میان آنچه به ما داده شده و آنچه می‌توانیم از آن بسازیم

پرهیز از تکرار، خلق طرح‌های تازه، ارتباط مستقیم با مشتری و تلاش برای حفظ هویت شخصی آثار، از ویژگی‌هایی است که باید در سوزن‌دوزی مدنظر قرار داد؛ اما با گسترش فعالیت هنرمندان صنایع‌دستی در شبکه‌های اجتماعی، رعایت این موارد تقریباً غیرممکن شده است. در زمینه سوزن‌دوزی، افزایش کپی‌برداری در شبکه‌های اجتماعی، دشواری تأمین مواد اولیه، کاهش توان تشکیل تیم‌های تولیدی و مشکلات مدیریتی، بخشی از چالش‌های جدی هنرمندان این حوزه است. سوزن‌دوزی در ایران پیشینه‌ای طولانی دارد و در دوره‌های مختلف تاریخی، از جمله دوره صفوی، به‌عنوان یکی از هنرهای تزئینی پارچه و پوشاک گسترش یافت. در شمال ایران نیز گونه‌های مختلف رودوزی شکل گرفته است. در استان گلستان، سوزن‌دوزی «ترکمن» از مهم‌ترین نمونه‌هاست که برای تزئین پوشاک و انتقال هویت و نقش‌های سنتی ترکمن به کار می‌رود. این هنر در سال ۲۰۲۲ به‌صورت مشترک میان ایران و ترکمنستان در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد. در کنار آن، «بخارادوزی» و دیگر رودوزی‌های سنتی نیز در بخش‌هایی از گلستان، از جمله «نوکنده» و گرگان، رواج داشته‌اند.

| پیام ما | «الان دیگه زمینو یه لحظه راحت نمی‌ذارن. هر چی بشه، می‌خوان یه چیزی بکارن.» زمینی که زمانی فرصتی برای آیش و استراحت داشت، حالا باید پیوسته محصول بدهد. در روایت کشاورزان اصفهانی، کم‌آبی و فشار ناشی از رشد جمعیت و صنعتی‌شدن، آنها را به استفاده فشرده‌تر از زمین واداشته است؛ کشت مداوم، مصرف بیشتر کودهای شیمیایی و جست‌وجوی زمین‌های بکر برای ادامه تولید. این یافته حاصل پژوهشی کیفی و مصاحبه با ۲۹ کشاورز از مناطق مختلف استان اصفهان است و «تخریب زیست‌بوم کشاورزی» را پدیده محوری در تجربه کشاورزان از گذار به جامعه صنعتی معرفی می‌کند.

| پیام ما | «جبیر» یکی از علف‌خواران شاخص دشت‌ها و استپ‌های ایران است. این گونه، علاوه بر جایگاهش در زنجیره غذایی، بخشی از غذای «یوز آسیایی» را نیز تأمین می‌کند. با این حال، جمعیت جبیر در نقاط مختلف ایران روند یکسانی ندارد. در حالی که شمار جبیرها در برخی مناطق حفاظت‌شده طی سال‌های گذشته کاهش یافته، جمعیت این گونه در برخی مناطق دیگر افزایش پیدا کرده است. چه چیزی این تفاوت را توضیح می‌دهد؟ آیا بارندگی، دما و شرایط اقلیمی تعیین‌کننده اصلی‌اند یا نحوه مدیریت مناطق حفاظت‌شده و دسترسی به منابعی مانند آب نقش پررنگ‌تری دارند؟

| پیام ما | وقتی یک سال پیش متوسط قیمت خودروی نو در آمریکا برای نخستین‌بار از مرز ۵۰ هزار دلار عبور کرد، موجی از گزارش‌ها درباره افزایش هزینه مالکیت خودرو منتشر شد. به نظر می‌رسید دورانی که می‌شد به‌راحتی خودرویی ۲۰ هزار دلاری پیدا کرد، گذشته است. با اضافه‌شدن هزینه بیمه و تأمین مالی، یک آمریکایی به‌طور متوسط سالانه حدود ۱۲ هزار دلار برای استفاده از خودرو و ماندن در جاده هزینه می‌کرد. با این همه، آمریکا در مقایسه با سنگاپور هنوز جای ارزانی برای رانندگان است.

روزانه صدها گرم پسماند به‌ازای هر شهروند تولید می‌شود. در تهران، این رقم به حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ گرم در روز می‌رسد که سهم قابل‌توجهی از آن را پسماند تر و غذایی تشکیل می‌دهد. در شرایطی که بخش قابل‌توجهی از این پسماند در صورت تفکیک می‌تواند به کمپوست یا انرژی تبدیل شود، ضعف تفکیک از مبدأ و نبود سازوکار مؤثر برای دریافت عوارض واقعی پسماند، هم هزینه مدیریت شهری را بالا می‌برد و هم منابع قابل‌بازگشت به چرخه طبیعت را هدر می‌دهد. به گفته یک کارشناس مدیریت پسماند، این وضعیت ضرورت بازنگری در مسئولیت شهروندان و تولیدکنندگان مواد غذایی برای کاهش تولید پسماند را جدی‌تر می‌کند.

از مدیریت بحران تا حکمرانی پیشگیرانه