بایگانی مطالب : گردشگری
«ریسباف»؛ دو سال وعده و تمدید
با گذشت بیش از دو سال از بازگشایی نمادین «کارخانه تاریخی ریسباف اصفهان»، خبرها از تمدید دوباره مهلت اجرای طرح احیای این مجموعه و تلاش برای جذب سرمایهگذار در قالب مدل اقتصادی BOLT حکایت دارد؛ پروژهای که قرار بود به موزه منطقهای و مرکز مهم گردشگری فرهنگی تبدیل شود، اما در فاصله اردیبهشت ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ بیشتر با تفاهمنامهها، تغییر روایت کاربری و تمدید زمان اجرا به پروژهای راکد برای گردشگری و میراث اصفهان تبدیل شده است.
آغاز پروژه ملی «این روزهای ایران» برای بازتعریف تصویر ایران در جهان
معاون گردشگری کشور از آغاز طرح ملی «این روزهای ایران» با هدف ارائه روایت اصیل از زندگی مردم، فرهنگ و تمدن ایرانی در سطح جهانی خبر داد. این طرح بر تولید محتوای ویدئویی توسط هنرمندان بومی تکیه دارد و تلاش میکند تصویری واقعی و بدون واسطه از ایران معاصر را در عرصه بینالمللی منتشر کند.
بازارهای خاموش، خانههای روشن
در روزهایی که سفر رنگ میبازد و بازار صنایعدستی خاموشتر از همیشه است، اقامتگاههای بومگردی در گوشهوکنار ایران همچنان چراغ اقتصاد محلی را روشن نگه داشتهاند. این فضاهای کوچک و خودمانی، دیگر فقط محل اقامت نیستند؛ ویترین زندهایاند برای هنر، معیشت و امید. اما سایه ناامنیهای منطقهای و رکود گردشگری، این چراغها را تهدید میکند و زنجیرهای را که خلاقیت روستایی به درآمد تبدیل میکند، در آستانه گسست قرار داده است.
دوگانه آوار و آوازه
درحالیکه آمارها از پتانسیل بالای ایران برای جهش در بازار گردشگری پسابحران حکایت دارند، سایه تنشهای نظامی و آسیب به برخی زیرساختهای میراثی، تصویر «ایرانِ امن» را در رسانههای جهانی با چالشی بیسابقه روبرو کرده است. ثبت ملی ۱۳ هزار و ۵۰۰ مکان آسیبدیده تحت عنوان «مکان - رویداد» و پیشنهاد معرفی «کاخ گلستان» بهعنوان نماد تابآوری تمدنی، نشان میدهد که دستگاههای متولی به این درک رسیدهاند که در دنیای امروز، «جنگ روایتها» بهاندازه حفاظت فیزیکی از بناها اهمیت دارد. اما پرسش اصلی اینجاست: آیا دیپلماسی فرهنگی ما توانِ تبدیلِ «تصویر تخریب» به «محرک همبستگی جهانی» را دارد؟
بحــران پشت درهای بسته هتلها
هتلداری در ایران قصه پر فراز و نشیبی دارد؛ از کاروانسراهای قدیمی شروع شده و در دوره قاجار با هتلهای مدرن ادامه پیدا کرده است، اما امروز حال و روزش خوب نیست. این صنعت در یک دهه گذشته ضربههای سختی از تحریم، کرونا و دو جنگ اخیر خورده و دیگر رمقی برایش باقی نمانده است. تازهترین خبرها میگویند فقط در تهران هشت هزار نفر از کارکنان هتلها شغلشان را ازدستدادهاند و از پایتخت تا شهرستانهای مختلف، مدیران هتلها یا مجبور به تعدیل نیرو شدهاند یا با چنگودندان کارشان را سرپا نگه داشتهاند. زیرا نه مسافری مانده، نه پروازی و نه امیدی به آینده نزدیک.
جنگ، قطبنمای سفرهای داخلی را چرخاند
نوروز ۱۴۰۵ برای صنعت گردشگری، نوروزی متفاوت و دور از انتظار بود. تعطیلاتی که هر سال امید اصلی فعالان این حوزه برای جانگرفتن دوباره بازار سفر است، امسال نتوانست چرخ کند گردشگری را به حرکت جدی وادارد. سال گذشته برای جامعه، سالی پرتنش و همراه با بحرانهای پیاپی بود؛ از تجربه دو جنگ تا رخدادهای تلخ دیماه، آن هم در فاصلهای کمتر از یک سال. در کنار این تحولات، فشارهای اقتصادی نیز باعث شد بسیاری از خانوارها سیاست صرفهجویی و کاهش هزینهها را در پیش بگیرند؛ تصمیمی که اثر مستقیم آن در کاهش سفرهای نوروزی بهوضوح دیده شد. نوروز امسال که همزمان با فضای ناپایدار ناشی از جنگ تحمیلی سوم آغاز شد، الگوی سفر ایرانیها را به شکل معناداری تغییر داد؛ تغییری که بیش از هر چیز، از احتیاط اقتصادی و نااطمینانی اجتماعی نشئت میگرفت.
بهبود سلامت روان با پرندهنگری
پرندهنگری تنها یک سرگرمی نیست، بلکه میتواند نقطه تلاقی سلامت روان، آموزش محیطزیست و سیاستهای شهری پایدار باشد. در جهانی که انسان هر روز بیشتر از طبیعت فاصله میگیرد، بازتعریف این پیوند از طریق تجربههای معنادار و آگاهانه یکی از کلیدهای بازیابی تعادل روانی و محیطزیستی است. «ایمان ابراهیمی»، «فاطمه کاظمی» و «محمدعلی آقاابراهیمی» در پژوهشی با عنوان «Birdwatching vs. nature walks: a randomized trial to compare mental health outcomes in Iran در انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم انجام و نتایج آن را بهتازگی در «Human Dimensions of Wildlife» منتشر کردهاند، این پژوهش تأثیر پرندهنگری بر سلامت روان را نشان میدهد.
امید به کنشگران
وقتی بومگردیها جای پناهگاهها را گرفتند
در سالهای اخیر، اقامتگاههای بومگردی به عنوان یکی از مهمترین بخشهای صنعت گردشگری کشور، رشد چشمگیری داشتهاند. استقبال از این اقامتگاهها، علاوه بر جذابیت فرهنگ بومی مناطق مختلف، به قیمت مناسبتر آنها نسبت به هتلها نیز بازمیگردد. اما سال ۱۴۰۴، با بحرانهای اجتماعی، اقتصادی و جنگ ۱۲ روزه، امید بسیاری از صاحبان این اقامتگاهها را برهم زد و با آغاز جنگ تحمیلی سوم، این مشکلات تشدید شد.
باید برای سختترین شرایط، نقشه راه گردشگری داشته باشیم
نوروز ۱۴۰۵ تعطیلات ویژهای برای همه ایرانیها بود، برای صنعت گردشگری ویژهتر، کشوری که سالهاست تعداد گردشگر خارجی در آن، هر سال از سال قبل کمتر شده و میتوان گفت در نوروز ۱۴۰۵ به صفر رسیده است. جنگ تحمیلی که حالا پس از ۴۰ روز به آتشبسی دوهفتهای رسیده، بسیاری از استانهای کشور را درگیر کرد. حدود ۷۰ هتل در نقاط مختلف کشور بهویژه در استانهایی که بیشتر درگیر جنگ بودند، دچار آسیبدیدگی شدند. در این گفتوگو تلاش کردیم وضعیت گردشگری در شرایط حال حاضر را برای ایران بررسی کنیم، محمد جهانشاهی کارشناس گردشگری در ایام نوروز ۱۴۰۵ بهعنوان ناظر عالی ستاد خدمات سفر کشور در استانهای کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان حضور داشته و از نزدیک شاهد شرایط گردشگری این استانها در نوروز بوده است. جهانشاهی دبیر کمیته ملی طبیعتگردی کشور است. او عناوین معاون گردشگری استان کرمان و مدیرکل سابق میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان سمنان را نیز در کارنامه دارد. جهانشاهی معتقد است با خلاقیت و برنامههای گردشگری درونزا میتوان آستانه تحمل صنعت گردشگری را در چنین شرایطی بالاتر برد.
