در نشست اطلاع‌رسانی مشارکت یونسکو در هفدهمین کنفرانس مقابله با بیابان‌زایی (COP17)، بر نقش آموزش، علم و سیاست‌گذاری در احیای اراضی تخریب‌شده و تقویت همکاری‌های جهانی برای مقابله با بحران‌های محیط‌زیستی تأکید شد؛ اجلاسی که با حضور نمایندگان ۱۹۷ کشور در اولان‌باتور برگزار خواهد شد.

یک کارشناس آب و محیط زیست با اشاره به بهبود نسبی وضعیت دریاچه ارومیه در پی بارش‌های مناسب امسال، تأکید کرد که احیای پایدار «نگین فیروزه‌ای ایران» نیازمند مدیریت صحیح رهاسازی آب سدهای حوزه آبریز و کاهش کشت محصولات پرآب‌بر در منطقه است.

دریای آرال، که روزگاری چهارمین دریاچه بزرگ جهان بود و به عنوان منبع تغذیه اکوسیستم منحصربه‌فرد و جوامع محلی شناخته می‌شد، اکنون به کمتر از یک دهم وسعت سابقش کاهش یافته است. بحران کاهش آب این دریاچه ناشی از انحراف رودخانه‌ها و بهره‌برداری کشاورزی، موجب به‌وجود آمدن بیابانی سمی موسوم به آرال‌قوم شده و کشورهای منطقه با اجرای پروژه‌هایی جهت بهبود نسبی، تلاش دارند از حذف کامل این پهنه آبی جلوگیری کنند.

بارش‌های قابل توجه زمستانی در جنوب عراق موجب جاری شدن دوباره آب در تالاب‌های هویزه و احیای بخش‌های گسترده‌ای از این زیست‌بوم‌های ارزشمند شده است. سال‌ها خشکسالی که به تغییرات اقلیمی نسبت داده می‌شد، این تالاب‌ها را در آستانه نابودی قرار داده بود، اما باران‌های اخیر امید را در میان ساکنان محلی زنده کرده است.

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در یادداشتی به مناسبت روز ملی خلیج فارس هشدار داد: هرگونه درگیری نظامی در این منطقه می‌تواند به فاجعه زیست‌محیطی غیرقابل جبران منجر شود. این سازمان پیش از این با ارسال نامه‌ای رسمی به وزرای محیط زیست کشورهای منطقه نسبت به عواقب تنش‌ها هشدار داده بود.

شمال همیشه با آب تعریف شده است. با باران‌های ریز و بی‌وقفه، با رودخانه‌هایی که از دل جنگل می‌گذرند و با ساحلی که انگار مرز ندارد. همین ویژگی زیبا، یک روی دیگر هم دارد. در شمال، هر چیزی که رها شود، همان‌جا نمی‌ماند. زباله در این اقلیم، ثابت نیست و حرکت می‌کند. گاهی در آب حل می‌شود و گاهی به شکل شناور وارد رودخانه می‌شود و آرام‌آرام خودش را به دریا می‌رساند. مسئله اینجاست که ما هنوز با زباله مثل یک جسم ساکن رفتار می‌کنیم. چیزی که جمع می‌شود، دفن می‌شود یا سوزانده می‌شود؛ اما در شمال، این منطق خیلی زود از کار می‌افتد. باران، شیب زمین و شبکه رودخانه‌ای، همه چیز را به یک سیستم انتقال تبدیل می‌کنند. نتیجه هم روشن است. ضعف در مدیریت در هر شهر یا دهستان، فقط در همان نقطه نمی‌ماند و به مناطق هم‌جوار نیز تسری می‌یابد. در همین حال، شهرهای ساحلی دنیا مسیر دیگری رفته‌اند. از کناره‌های دریای مدیترانه تا اطراف دریاچه ژنو، نگاه به زباله از «جمع‌آوری بعد از تولید» به «کنترل قبل از پخش» تغییر کرده است. هر چند این تغییر ساده به نظر می‌رسد، اما پشت آن یک بازطراحی کامل در فناوری و مدیریت قرار دارد.