بایگانی مطالب برچسب: اکوسیستم
پارادوکس نیکوکاری در ایران
تحلیلی بر صنعت «فروش حال خوب» و ناکارآمدی ساختاری خیریهها
حفظ پیوستگی زیستگاهها
ضرورتی در حفاظت از تنوعزیستی
کرکس، سرمایه ارزشمند اکوسیستم
جنگیدن حتی در زمان صلح
«آنقدر برای بهدستآوردن هر چیز سادهای جنگیده بودم که حتی در میانه صلح هم عادت کرده بودم بجنگم و آدابِ ساده دیدن از یادم رفته بود.» اینها گفته «شیما مفید»، کنشگر محیطزیست و مدیر مجموعه ابرسین، است. نام ابرسین با حوزه تنوعزیستی و حیاتوحش گره خورده است، هرچند در حوزه میراثفرهنگی هم کارنامه قابلقبولی دارد. در روزهایی که برگزاری نشستها و جمعهای محیطزیستی کمرنگ است و فضایی برای دورهمیهای کارشناسان حیاتوحش و حفاظتگران مهیا نیست، این مجموعه بناچار بار همه خلأها را به دوش میکشد. در گفتوگویی که با «شیما مفید» داشتم، پرسیدم چطور وارد وادی محیطزیست شد و ابرسین را شکل داد و زن بودن چه محدودیتهایی پیش پایش گذاشت؟
دریاچه ارومیه؛ آینه اقلیمی ایران
یک فیلم، یک تایملپس ماهوارهای و یا یک عکس نوستالژیک از سالهای دور از ارومیه پرآب با کپشن «مرگ و نابودی»؛ روزی نیست که این تصاویر تن و روان ما را نلرزاند و آهی به افسوس نکشیم! نگین فیروزهای شمالغرب این روزها به کما رفته و اینبار فقط چند لکه آب کمعمق و قرمزرنگ در خود دارد و عملاً خشک شده است. هامون و گاوخونی و بختگان و جازموریان کم بود، دریاچه بزرگ و پهناور ارومیه که تا همین سی سال پیش با ۳۲ میلیارد مترمکعب اندوخته، پرآبی و پیشروی آب آن باعث زحمت و دردسر اهالی حاشیه آن میشد، الان به یک شورهزار بیانتها و وهمناک تبدیل شده است. مردمان حاشیه این دریاچه اکنون به سوگ این پهنه آبی که نمادی هویتمند برای آنها بود، نشستهاند و یک اضطراب جمعی از این سؤال بیپاسخ که سرنوشت این دریاچه چه خواهد شد، تمام شهرها و مردم حاشیه آن را در خود گرفته است.
گامهای لرزان حفاظت ژنتیکی گونهها
|پیام ما| در سالهایی که انقراض گونههای جانوری و گیاهی در ایران سرعت گرفته است، درست در زمانی که وضعیت یوزپلنگها مصداق مسیر انقراض است و فرصت برای حفظ میراث ژنتیکی گونهها روزبهروز کمتر میشود، حفاظت از ذخایر ژنتیکی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در جهان، بانکهای ژن و مراکز پیشرفته توالییابی DNA برای مطالعه و شناخت گونهها و همینطور حفظ آنها شناختهشدهاند. بانک ژن بیمهای برای آینده و حتی راهی برای بازگرداندن گونههای ازدسترفته است؛ از باغوحش منجمد سندیگو گرفته تا بانکهای ژن منطقهای در آسیا و اروپا، انبوهی از دادههای ژنتیکی گردآوری و ذخیره شده که پشتوانهای مطمئن برای حفاظت و مدیریت تنوعزیستی بهشمار میرود. در ایران اما، با وجود تلاشهایی که در دو دهه اخیر برای راهاندازی بانک ژن و جمعآوری نمونهها انجام شده، گامهای حفاظت ژنتیکی لرزان است.
بازگشت یوز
«بهاندازه یکدهم توران هم دیده نشدهایم. از سال ۸۸ نه نیروی محیطبانی زیاد شده و نه تجهیزات. پارک ملی توران برای هر پاسگاه محیطبانی یک خودرو دارد، اما ما حتی یک خودروی عملیاتی نداریم! از ابتداییترین ابزار حفاظتی محرومایم. آب داریم، ولی آبرسانی با تراکتور با ظرفیت فقط سه تا چهار هزار لیتر انجام میشود، درحالیکه استانهای خراسانجنوبی و سمنان کامیونهای مخصوص آبرسانی ۱۲ هزار لیتری دارند.» اینها گفتههای «احمد صفرزاده»، رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان جاجرم، است. پناهگاهی که با پنج سال کوشش مداوم او، محیطبانان، مردم محلی و همراهی ادارهکل حفاظت محیطزیست خراسانشمالی احیا شده و شاهد حضور دوباره یوزپلنگ آسیایی بوده است. در روز ملی یوز درحالیکه همه نگاهها بهسمت توران چه بهلحاظ زیستگاه، سایت فراجمعیت و جاده عباسآباد است، سراغ میاندشت رفتیم.
فعالیتهای مدنی راهی برای تابآوری
تابآوری، توانایی جوامع برای مقابله و بازیابی از بحرانها، امروز بیش از هر زمان دیگری حیاتی است. تغییراقلیم و فشارهای اجتماعی-اقتصادی ناشی از آن نشان میدهد تقویت ظرفیتها و مشارکت ذینفعان برای ساختن آیندهای پایدار و مقاوم، ضروری است. سندی که بهتازگی در مورد تابآوری در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا منتشر شده، حاوی نکات ارزشمندی پیرامون تابآوری اقلیمی در شرایط گرمایش جهانی و تغییراقلیم است که توسط بنیاد صلح کارنگی منتشره شده است. فارغ از تأیید یا تکذیب اهداف این بنیاد بینالمللی که بدون شک در برهههایی با سیاستهای ایالات متحده آمریکا همراستاست، با توجه محدوده اطلاعاتی که در این سند آمده است و انتقال مجموعه تجریبات مطرحشده میتواند گشایشی پیرامون تابآوری اقلیمی از دیدگاه اجتماعی و انسانی باشد.
