بایگانی مطالب : محیط زیست
دوگانه ذهنیت و واقعیت؛ وقتی تصویر جای داده را میگیرد
برجسازان به جان مازندران افتادند
«طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است.» همین جمله «فرزانه صادق مالواجرد»، وزیر راهوشهرسازی، در سخنرانی اخیرش در استان مازندران، کافی بود تا یکبار دیگر موافقان و مخالفان این طرح مقابل یکدیگر صف بکشند. موافقان میگویند زمین کم است و باید از ارتفاع استفاده کرد و مخالفان معتقدند مازندران گنجایش ساختوساز بیشتر را ندارد.
هزارسال پایداری در باغستان قزوین
|پیام ما| ایران تاکنون شش نظام کشاورزی خود را در این فهرست ثبت کرده است؛ نظام کشاورزی مبتنیبر قنات کاشان (۲۰۱۴)، نظام سنتی کشت زعفران مبتنیبر قنات گناباد و نظام تولید انگور و فرآوردههای آن در دره جوزان ملایر (۲۰۱۸)، باغهای دیم انجیر استهبان فارس، نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان و باغستان سنتی قزوین (۲۰۲۳).
هندیها پیشگام در مقابله با تغییراقلیم
|پیام ما| مراسم جایزه جهانی سفر و هتلداری پایدار ۲۰۲۵ WSTHA شب ۲۹ اکتبر در اکسپو سیتی در دبی برگزار شد و از سازمانها و افرادی که با نوآوری و اقدامات عملی، تغییرات مثبت و پایداری در صنعت سفر و گردشگری ایجاد کردهاند، تقدیر شد. این جایزه با هدف شناسایی، قدردانی و به اشتراک گذاشتن داستانهای موفقیت در گردشگری پایدار راهاندازی شده است و بر ارتقای تأثیر مثبت هر سازمان در حفاظت از جوامع و مقاصد گردشگری تمرکز دارد.
مدافعان طبیعت
|پیام ما| «آهای مردم بدانید ما برای زیست شماها کشته میشویم. ما برای آب و هوای این کشور زحمت میکشیم. ما برای حفظ تنوعزیستی این کشور داریم زحمت میکشیم. حق ما نیست اینطور بمیریم. واقعاً حق ما نیست.» تصویر مردی را در لباس محیطبانی نشان میدهد که بغض امانش را بریده. محیطبانان دیگر کنار او و جسم بیجان «محمود شاهمرادی» نشستهاند، شب نیمه مردادماه ۱۴۰۴ است و شکاریان، «شاهمرادی»، محیطبان پارک ملی گلستان را از پا درآوردهاند. قبل از او، محیطبانان این پارک ملی بارها عزادار ازدستدادن رفقایشان شده بودند، آنها قبل از بر روی شانه گذاشتن جسم شاهمرادی در مردادماه، ششم اردیبهشت امسال جسم بیجان «یاسر مصدق» یکی دیگر از محیطبانان پارک ملی گلستان را روی شانههایشان گذاشته بودند، مصدق هم در رویارویی مستقیم با شکارچیان از دست رفته بود. اما در میان مرگ دو محیطبان گلستانی، مرگ «هدایتالله دیدهبان» امسال را تلختر از همیشه کرد. او در کمین طراحیشده شکارچیان گیر افتاد و آنها در ۱۳ خرداد با بیرحمی تمام جان این محیطبان و مسئول منطقه حفاظتشده خاییز در استان کهگیلویهوبویراحمد را گرفتند. این سه تن در شش ماه نخست امسال جانشان را در رویارویی مستقیم با شکارچیان از دست دادند اما هیچ سالی وجود ندارد که خبری از کشتهشدن محیطبانان در آن نباشد.
حفاظت بیحقوق، آزمون بیعدالت
«رنگ آفتاب را هم ندیده؛ نه میداند بیابان چیست، نه میداند موتور چیست، نه میداند چشمه چیست. نه میداند حیاتوحش چیست». علاوهبر «رضا شاهحسینی» رئیس پارک ملی کویر که چنین توصیفی از پذیرفتهشدگان آزمون محیطبانی ارائه میکند، «مهدی تیموری» رئیس سابق پارک ملی گلستان، «احمد درویش» رئیس سابق پارک ملی «صیدوا»، «مبین صوفی» همیار سابق پارک ملی گلستان و کارشناس حیاتوحش نیز نقدهای جدیای بر شیوه جذب محیطبان دارند. آنها علاوهبر انتقاد از محتوای آزمون جذب محیطبان بر مواردی تأکید میکنند که نشان از بیارتباط بودن افراد جذبشده با فضای محیطبانی دارد. مؤلفههایی که کارشناسان بر آن دست گذاشتهاند، نشان میدهد شرکتکنندگان در آزمون محیطبانی صرفاً در جستوجوی شغل هستند و گاه حتی مدرک لیسانس و فوقلیسانس خود را مخفی و با مدرک دیپلم در این آزمون شرکت میکنند و بعد از پذیرفتهشدن مدرک خود را برای ارتقای شغلی ارائه میدهند. با وجود این انتقادها از کیفیت آزمون پذیرش محیطبانی، «رضا رستگار»، فرمانده یگان حفاظت سازمان حفاظت محیطزیست، در پاسخ به «پیام ما» میگوید قرار نیست تغییری در شیوه برگزاری آزمون صورت گیرد.
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
مقصر چاههای عمیق وزارت نیرو است
خشکیدن درختان تهران در چندماه اخیر به یکی از چالشهای جدی مدیریت شهری تبدیل شده و هرازچندگاهی خبری مبنیبر خشکیدن بخشی از آنها به گوش میرسد. این درحالیاست که کارشناسان هشدار میدهند تداوم این روند میتواند تأثیر مستقیم بر افزایش دمای شهر، کاهش کیفیت هوا و ازبینرفتن فضای سبز تهران داشته باشد. ادامه این روند باعث شد روز ششم آبان تعدادی از دغدغهمندان و فعالان محیطزیست، جلوی ساختمان اصلی شورای شهر جمع شوند و از اعضای شورای شهر بخواهند در این زمینه پاسخگو باشند. در پاسخ، «مهدی پیرهادی»، یکی از اعضای شورای شهر تهران، وزارت نیرو و چاههای ۲۵۰ متری آن را مقصر دانست و به کمکاری دورههای قبلی شورای شهر در حوزه آب اشاره کرد.
یادی دوباره از فداکاران جنگل
|پیام ما| نام اعضای خانواده بهزادی؛ یعنی «ناصر»، «رضا» و «حامد» که در آتشسوزی تنگه «هایقر» جان سپردند و «حمید مرادی»، «چیاکو یوسفی» و «خبات امینی» جانباختگان آتشسوزی کوه آبیدر، و همینطور «اسماعیل کریمی» جنگلبان سوخته در شعلههای آتش کامیاران، «محمدجواد مختاری» فعال محیطزیستی که برای مهار آتش منطقه «فهیلان» جانش را فدا کرد و «مصطفی عبداللهی» که در اطفای حریق بام خرمآباد به کمک نیروهای منابعطبیعی شتافت و جان سپرد، یک بار دیگر به میان آمده است. آنها که ۹ نفر از نیروهای حفاظتی و اعضای تشکلهای مردمنهاد استانهای کردستان، فارس و لرستان هستند، از سوی سازمان منابعطبیعی و آبخیزداری «فداکار خدمت» شناخته شدند.
صدای دلفینها مسیرم را عوض کرد
«در بسیاری از مناطق ساحلی، زیرساختهای اولیه وجود ندارد و تنها راه امرار معاش، صیادی آنهم اغلب بهصورت غیراصولی است. اگر آموزش، آگاهسازی و حمایت اقتصادی از این جوامع صورت نگیرد، آینده مطلوبی برای تنوعزیستی دریایی متصور نیستم». این گفته «هاله عابدی» است؛ حفاظتگری که در استان هرمزگان در حوزه محیطزیست دریایی کار میکند. او متولد ۱۳۶۷ است و اهل تهران. داستان حفاظتگری هاله از علاقهاش به دلفینها و نهنگها شروع شد، عاملی که سال ۱۳۹۲ او را ترغیب کرد برای کارشناسی ارشد وارد حوزه محیطزیست دریایی شود. آن سالها برخی تردید داشتند هاله بتواند در این زمینه موفق شود، اما بدبینی دیگران باعث نشد او این حوزه را کنار بگذارد. عابدی از سال ۱۴۰۰ فعالیت حرفهای در حوزه حفاظت را با مؤسسه حفاظت از محیطزیست قشم آغاز و در سال ۱۴۰۳ با همراهی گروهی از زنان و متخصصان، «انجمن حفاظت از طبیعت میداف» را تأسیس کرد. او بهجای حفاظت از پلنگ، خرس، یوز و... دل به دریا زده و تصمیم گرفته از گونههایی حفاظت کند که زیستگاهشان خلیجفارس است. در این گفتوگو او از مزیتها و چالشهای زن حفاظتگر و از آینده نگرانکننده محیطزیست دریایی میگوید.
