۱۲۰ سال از روز امضای فرمان مشروطیت به دست مظفرالدین‌شاه می‌گذرد؛ جنبشی که نقطه عطفی در ورود مدرنیسم به ایران بود و زنان هم نقش اثرگذاری در آن داشتند. آنان نخستین تلاش‌ها را برای برداشتن موانع حضور زنان در جامعه انجام دادند. زنانی که پرده‌نشین بودند و حتی اجازه تحصیل به آنها داده نمی‌شد. در منابع تاریخی آمده در یکی از مبارزات زمان مشروطه در تبریز، مبارزی مورد هدف واقع شده بود که اجازه درمان نمی‌داد. این گزارش را به ستارخان دادند. ستارخان از مبارز پیگیر شد و می‌گویند در گفت‌وگویی که در خلوت داشتند ستارخان می‌فهمد که این مبارز زن است و در پوشش مردانه تفنگ به دست گرفته و به میدان آمده. گزارش‌های جسته‌وگریخته دیگری هم نشان می‌دهد که زنان در بسیاری پشت‌صحنه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی حضور یافتند و با تشکیل انجمن‌ها، حمایت از اعتصاب‌ها و برپایی مدارس دخترانه، پیش‌گام شدند. اگرچه نام برخی از این زنان پیشرو در تاریخ ثبت شده، اما بسیاری دیگر گمنام باقی‌مانده‌اند؛ زنانی که در سایه‌ها با جسارت، پیگیر حقوق و آزادی‌های خود بودند و به گفته «فرزانه ابراهیم‌زاده»، پژوهشگر تاریخ جنبشی که آغاز کردند، تا امروز ادامه دارد.

«خانواده‌ام با ناراحتی و به اصرار من در تهران ماندند. تهران جنگ‌زده آدرنالین خاصی داشت که می‌خواستم حسش کنم.» این‌ها بخشی از تجربه زیسته «سالار» ۱۹ساله در هنگامه جنگ ایران و اسرائیل است. جنگ برای سه نسل از جوانان ایران، زندگی نزیسته‌ای بود که در بیست‌وسوم خرداد ۱۴۰۴ طعم تلخ واقعیت گرفت. متولدین هر دهه به فراخور جهان‌بینی مشترکشان، واکنش مشابهی نسبت به جنگ بروز می‌دهند؛ اما دهه‌هشتادی‌ها یا نسل Z به‌واسطه زندگی در عصر اینترنت و شبکه‌های مجازی روایت متفاوتی از حضور و مواجهه با جنگ دوازده‌روزه‌ داشتند.

در پاسداشت و اهمیت زنده‌نگاه‌داشتن گوهر «امید» در روزهای پس از جنگ تحمیلی