بایگانی مطالب : محیط زیست
توسعه در فلات مرکزی ایران متوقف شود
|پیام ما| رئیسجمهور در جمع مدیران سازمان حفاظت محیطزیست با تأکید بر توقف توسعه در فلات مرکزی ایران، خواستار انتقال طرحهای توسعهای به سواحل جنوبی شد و گفت: اگر شرایط فراهم بود، دولت را به منطقه مکران منتقل میکردم.
حفاظتگری پارهوقت در بحران اقتصادی
تبعیضهای جنسیتی در بسیاری از مواقع به چشم مردان نمیآید. وقتی یکی از اساتید دانشگاه به آنها میگوید بهتر است سراغ فعالیت میدانی بروند و در این زمینه حاضر به حمایت از او هستند، نمیدانند برخورد با زنان چقدر متفاوت است، اینکه به زنان میگویند بهتر است سراغ گزینههای دیگری بروند. «فرنوش کوچالی» متولد اسفند ۱۳۷۰ دانشآموخته مهندسی منابعطبیعی گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین دانشکده محیطزیست است. در دوران دانشجویی برای اولینبار در پارک ملی توران، «دلبر»، یوز ماده، را در فنس دید و مشتاق شد فعالیت میدانی انجام دهد. بااینحال، همهچیز خلاف انتظار او پیش رفت؛ از گفتوگویش با استاد دانشگاه تا مدیران مناطق و محیطبانان. فرنوش کوچالی خسته نشد، جشنواره روز ملی یوزپلنگ را با کمک دیگر همکارانش در انجمن یوزپلنگ ایرانی برگزار کرد، در پروژه آموزشی با موضوع پلنگ در طالقان و پروژهای مرتبط با یوز در میاندشت همکاری کرد. جزئی از تیم «پروتکل ذخیرهگاه نیمهطبیعی برای حفاظت از یوزپلنگ» بود و انواع و اقسام کارهای آموزشی و حفاظت مشارکتی را انجام داد. او در حال حاضر جزو اعضای تیمی است که در حال حفاظت مشارکتی برای «زیستگاه یوزپلنگ» هستند. از او پرسیدم چطور وارد این عرصه شد؟ چه کرد؟ و چشمانداز حفاظت را چطور میبیند؟
اصرار برای احداث پتروپالایش بدون آمایش
پس از آنکه مجری طرح یک پروژه نفتی بیتوجه به قانون و بدون آنکه مجوزها و استعلامهای لازم را دریافت کند، اقدام به تسطیح و جادهسازی برای پروژه خود کرد و دستگاههای نظارتی مانع انجام آن شدند؛ مدیران این پروژه بار دیگر با دعوت از مدیران ارشد استان خوزستان و کشور، تلاش میکنند تا «طرح تولید قیر، نفت سفید و گاز مایع شرکت گسترش انرژی ملل» معروف به «پتروپالایش» را به سرانجام برسانند.
انفجارهای معدنی، جنگ هر روزه
با نخستین انفجاری که کوه «آقبرون» را در عصر روز سهشنبه، ۲۴ تیرماه، در هم شکست، اهالی روستای ویدر در استان مرکزی از خانههایشان بیرون آمدند. دومین انفجار مهیب آنها را مطمئن کرد که باز هم جنگ شده و این صدای موشک یا بمبی است که از جنگندههای اسرائیلی بر سر کوه آوار شده. اما نه جتی در کار بود و نه جنگندهای. شدت انفجار معدن «سیمان سفید فرداد» اینبار آنقدر زیاد بود که ترس جنگ را برای اهالی روستاهای منطقه زنده کرد. موج انفجار ساختمانها را لرزاند، وسایل خانهها را تکان داد و نفس اهالی را بند آورد. آنها آقبرون را از دور میدیدند که میان تلی از خاک گم شده و بعد از آن خاکها بر ریه و تن باغهای اهالی ویدر نشستند و آنها را مجاب کردند تا برای چندمینبار در سالهای اخیر به وضعیتی که کارخانههای سیمان و معادن با برداشتهایشان در منطقه ایجاد کردهاند، معترض شوند.
رؤیای فلرینگ صفر
|پیام ما| ایران در شرایط اضطراری مشعلسوزی است؛ وضعیتی که جایگاه دوم جهانی در تولید کربن از طریق فلرینگ، تداوم آلودگی هوا در شهرهای گرم و نفتخیز و هشدارهای پیاپی درباره سوزاندن گازهای همراه نفت در مشعلها، شاهد آن است. در این شرایط، با اینکه وعده «فلرینگ صفر» از زمان تصویب برنامه ششم توسعه تاکنون بارها مطرح شده و به تعویق افتاده، سازمان حفاظت محیطزیست از تدوین استاندارد و دستورالعمل مشعلسوزی خبر داده است. هرچند جزئیات و میزان اثرگذاری این دستورالعمل نیز محل تردید است.
مشارکت حق مردم است، نه امتیاز
در طول سالهای اخیر، حفاظت از مناطق تحت مدیریت محیطزیست و منابعطبیعی با واژه زیبای «مشارکت» تزئین شده است. براساس حفاظت مشارکتی مردم محلی نهتنها مخاطب، بلکه بازیگر اصلی حفاظت هستند و این نوع حفاظت بین مردم، نهادهای دولتی و منابعطبیعی همافزایی ایجاد میکند. اما آنچه در واقعیت دیده میشود بیشتر ضد مشارکت است، تا مشارکت. دفاتر مشارکت در سازمانها بهویژه سازمان حفاظت محیطزیست و ادارهکل منابعطبیعی استانها، در ظاهر وظیفه آموزش، تسهیلگری و جلب مشارکت جوامع محلی را برعهده دارند. اما آنچه در میدان عمل اتفاق میافتد، چیزی است شبیه اجرای برنامههای نمادین، آموزشهای کلیشهای و مشارکتی نمایشی. درنتیجه، شاهد بیگانگی مردم با فرایند حفاظت و حتی تقابل با آن هستیم و فاصله معناداری بین دولت با فعالان و گروههایی که در حوزههای مختلف تخصصی کار میکنند، شکل گرفته است.
قطع غیرقانونی درختان: جرمی با مجازاتهای کیفری و جبران خسارت
قطع درختان بدون مجوز قانونی در ایران جرمی زیست محیطی است که علاوه بر مجازاتهای کیفری، پرداخت دیه و جبران خسارت را نیز به دنبال دارد.
ایران پس از روسیه دومین کشور آلاینده دنیا
ایران، با وجود منابع غنی گازی، در جایگاه دومین کشور بزرگ جهان در مشعلسوزی گاز و انتشار کربن قرار گرفته است. تازهترین گزارش پایشگر جهانی مشعلسوزی گاز، ایران را در میان ۹ کشور عمده تولیدکننده آلودگی کربنی از طریق فلرها در سال ۲۰۲۴ جای داده و از تولید ۳۸۹ میلیون تُن کربن در این سال خبر داده است. ایران در حالی پس از روسیه، دومین کشور آلاینده نام گرفته که قرار بود تا سال ۱۴۰۴ فلرسوزی در سرزمین ما متوقف شود؛ پدیدهای که همزمان با ناترازی گسترده در بهرهبرداری از گاز همراه، باعث هدررفت انرژی و افزایش چشمگیر انتشار گازهای گلخانهای شده است.
ادغام برای نجات آب یا حذف محیطزیست؟
|پیام ما| طرح وزارتخانه شدن سازمان حفاظت محیطزیست، از جمله طرحهایی است که هر چندوقت یکبار خبرساز میشود؛ چه زمانی که گفتند این سازمان بهتنهایی وزارتخانه شود و چه زمانی که صحبت از ادغام سازمان منابعطبیعی با آن به میان آمد و نام «وزارت محیطزیست و منابعطبیعی» مطرح شد. طرح تشکیل «وزارت آب و محیطزیست» یکی از همین طرحهاست که تعدادی از نمایندگان مجلس پیگیر آن شدهاند؛ طرحی که هنوز جزئیات آن مطرح نیست، اما بسیاری از فعالان محیطزیست معتقدند این کار فقط باعث حذف تواناییهای سازمان حفاظت محیطزیست میشود. بهگفته آنها، نهتنها بحرانهای موجود در حوزه آب با تشکیل چنین وزارتخانهای رفع نمیشود، بلکه این کار میتواند قدرت حفاظتی سازمان محیطزیست را نشانه بگیرد. فعالان محیطزیست میگویند این سازمان در قامت معاونت ریاستجمهوری، حداقل روی کاغذ، قدرت بیشتری دارد، اما با تبدیلشدن به وزارتخانه ناتوانتر و بیاثرتر از اکنون میشود.
ماندن در تله سوخت فسیلی
|پیامما| گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، همچنان پیگیر طرح ادغام وزارت نیرو، نفت و سازمان حفاظت محیطزیست برای راهاندزی دو وزارتخانه «آب و محیطزیست» و «انرژی» هستند. طرحی که کارشناسان صنعت برق میگویند درصورت اجرا بهمنزله ماندن در تله و منجلاب سوختهای فسیلی و خداحافظی با توسعه انرژیهای پاک خواهد بود. پیگیران این طرح اما هیچ توجیهی برای بهبود شرایط آب، برق یا محیطزیست ارائه ندادهاند. دولت نیز پیشتر ایجاد هر نوع سازمان یا وزارتخانه جدید را ممنوع اعلام کرده است.
