بزرگترین موزه جهان موازنه شرق و غرب را بر هم زد

مصری‌ها با افتتاح موزه بزرگ مصر در اولین روز نوامبر ۲۰۲۵ شکوه تمدن خود را به رخ دنیا کشیدند. مصر پس از عبور از بحران‌های متعدد در سال‌های اخیر، در تلاش است دوباره پای گردشگران را به شهرهایش باز کند و شکوه تمدنی کهن را به جهان یادآوری کند. آن‌هم با کمک موزه‌ای با ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد از جمله آثار باستانی ارزشمندی که برخی را از سراسر جهان با پیگیری‌های متعدد حقوقی به مصر بازگردانده تا این موزه، بزرگترین موزه باستان‌شناسی جهان شود؛ با بنایی که الهام گرفته از اهرام مصر است و سال گذشته موفق به دریافت جایزه Prix Versailles 2024 به‌عنوان یکی از زیباترین موزه‌های جهان از سوی یونسکو شده و با مساحتی ۵۰۰ هزار مترمربعی که دو برابر موزه لوور فرانسه و دو و نیم برابر موزه بریتانیاست و آثار یک تمدن کهن را به نمایش گذاشته. اما اینها تنها وجوه تمایز این موزه نیستند، مصری‌ها با همکاری ژاپن در این موزه توجه ویژه‌ای به فناوری‌های روز و الزامات محیط‌زیستی داشتند. موزه بزرگ مصر تمام معیارهایی را که یک موزه ایدئال در جهان امروز می‌تواند مورد توجه قرار دهد، در طراحی، نمایش آثار، حفاظت و تجربه بازدیدکننده در نظر گرفته است.

حفاظت مشارکتی، فرایندی سخت و چندبُعدی است. بااین‌حال، یک تیم در پارک ملی گلستان توانست آن را محقق و نام ایران را برای نخستین‌بار در فهرست «پنج روایت برتر اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)» ثبت کند. گلستان که عنوان اولین پارک ملی ایران را در کارنامه دارد، حالا اولین منطقه تحت‌حفاظت کشور است که توانسته داستان موفقیت خود را در سطح جهانی مطرح کند و الگویی الهام‌بخش برای حفاظتگران جهان باشد. این، حاصل حدود شش سال تلاش شبانه‌روزی و همکاری مدیران محیط‌زیست، محیطبانان، همیاران، کارشناسان، خیرین، دانشگاهیان، مستندسازان، اهالی رسانه و مهم‌تر از همه، مردم محلی حاشیه پارک است.

«ناصر فکوهی» بی‌توجهی به میراث‌فرهنگی را نه‌فقط غفلت، بلکه نشانه‌ای از بحران هویتی در مدیریت و جامعه ایران می‌داند. او می‌گوید تخریب بافت‌های تاریخی و نابودی محیط‌زیست، تنها ازبین‌بردن چند دیوار و درخت نیست، بلکه مرگ تدریجی تاریخ و هویت این سرزمین است؛ مرگی که با سوءمدیریت، انزوا از جهان و بی‌اعتنایی به منافع ملی شتاب می‌گیرد و می‌تواند در کمتر از یک دهه، زندگی را در نیمی از ایران ناممکن کند. گفت‌وگوی «پیام ما» را با فکوهی، انسان‌شناس، می‌خوانید:

|پیام ما| ایران تاکنون شش نظام کشاورزی خود را در این فهرست ثبت کرده است؛ نظام کشاورزی مبتنی‌بر قنات کاشان (۲۰۱۴)، نظام سنتی کشت زعفران مبتنی‌بر قنات گناباد و نظام تولید انگور و فرآورده‌های آن در دره جوزان ملایر (۲۰۱۸)، باغ‌های دیم انجیر استهبان فارس، نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان و باغستان سنتی قزوین (۲۰۲۳).

|پیام ما| نسل Z این روزها موضوع محوری بسیاری از پژوهش‌های اجتماعی و اقتصادی در جهان است. نسلی که در جهانی دیجیتالی‌شده چشم باز کرده و تصویری از تجربیات نسل‌های قبل، از زندگی ندارد. این نسل حدود ۴۰ درصد از مسافران جهان را تشکیل می‌دهد و با نگاهی فناوری‌محور، دوستدار محیط‌زیست و تجربه‌گرا سفرش را برنامه‌ریزی می‌کند. مطالعاتی که درباره ترندهای سفر این نسل انجام شده، نشان می‌دهد این نسل قرار است چهره گردشگری جهان را دگرگون و تعریفی نو برای معنای سفر ارائه کند.