بهای اقلیمی جنگ علیه ایران برای اتمسفر زمین چقدر تمام شد؟ سنجش میزان انتشار کربن در چنین درگیری گسترده‌ای، فراتر از شمارش ساده تعداد موشک‌های شلیک‌شده یا تانکرهای منهدم‌شده است. اکنون این پرسش مطرح است که چگونه باید «کربنِ حاصل از نبرد» و «اختلال در چرخه‌های کلان انرژی» را مقایسه کرد؟ از یک سو، شعله‌های سرکش آتش در پالایشگاه‌ها و مصرف سرسام‌آور سوخت جت در جنگنده‌ها، حجم عظیمی از دی‌اکسیدکربن را روانه جو می‌کند؛ اما از سوی دیگر، توقف اجباری غول‌های اقیانوس‌پیما در تنگه هرمز و جابه‌جایی‌های جمعیتی، پارامترهایی هستند که محاسبات آلایندگی را با چالش روبرو می‌کنند. اما آیا سکونِ اجباریِ بخشی از صنعت، واقعاً به معنای کاهش انتشار است یا تنها جرقه‌ای برای بازگشت به سوخت‌های کثیف‌تری چون زغال‌سنگ در گوشه‌ای دیگر از جهان؟ در میانه این میدانِ دودآلود، شناختِ متغیرهایی که گاه به‌صورت متناقض باعث کاهش یا جهشِ ناگهانی آلایندگی می‌شود، تنها راه برای فهم عمقِ فاجعه‌ای است که شاید سال‌ها پس از خاموشیِ جنگ، اثرات خود را در گرمایش جهانی نشان دهد.

| پیام ما | مجلس نمایندگان آرژانتین در نشست تاریخی و پرتنش خود، با ۱۳۷ رأی موافق در برابر ۱۱۱ رأی مخالف، تیرخلاص را به قانون پیشروِ حفاظت از یخچال‌های طبیعی شلیک کرد. این اصلاحیه که تحت‌فشار مستقیم خاویر مایلئی، رئیس‌جمهور «لیبرتاریان»، به تصویب رسید، با واگذاری قدرت تصمیم‌گیری به استان‌های معدنی، عملاً راه را برای ورود شرکت‌های غول‌آسای استخراج مس، لیتیوم و طلا به حساس‌ترین نقاط اکوسیستم «آند» هموار می‌کند. درحالی‌که دولت این اقدام را «انقلاب اقتصادی» می‌نامد، فعالان محیط‌زیست و کارشناسان هشدار می‌دهند که این مصوبه، امنیت آبی ۷۰ درصد از جمعیت کشور را در ازای سود کوتاه‌مدت شرکت‌های چندملیتی به قمار گذاشته است.

| پیام ما | سینما به‌عنوان فراگیرترین رسانه قرن بیست و یکم، همواره توانسته است مفاهیم پیچیده علمی و آمارهای خشک را به «تجربه زیسته» تبدیل کند. وقتی از تغییرات اقلیمی در قالب یک گزارش علمی سخن می‌گوییم، ذهن مخاطب درگیر اعداد و احتمالات می‌شود، اما وقتی همین مفهوم در کالبد یک روایت سینمایی رسوخ می‌کند، «ترس» و «همدلی» جایگزین داده‌ها می‌شوند. بااین‌حال، با نگاهی به کارنامه سینمای داستانی ایران در دهه اخیر، با نوعی غیبتِ استراتژیک در مواجهه با موضوع زمین روبرو هستیم. سینمای ایران که در دهه‌های گذشته با نگاهی شاعرانه و ستایشگرانه به طبیعت (در آثار کسانی چون کیارستمی یا مجیدی) شناخته می‌شد، اکنون در برابر «زوال طبیعت» دچار نوعی بهت و سکوت شده است.

پس از ۴۹ روز از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و توقف پروازهای مسافربری در آسمان کشور، روز شنبه سازمان هواپیمایی کشور از بازگشایی محدود بخشی از فضای هوایی کشور خبر داد. این در حالی است که به گفته یک نماینده مجلس بیش از ۵۰ فروند هواپیما در این جنگ آسیب دیده و ۱۰ فروند نیز با اصابت مستقیم منهدم شده‌اند، بااین‌حال سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور در گفت‌وگو با «پیام ما»، خسارت‌های اعلام شده را اظهارنظر شخصی افراد می‌داند.

پرنده‌نگری تنها یک سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند نقطه تلاقی سلامت روان، آموزش محیط‌زیست و سیاست‌های شهری پایدار باشد. در جهانی که انسان هر روز بیشتر از طبیعت فاصله می‌گیرد، بازتعریف این پیوند از طریق تجربه‌های معنادار و آگاهانه یکی از کلیدهای بازیابی تعادل روانی و محیط‌زیستی است. «ایمان ابراهیمی»، «فاطمه کاظمی» و «محمدعلی آقاابراهیمی» در پژوهشی با عنوان «Birdwatching vs. nature walks: a randomized trial to compare mental health outcomes in Iran در انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم انجام و نتایج آن را به‌تازگی در «Human Dimensions of Wildlife» منتشر کرده‌اند، این پژوهش تأثیر پرنده‌نگری بر سلامت روان را نشان می‌دهد.

حافظه اجتماعی تهران همچنان لبریز از صدای مهیب موشک‌هاست. با اینکه پایتخت و دیگر شهرهای کشور در آرامشی نسبی پس از آتش‌بس به سر می‌برند، جامعه همچنان آبستن بحران است. در این آشفتگی شماری از تشکل‌ها برای تاب‌آوری مردم تلاش می‌کنند تا مرهمی بر زخم‌های عمیق نشسته بر روح و روان جنگ‌زدگان و آسیب‌دیدگان بحران‌های برآمده از آن باشند. روز جمعه، ۲۸ فروردین، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در همایشی با موضوع «نقش جوامع محلی در تقویت تاب‌آوری در شرایط جنگ و پساجنگ» به معرفی این تشکل‌ها پرداخت و کارشناسان و کنشگران از مهیانشدن زمینه‌های تاب‌آوری در شرایط امروز سخن گفتند.

به بهانه انتخابات شورای شهر

مروری بر مسئولیت اجتماعی شرکت‌های حوزه انرژی در زمان جنگ

صنعت مد، برای بیش از دو دهه، نقاب جذاب‌ترین صنعت جهان را بر چهره داشته است؛ اما پشت این ویترین‌های پر زرق‌وبرق، یکی از بزرگ‌ترین ماشین‌های آلاینده و تولیدکننده ضایعات کره زمین در حال فعالیت است. این صنعت در حال حاضر مسئول انتشار بین ۲ تا ۱۰ درصد کل گازهای گلخانه‌ای جهانی است؛ رقمی خیره‌کننده که از مجموع انتشار بخش‌های حمل‌ونقل هوایی و دریایی جهان نیز فراتر می‌رود. این بحران دیگر صرفاً یک مسئله زیست‌محیطی نیست؛ بلکه یک بحران عمیق اجتماعی، اقتصادی و اخلاقی است که مصرف‌گرایی بی‌رویه را به چالش می‌کشد.