های مجلس، نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از معادن کشور نه‌‌تنها اشتغال پایدار و مولد ایجاد نکرده‌اند، بلکه در بسیاری از مناطق، موجب فروپاشی نظام‌های معیشتی بومی، تعمیق فقر و گسترش نابرابری‌های منطقه‌ای شده‌اند.

بانگ مرال، صدای امید در دل جنگل

روستاهای ایرانی در مسیر گردشگری جهانی

|پیام ما| سه روستا از شمال، مرکز و جنوب ایران قرار است به‌عنوان دهکده‌ای جهانی گردشگری معرفی شوند. معاونت گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی اعلام کرده، سازمان گردشگری ملل متحد می‌خواهد سه روستای کندلوس، شفیع‌آباد و سهیلی به‌عنوان روستاهای منتخب جهانی معرفی کند. از سال ۲۰۲۱، سازمان گردشگری ملل متحد (UNWTO) انتخاب «بهترین روستاهای گردشگری» را به‌منظور معرفی مقاصد روستایی برجسته آغاز کرده است. این حرکت نه‌تنها نگاهی تازه به ظرفیت گردشگری در روستاها انداخت، بلکه مفهوم گردشگری پایدار در روستاها را بیش از گذشته پررنگ کرد. ایران نیز روستاهایی را به‌عنوان کاندید به این سازمان معرفی کرده است. تا‌به‌حال روستاهای کندوان و اصفهک به‌عنوان روستاهای جهانی ایران معرفی شده‌اند و امسال با ثبت سه روستا، تعداد روستاهای ایرانی که به معیارهای جهانی گردشگری پایدار منطبق هستند، به پنج روستا می‌رسد. «مصطفی فاطمی»، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث‌فرهنگی به «پیام ما» درباره جزئیات انتخاب روستاهای جهانی ایران می‌گوید و معتقد است روند آماده شدن روستاها برای جهانی شدن، می‌تواند منجر به توسعه پایدار گردشگری در این روستاها شود. به‌گفته فاطمی، بالاترین امتیاز روستاهای ایران در بررسی‌های صورت‌گرفته از سوی سازمان جهانی گردشگری، مربوط به فاکتور منابع‌طبیعی و فرهنگی است. به این معنا که روستاهای ایران از منظر فرهنگی و طبیعی ویژگی‌های شاخصی دارند، اما درعین‌حال در حوزه زیرساخت، به‌ویژه دسترسی به اینترنت، ضعف‌های قابل‌توجهی وجود دارد.