جغدها، پرندگان شکاری، دارکوب­ها و برخی گنجشک‌سانان با کنترل جمعیت حشرات و جوندگان خسارت­زا در اکوسیستم­های کشاورزی کمیت و کیفیت محصول را افزایش می­دهند و عامل کنترل بیولوژیک آفات در کشاورزی هستند. کنترل آفات یکی از بزرگترین چالش­ها در کشاورزی مدرن (فشرده) به حساب می‌آید و پرندگان نقش عمده‌ای در خدمات کنترل آفات در اکوسیستم‌های کشاورزی ایفا می‌­کنند. افزایش حضور پرندگان در مزارع می‌تواند به کنترل بیوژیک آفات در اکوسیستم­های کشاورزی کمک کند و به‌طور قابل‌توجهی جمعیت بی‌مهرگان گیاهخوار، به‌ویژه حشرات را کاهش دهد. در این مطلب می‌خوانیم که پرندگان چه نقشی در کمک به کشاورزان ایفا می‌کنند.

توجه به انرژی‌های پاک باید به‌نفع محیط‌زیست و جامعه محلی تمام شود، اما گزارش تکان‌دهنده گاردین خلاف این تصور نشان می‌دهد؛ گذار به انرژی پاک با سرمایه‌گذاری بی‌ضابطه کشورهای توسعه‌یافته و سرمایه‌داری نظیر ایالات متحده آمریکا، انگلیس، استرالیا در کشورهای فقیر و کمترتوسعه‌یافته، باعث نابودی محیط‌زیست و نقض حقوق بشر شده است. طبق این گزارش ۷۰ درصد این معادن با زمین‌های جامعه محلی و دهقانان هم‌پوشانی دارد. همچنین، ۷۱ درصد معادن در مناطقی با تنوع‌زیستی بالا قرار گرفته‌اند. این گزارش هشدار می‌دهد رسیدن به عدالت در انرژی، با نقض حقوق جامعه محلی در مناطق توسعه‌نیافته امکان‌پذیر نخواهد شد.

شش ماه از خودسوزی بخش عراقی هورالعظیم (هورالهویزه) می‌گذرد. دود غلیظ این آتش‌سوزی‌ها که ابتدا پنج شهرستان در خوزستان را در بر می‌گرفت، حالا گسترده‌تر شده و نفس ۱۰ شهرستان را گرفته و در چند نوبت منجر به تعطیلی شده است. دانشگاه علوم‌پزشکی اهواز اخیراً از افزایش ۷۰ درصدی مراجعات بیمارستانی به‌دلیل آلودگی هوا خبر داده و اعلام کرده که از ابتدای امسال صد هزار مورد مراجعه ناشی از آلودگی هوا در مراکز درمانی استان ثبت شده است که عمدتاً مربوط به مشکلات قلبی و تنفسی بوده‌اند. در پی اعتراضات مردمی در خوزستان از جمع‌آوری امضا و راه‌اندازی کارزار تا طومار اساتید دانشگاه شهید چمران اهواز، نسبت به انتشار دود و بوی نامطبوع در ماه‌های اخیر با پیگیری استاندار خوزستان مسئله آتش‌سوزی هورالعظیم برای نخستین‌بار ۲۵ شهریور در جلسه هیئت دولت مطرح شد. اعزام هواپیمای آب‌پاش با هماهنگی کشور عراق برای آب‌پاشی هورالهویزه (بخش عراقی هورالعظیم) از مصوبات بود. همچنین، براین‌اساس مصوب شد هیئت دولت کارگروهی متشکل از وزرای امور خارجه، کشور، نیرو و سازمان حفاظت محیط‌زیست تعیین کند تا از طریق ارتباطات دیپلماتیک با مسئولان عراقی، موضوع را پیگیری کند. رهاسازی آب از سدهای حوضه کرخه (سیمره و کرخه) نیز از دیگر راهکارهای این جلسه بوده تا بخش‌هایی از هورالهویزه در خاک عراق را مرطوب کند.

|پیام ما| ساخت سد فینسک که اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۱ با مخالفت جدی فعالان محیط‌زیست، میراث‌فرهنگی و مردم محلی متوقف شده بود، حالا با تصویر جدیدی روبه‌رو است، از سد ساخته‌نشده لوله‌کشی شروع شده، آن‌هم در منطقه حفاظت‌شده پرور. این اتفاق به‌گفته «حنیف‌رضا گلزار»، فعال محیط‌زیست مازندران، تلاشی است برای فشار بر دولت تا بعد از پایان لوله‌گذاری مجوز برای ساخت سد و آبگیری آن شروع شود. آن‌هم در شرایطی که گزارش‌های بسیاری در سال‌های اخیر ساخت این سد را هم برای محیط‌زیست و هم برای آثار باستانی مضر دانسته‌‌اند. گفته می‌شود با ساخت این سد سه روستا زیر آب می‌رود و در ادامه بی‌آبی گریبان شالیزارها و روستاهای مازندران در پایین‌دست را خواهد گرفت.

پهنه آبی خزر برای بسیاری از مردم ایران فراتر از پدیده‌ای طبیعی، بخشی از حافظه اجتماعی آنهاست. دریای کاسپین، اثر عمیقی بر محیط‌زیست پیرامونش دارد. مطالعات نشان داده است اگر این دریا نبود بارش‌های استان‌های ساحلی به‌ویژه گیلان و مازندارن ۶۰ درصد کاهش می‌یافت. رطوبت و اعتدال دمایی در همراهی با البرز رخ می‌دهد که همچون مانعی، تکمیل‌کننده اثر دریا است. دیر نبوده زمانی که پیشروی دریای کاسپین، کابوس مردمان ساحل‌نشین بود. این روزها اما دریا کاهش سطح تراز و پس‌رَوی را پی گرفته است. سال‌هاست گمانه‌های زیادی درباره علت این روند معرفی می‌شود‌ و هنوز استدلال یکسانی مطرح نشده است؛ احتمالاً به این دلیل که زیر سایه درون‌گرایی شوروری سابق، تعامل شفافی میان محققان این منطقه وجود ندارد. از علت پس‌روی دریا که بگذریم، چگونگی رفتار در مقابل این پدیده اولویت دارد.

«البرز زارعی» بعد از خاموش کردن آتش «خامی» در خردادماه سال ۹۹، به کوه دیل رفت. خودش تعریف کرده بود که «داخل دیواره‌ای گیر کردم. آتش از پایین زبانه کشید و آمد سمت من. هیچ راه فراری نداشتم. همانجا ماندم و سوختم.» او در دشت دیل سوخت، در میان بلوط‌ها و بادام‌ها. دو هفته جسم عفونت‌کرده‌اش در بیمارستان برای زنده ماندن تلاش کرد، اما نشد. او برای حفظ درختان تنگ دیل کهگیلویه‌وبویراحمد جانش را به آتش داد، همان جایی که حالا می‌خواهند با جاده‌سازی درختانش را نابود کنند و محلی‌هایش نام البرز از دهانشان نمی‌افتد: «البرز برای حفظ درختان اینجا جانش را داد، حیف!». این پوشش گیاهی متراکم بعد از تونلی است که برای روان شدن تردد بین گچساران تا روستای دیل و چرام کشیده شده، اما فعالان می‌گویند نیازی به عریض کردن جاده در خروجی تونل نیست؛ آن‌هم در منطقه حفاظت‌شده. بهانه فعلی اما ملی بودن این طرح است و حمایت نماینده مردم گچساران در مجلس بدون توجه به اثرات مخرب محیط‌زیستی و بی‌توجهی اداره‌کل محیط‌زیست استان به این تخریب، نگرانی‌ها را چندین برابر کرده است.