مجسمه شاپور اول ساسانی در غار شاپور، پس از سال‌ها بی‌توجهی، در مرحله مستندسازی و تدوین طرح حفاظت و مرمت قرار گرفته است. در این مرحله، بررسی آسیب‌ها، نصب داربست تخصصی، ایجاد حفاظ برای جلوگیری از لمس مجسمه و ساماندهی قطعات جداشده در دستور کار است. اجرای پروژه بین دو تا دو سال‌ونیم پیش‌بینی شده، اما هنوز عملیات مرمت آغاز نشده است. کارشناسان تأکید دارند که هرگونه مداخله یا تصمیم درباره جابه‌جایی مجسمه باید پس از بررسی‌های علمی، آزمایش سنگ و تدوین طرحی تخصصی انجام شود.

بسیاری از ما روز خود را با قهوه شروع می‌کنیم یا در طول روز حداقل یک فنجان از آن را برای انرژی‌گرفتن می‌نوشیم. اما آیا تابه‌حال به این فکر کرده‌ایم که هر فنجان قهوه‌ای که می‌نوشیم از کجا آمده و چه اثراتی بر محیط‌زیست آن منطقه گذاشته است؟ برای مثال، آیا باعث ازدست‌رفتن غنی‌ترین زیستگاه‌های استوایی شده است؟ یا چقدر از آب‌وهوا را آلوده کرده است؟ حتی مهم‌تر از آن، کشاورزان و تولیدکنندگان اولیه قهوه در چه شرایطی به تولید می‌پردازند؟ شاید ما قهوه را فقط یک نوشیدنی انرژی‌زا ببینیم، اما داستان پشت آن مسائل مختلفی را روایت می‌کند.

برج‌های چندمتری مقابل بادهای دریا را گرفته‌اند و روبه‌روی ساحل فریدون‌کنار و سرخرود صف کشیده‌اند. پرندگان مهاجر در سال‌های گذشته و با افزایش بلندمرتبه‌ها، سختی بیشتری را در زندگی تجربه کرده‌اند. علاوه بر شکار که مشکل همیشگی منطقه بوده، ساخت‌وسازهای افسارگسیخته هم مسیر برخی از آن‌ها را تغییر داده و سرگردانشان کرده است. حالا به‌جز شکار و بازار فروش پرندگان، برج‌ها هم سدی مقابل این مهاجران و زندگی‌شان هستند.

۱۶ مهر، برخلاف تصور عموم، روز جهانی کودکان نیست و تنها در تقویم‌های ملی به نام کودکان است. امسال هم‌زمان با برگزاری مراسم‌های مختلف درباره کودکان، مراسم و رویدادهایی درباره تهران هم برگزار شد. یکی از این مکان‌ها مؤسسه «ته‌رنگ» بود که در نشستی با حضور سه کارشناس، از سرنوشت شهرهای دوستدار کودک گفتند. «مهرناز عطاران»، معمار، تأکید داشت که شهر دوستدار کودک صرفاً به معنای ایجاد فضاهای رنگی برای کودکان نیست. او از مشارکت کودکان در تصمیم‌سازی برای شهر گفت و تأکید داشت که تنها در آن صورت می‌توان گفت شهرها کودکان را دوست دارند. در ادامه، «بهار صیرفی»، معمار و فعال حوزه کودکان، از تجربه‌های خود در مواجهه با کودکان گفت و «فروغ افشاری»، راهبر پیشبرد محلات پایلوت دوستدار کودک تهران، هم تأکید داشت که بسیاری از اقدامات صورت‌گرفته در حوزه شهر دوستدار کودک در شهر تهران مطابق استانداردها نبوده است.

فقط ۲۰ روز از آغاز پاییز و سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ گذشته است، اما استان گلستان درگیر دو سیلاب فراگیر شده است؛ سیلابی که این بار شرق تا غرب استان را درگیر کرده است. با وجود اینکه طرحی موسوم به مدیریت سیلاب در گلستان از سال ۱۳۹۸ و پس از سیل بزرگ اسفند ۱۳۹۷ و بهار ۱۳۹۸ ــ که ۲۱ استان کشور را درگیر کرده بود ــ روی میز مدیران استان مانده، و با وجود انتشار خبرهایی درباره انجام اقدامات مصوب این طرح، هر باران شهرهای این استان را دچار آب‌گرفتگی و سیلاب مهارنشده می‌کند. تا زمان تنظیم این گزارش، دست‌کم مرگ یک نفر و مفقودشدن دو نفر در پی جاری‌شدن سیل در مینودشت تأیید شده است. از سال ۱۳۹۸ تا امروز نیز همواره حجم زیاد بارش‌ها به‌عنوان دلیل اصلی جاری‌شدن سیل و وقوع خسارات بیان می‌شود. اما در سالی که وقوع پدیده «ال‌نینو» هر روز در اخبار یادآوری می‌شود، غافلگیری چندساله مسئولان استانی و کشوری در برابر تغییر الگوی بارش ــ یکی از نتایج ازپیش‌مشخص تغییر اقلیم و ال‌نینو ــ جای سؤال و تعجب دارد.

شماره نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵ روزنامه «پیام ما»، با تمرکز بر بحران‌های زیست‌محیطی و اجتماعی، تقابل توسعه صنعتی و حفظ تالاب هورالعظیم را در کانون توجه قرار داده است. این شماره ضمن واکاوی تنش‌های ناشی از پروژه میدان نفتی سهراب، به بررسی چالش‌های جدی در حوزه سلامت از جمله کمبود نه ماهه دارو برای بیماران هموفیلی و همچنین روند نگران‌کننده تخریب پارک جنگلی لاله در دزفول پرداخته است.

نگاهی به چرایی خشکیدن کاج‌های چیتگر

هر سال با نزدیک‌شدن به زمان اعلام برنده نوبل ادبیات، نام نویسندگان مختلفی در رسانه‌ها مطرح می‌شود و گمانه‌زنی‌ها درباره شانس آن‌ها بالا می‌گیرد. امسال هم در رسانه‌های داخلی نام «محمود دولت‌آبادی» به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی دیده می‌شد، اما در نهایت جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ به «آن کارسون»، شاعر و مترجم کانادایی، رسید و سهم ادبیات ایران از این رقابت بار دیگر به انتظار و گمانه‌زنی محدود ماند.
این غیبت طولانی را نمی‌توان فقط با یک دلیل توضیح داد. ترجمه‌نشدن آثار، دشواری ورود به بازارهای جهانی و نبود برنامه‌ای پیوسته برای معرفی نویسندگان ایرانی، از جمله موانعی هستند که درباره این موضوع مطرح می‌شوند. «لیلی گلستان»، مترجم و نویسنده، در گفت‌وگو با «پیام ما» معتقد است آثار برجسته ادبیات ایران هنوز چنان‌که باید به زبان‌های زنده دنیا راه نیافته‌اند. او چاره را در تشکیل نهادی مستقل می‌بیند که بدون دخالت دولت و بر پایه ارزش ادبی آثار، نویسندگان را انتخاب کند و برای ترجمه و انتشار کتاب‌هایشان در جهان برنامه داشته باشد.

چرا با وجود قوانین حفاظتی، بناهای تاریخی ایران همچنان تخریب می‌شوند؟