بایگانی مطالب برچسب: آتش‌سوزی

سیستم معیوب جذب محیطبان و گلایه دیده‌بان

تیر بر جان حافظان جنگل، تبر بر جان درختان

صدای تیر، تپه‌ها و کوه‌های اطراف روستای کوپیچ سفلی را در هم پیچید تا به گوش «شهرام سلامی» برسد. شهرام، صدای تیر را که شنید، قلبش به تپش افتاد. یک ساعت قبل برادرش، «آراس»، زنگ زده بود، صدایش پشت تلفن می‌لرزید. گفته بود قاچاقچیان چوب را دیده که در روشنایی روز درختان بلوط را می‌برند. به آنها گفته بود نکنید، درختان زندگی ما هستند. اما آنها به روی آراس و پسرعمویش، «محمد»، آتش گشودند. جنگل‌های کوپیچ سفلی از دو روز قبل هنوز صدای تیر را در خود نگه داشته‌اند. آراس حالا در بیمارستان صلا‌ح‌الدین بانه بستری است، درحالی‌که تیر از کنار شاهرگش گذشته و محمد که تیر به قفسه سینه‌اش خورده و صدا و نفسش را تنگ کرده، به‌دلیل شدت جراحات به سقز منتقل شده است.

دود مرگ‌آور جنگل‌سوزی

پس از دو سال متوالی از آتش‌سوزی‌های گسترده در کشوری خسته از مبارزه با شعله‌های ویرانگر، آتش‌سوزی‌های جنگلی، بار دیگر آسمان کانادا را سیاه کرده است. در میانه ماه مه و با آغاز فصل آتش‌سوزی‌های جنگلی، بیش از ۱۶۰ آتش‌سوزی، عمدتاً استان‌های منیتوبا، اونتاریو و ساسکاچوان را در بر گرفته و هزاران نفر را آواره کرده است. در همین حال که آلودگی برآمده از آتش‌سوزی‌ها به‌سمت ایالات متحده به راه افتاده و کیفیت هوای بعضی شهرها در سطح هشدار قرار گرفته است، خطرات ناشی از تنفس در دود آتش‌سوزی‌ها زیر ذره‌بین قرار گرفته است؛ هرچند که مطالعه پیامدهای خطرناک این دود، به‌عنوان پدیده‌ای‌ تازه، چندان جدی گرفته نمی‌شود.

آتش بی‌مهری به جان بازارهای تاریخی

بازارهای تاریخی ایران، از مهمترین و ماندگارترین ساختارهای شهری در بافت کهن شهرهای ایرانی به‌شمار می‌آیند. این بازارها که در دوره‌های مختلف تاریخی شکل گرفته‌اند، علاوه بر نقش اقتصادی، همواره کارکردهای اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و حتی سیاسی نیز داشته‌اند. معماری منسجم و هماهنگ این فضاها، با الهام از اصول معماری اسلامی و ایرانی، جلوه‌ای شاخص از زیبایی‌شناسی، کارکردگرایی و سازگاری با اقلیم ارائه داده است. بازار بزرگ تبریز، بازار وکیل شیراز، بازار اصفهان و بازار تهران از جمله نمونه‌های برجسته‌ای هستند که همچنان حیات اقتصادی و فرهنگی خود را حفظ کرده‌اند. در سال‌های اخیر، بازارهای تاریخی ایران با چالش‌های جدی مواجه شده‌اند که حیات این میراث گران‌بها را تهدید می‌کند.

«رمون» در تنهایی سوخت

«رَمون» در آتش سوخت و روایت مردم محلی می‌گوید ۷۰ درصد یک روستا خاکستر شد. آتشی که گویا به‌دلیل عبور غیراستاندارد کابل‌های برق فشار قوی از اراضی باغی و بی‌توجهی شرکت توزیع برق به هشدارهای مردم اتفاق افتاده است. بیش از یک سال از اعتراض و زنهارهای مردم که جرقه‌های اتصال شبکه را در میان درختان می‌دیدند و برق‌گرفتگی یک باغدار می‌گذرد، اما هیچ اقدامی انجام نشده است. حالا باغ‌ها سوخته، دام‌ها سوخته، خانه‌ها سوخته و اهالی در نبود توزیع اقلام مورد نیاز امدادی، «حاشیه‌خوابِ جاده» شده‌اند. تنها چشمه تأمین‌کننده آب روستاها هم سوخته است و اهالی می‌گویند: «حالا از آب رودخانه می‌نوشیم.» آبی که نه‌تنها بهداشتی نیست بلکه می‌تواند منشأ بسیاری از بیماری‌ها باشد: «حتی چشمه سوخته است.» رمون به محرومیت عادت دارد. در این منطقه نه مدرسه‌ای وجود دارد، نه خانه بهداشتی و نه جاده و مسیر دسترسی قابل‌اعتنایی که حتی نیروهای امداد را زودتر به آنان برساند. رمون جایی در مناطق صعب‌العبور جیرفت استان کرمان، در تنهایی خودش و مردمانش سوخت. مسئولان کرمان اما می‌گویند: «هنوز ارزیابی خسارت انجام نشده است. میزان خسارت را اعلام می‌کنیم.» میزان کدام خسارت؟ آتش یا محرومیت سال‌ها مانده بر تن رمون و ساکنانش؟

دود زباله‌سوزی در چشم مردم

در استان‌­های ساحلی شمال، آتش زدن باقی­مانده محصولات در زمین­‌های زراعی یک روش سنتی رایج بوده است. با پیدایش پسماندهای مصرفی و افزایش تدریجی آن­ها و نبود گزینه‌های جایگزین مدیریت پسماند، همچنان سوزاندن به‌عنوان اصلی‌ترین راهکار مورد استفاده روستاییان قرار می­‌گرفت. ازآنجاکه پسماندهای روستایی همواره حاوی مقدار زیادی چوب و پوشال نیز بود، زباله­‌های مصرفی مانند بسته‌­های پلاستیکی هم به این ترکیب اضافه می‌­شد و در خانه­‌ها سوزانده می‌­شد. در دهه­ ۸۰، زمانی که سطل­‌های زباله به روستاها آورده شد، اگرچه بخش عمده­‌ای از زباله‌­ها در این سطل­‌ها جمع­‌آوری و انتقال می‌­یافت، اما همچنان مقدار زیادی زباله که بیش از ظرفیت انتقال بود، به‌دلیل مشکلات این سیستم انتقال نمی‌­یافت و توسط دهیاری‌­ها سوزانده می‌­شد. اکنون سوزاندن زباله در محل­ه‌های متعدد و خانه‌­های روستایی به یک راهکار تثبیت‌شده تبدیل شده است. افزایش میزان حجمی و وزنی زباله‌­های روستایی، این آتش­‌ها را به شعله‌­های بزرگتری تبدیل کرده که حالا خود، یک معضل جدید است.

خسارت خون‌سرخ فراموش شد

شام «بَلا» در «البرز»

|پیام‌ما| شب سیزده اردیبهشت برای استان البرز همراه با بلایای طبیعی و غیر طبیعی از راه رسید. وقوع طوفان با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در این استان ۱۳ حادثه در نقاط مختلف ایجاد و برق مناطق قابل‌توجهی را قطع کرد. هم‌زمان وقوع زلزله و دو آتش‌سوزی در «نظرآباد» و «فردیس» بر اضطراب شهروندان اضافه کرد. آتش‌سوزی‌هایی که در همان شب مهار شد و بنابر گزارش‌ها خسارت‌هایی محدود به‌ بار آورد. وقوع آتش در مجاورت نیروگاه منتظر قائم در کرج شایعه خروج این نیروگاه از مدار تولید را ایجاد کرد که بلافاصله از سوی مدیرعامل این مجموعه رد شد.