در قانون آمده که پس از شرب،‌ اولویت با حقابه تالاب‌هاست‌، اما جا به‌ جای ایران‌ آنچه رعایت نمی‌شود، همین قانون است و نتیجه‌اش خشکیدگی تالاب‌ها! از شمال‌غرب و دریاچه ارومیه گرفته تا جنوب‌غرب در هورالعظیم و شادگان‌ و مرکز در تالاب گاوخونی و... . توجیه‌ها یکسان است؛‌ تأمین آب شرب!‌ «آرزو اشرفی‌زاده»، مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌ها، در گفت‌وگو با «پیام ما» از تلاش‌های این دفتر برای گرفتن این حقابه و چشم‌انداز کلان ۱۰ساله برای مدیریت تالاب‌ها می‌گوید.

تهران سال‌هاست از آلودگی هوا رنج می‌برد. رنجی که قرار بود با تصویب قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۶ بهبود یابد. اما از آن روز تا به الان، روزهایی که هوای تهران پاک و قابل‌تنفس بوده؛ کمتر شده و حتی در ۵ آذر ۱۴۰۴ آلوده‌ترین شهر جهان شناخته شده است. در تمام این مدت راه‌حل این مشکل از سوی مسئولان، تعطیلی مداوم مدرسه‌ها، اداره‌ها و دعا برای باد و باران بوده است؛ راهی که هیچ فایده‌ پایداری برای بهبود اوضاع ندارد. کنشگران محیط‌زیست تأکید می‌کنند هفت سال از تصویب قانون هوای پاک گذشته، اما تنها ۱۲ درصد از این قانون اجرایی شده است.

در ساعات نوشتن این گزارش جنگل‌های گلستان و ارسباران در آتش‌اند. تا ظهر روز سه‌شنبه، چهارم آذر، جنگل‌های الیت در منطقه حفاظت‌شده «چهارباغ» مازندران بعد از ۲۵ روز تحمل شعله‌های آتش درحال لکه‌گیری‌اند، اما گسترش دوباره آتش بعید نیست. دخالت عامل انسانی در این آتش‌سوزی از سوی مسئولان مربوطه قطعی دانسته شده و اکنون صحبت از دلیل آتش‌سوزی‌های متعدد در دیگر عرصه‌های جنگلی است. این هفته جنگل‌های کلاردشت، نوشهر و رامسر هم در آتش سوختند و حالا در گلستان محدوده محمدآباد، سوسرا، ساسنگ، شهرستان‌های گالیکش، کلاله، مینودشت آتش بر پاست، هم‌زمان با سوختن جنگل‌های ارسباران در آذربایجان‌شرقی. در سومین ماه پاییز، جنگل‌ها بارانی به خود ندیده و خشک و تشنه‌اند، اما شماری از فعالان حاضر در مناطق درگیر حریق معتقدند این آتش‌سوزی‌ها مشکوک‌اند. در همین حال، پیگیری‌های «پیام ما» از سازمان‌های حفاظت محیط‌زیست و منابع‌طبیعی دراین‌باره بی‌نتیجه است.

چشمان بیدار الگوریتم‌ها بر زخم‌های زمین

جریان رسمی آموزش‌وپرورش نمی‌خواهد خودش را تغییر دهد،‌ درعوض سنگ‌‌هایی را پیش پای کسانی می‌اندازد که می‌خواهند نسل‌های آینده رویکرد بهتری نسبت به مسئله طبیعت و آموزش محیط‌زیست پیدا کنند. البته این سنگ‌ها و موانع‌، باعث نشده «مهرناز جهانی»، فعال محیط‌زیست، از حوزه کودک و طبیعت کنار بکشد. او امیدوار است به تغییر در حکمرانی محیط‌زیست در ایران.

بیستمین گزارش «ریسک‌های جهانی ۲۰۲۵»* مؤسسه جهانی اقتصاد، تصویری هشداردهنده از جهانی شکننده و پاره‌پاره ارائه می‌دهد؛ جهانی که تهدیدات ژئوپلیتیکی، زیست‌محیطی، اجتماعی و فناوری هم‌زمان بر ثبات و پیشرفت سایه افکنده‌اند. برای خاورمیانه و ایران، منطقه‌ای با وابستگی‌های انرژی، ساختارهای سیاسی حساس و آسیب‌پذیری‌های محیط‌زیستی، این ریسک‌ها معنای ویژه‌ای دارند. این مقاله با تحلیل ریسک‌ها و پیامدهای منطقه‌ای، توصیه‌هایی سیاستی و عملی برای تاب‌آوری و مدیریت بحران ارائه می‌دهد.