بایگانی مطالب : آب
عبور از ناترازی فناورانه
انکار خشکسالی
|پیامما| انجمنهای علمی کشاورزی ایران در واکنش به اظهارات نایبرئیس کمیسیون کشاورزی که موضوع بحران آب در ایران، خشکسالی و تغییراقلیم را زیر سؤال برده بود، بیانیهای صادر کردند که بر جایگاه علم و واقعیتهای انکارناپذیر تأکید دارد. این بیانیه میگوید با وجود اینکه کشاورزی، شریان حیاتی اقتصاد و ضامن امنیت غذایی هر کشوری است، اما اهمیت توجه به چالش آب بهعنوان رکن مهم توسعه کشاورزی پایدار نیز حیاتی است. این بیانیه میگوید: «سرزمینی که بخش وسیعی از آن در اقلیم خشک و نیمهخشک قرار دارد، مدیریت منابع آب و خاک اهمیتی دوچندان پیدا میکند؛ اما متأسفانه، گاهی شاهد اظهارنظرهایی هستیم که واقعیتهای علمی و آمارهای مستند را نادیده میگیرند و چالشهای جدی مانند کمبود آب ایران و خشکسالی را انکار میکنند. درحالیکه نهفقط برنامه هفتم به کاهش آب در بخش کشاورزی تکلیف کرده است که اسناد مهم بالادستی کشور نیز کمآبی و بحران آب را بهعنوان فرض مهم و حقیقی در مدیریت کشور لحاظ کردهاند.»
مردم پس از انفجار چه میخواهند؟
وقتی سیل میآید یا زلزله، مردم بهسرعت با حجم وسیعی از نیازهای فوری روبهرو میشوند؛ نیاز به پناهگاه، غذا، دارو و حمایت روانی. اما وقتی بحرانی رخ میدهد که شاید در ظاهر ابعاد آن به طور مستقیم به مردم مربوط نباشد، آسیبها کمتر نمایاناند. حادثه بندر شهید رجایی در صبح ششم اردیبهشت با برجایگذاشتن چند کشته، مفقودی و تعداد زیادی مجروح، فاجعهای انسانی و زیرساختی بهبار آورد که ابعاد آن را نمیتوان فقط در خسارات مادی و زیرساختی دید. عواقب این اتفاق میتواند در طولانیمدت دامنهای پیچیده و وسیع داشته باشد؛ همانطور که «رضا واعظیزاده»، کارشناس امور داوطلبان سازمان داوطلبان هلالاحمر به «پیام ما» میگوید حمایتهای روانی در سطوح مختلف یکی از اولویتهای اساسی است.
بحران بندر
|پیامما| تنها یک روز از فاجعه انفجار در بندر کانتینری شهیدرجایی گذشت که آمار جانباختگان به ۴۰ نفر و مصدومان بالای ۸۰۰ نفر رسید. اتفاقی که کشور را به عزای عمومی نشاند. اطفای حریق بهدلیل وجود مواد قابلاشتعال در کانتینرهای موجود، پیچیده شده و انفجارهای کوچک متوالی شرایط خطرناکی را رقم زده است. گروهی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مسئولان استان هرمزگان موضوع ایمنی را پیش کشیدهاند و با وجود تأکید بر مشخص نشدن دلیل فاجعه اما گفتند تذکرهای لازم داده شده بود، اما اصلاحی انجام نگرفت. کارشناسان حملونقل دریایی و بنادر اظهارنظر قطعی نمیکنند بلکه بر موضوع مدیریت بحران در حادثهای پیچیدهای و فنی تمرکز میکنند. بهگفته کارشناسان، شواهد نشان میدهد پروتکلهای مدیریت بحران در حوادث بندری مانند آنچه رخ داد، اجرا شده است؛ اما ابعاد عظیم آتش و انفجار توان مدیریت زودهنگام را سلب کرده است. کمیته ویژه بررسی علل حادثه نیز تشکیل شده و حالا فقط زمان میتواند ابهامات ماجرا را روشن کند.
زخم روی شاهرگ
اگرچه در کمتر از ۲۴ ساعت پس از حادثه انفجار در بندر شهیدرجایی برخی رسانهها خبر دادند وضعیت در بندر به حالت عادی بازگشته است، اما ویدئوهای شدت انفجار و گستردگی حجم آتش و تخریبها نشان میدهد اوضاع در بندر شهیدرجایی هنوز عادی نیست. دستکم میدانیم که آتشسوزیها تا پایان روز یکشنبه در جریان بوده و از سوی دیگر ویدئوهای تکاندهنده موج انفجار نشان میدهد احتمالاً در محل حادثه با شدت بالایی از تخریب مواجه هستیم. در ساعات اولیه این حادثه موجی از نگرانی درباره سلامت هموطنان ایرانی در بندر شهیدرجایی جریان یافت که هنوز هم با شدت بالای مصدومان و آمار مفقودان به قوت خودش باقی است. اما در کنار این، نگرانی دیگری نیز درباره تبعات اقتصادی این رویداد بر زندگی ایرانیان کمکم ریشه میدواند. اگرچه مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان هرمزگان روز گذشته اعلام کرد با وجود این حادثه، هیچ نگرانی برای تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد، اما همچنان نمیتوان از نقش مهم این بندر در اقتصاد ایران و خسارتهای بعد از این حادثه چشمپوشی کرد. پاسخ به این پرسش که چرا بندر شهیدرجایی برای ایرانیها مهم است، شاید چندان سخت نباشد. تنها چند عدد و رقمی که در این گزارش کنار هم ردیف شده است، بهخوبی نشان میدهد که چرا این بندر برای ما مهم و آسیب به آن نگرانکننده است.
خط پایان تولید
افزایش ۲ درجهای دما کشور را به ناترازی ۲۴ هزار مگاواتی تولید و مصرف که معادل یکسوم حجم مصرف است، نزدیک کرده. اما جور این ناترازی را باید کدام بخش بکشد؟ صنعت در سال ۱۴۰۳ درگیر رکود و تورم بود. افت سرمایهگذاری صنعتی و ناترازی انرژی، حتی در ماههای پایانی سال که معمولاً بهدلیل افزایش تقاضای فصلی، تولید رونق میگیرد، رکود بخش صنعت را تشدید کرد. اطلاعات مرکز پژوهشهای اتاق ایران از رسیدن شامخ اقتصاد به ۴۸.۷ در اسفندماه ۱۴۰۳ حکایت دارد؛ رقمی که از ماههای مشابه سال قبل نیز پایینتر است. براساس برآورد کمیسیون صنعت اتاق ایران، وضعیت بهاندازهای بغرنج است که صنعتگران هشدار دادهاند با تداوم وضع موجود و درصورتیکه فکری برای قطع برق صنایع نشود، بیم وقوع سونامی تعطیلی واحدهای تولیدی و افزایش بیکاری وجود دارد. «سید محمدصادق الحسینی»، اقتصاددان نیز در صفحه اینستاگرام خود هشدار داده است کشور یا باید پیه کاهش اشتغال بخش صنعتی به ۱۰ تا ۱۵ درصد را به تن بمالد یا بهسمت افزایش ۳۰ برابری قیمتها و جیرهبندی رود.
حبس «حبلهرود»
کشاورزان دشت گرمسار و آرادان در استان سمنان به تأمین نشدن حقابه قانونی خود از «رودخانه حبلهرود» و «سد نمرود» اعتراض کردند. اعتراضی که طی دو روز گذشته در قالب تجمعهایی آرام اتفاق افتاد. اقدامی که اگرچه برای چندینبار متوالی در سالهای اخیر اتفاق میافتد، اما به نتیجهای نمیرسد. کشاورزان این منطقه در گفتوگو با «پیامما» مطالبه خود را بیان میکنند: «نظارت بر حبلهرود و جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز توسط تانکر، پمپاژ، تصرفهای غیرقانونی، بههمراه آزادسازی حداقل ۴.۵ مترمکعب آب از سد نمرود برای آبیاری کافی مزارع گندم در دو نوبت.» غلاتکاران این منطقه میگویند اردیبهشت حیاتیترین فصل آبیاری محصولشان است که از قضای روزگار حبلهرود هم در پرآبترین شرایط قرار میگیرد، اما چیزی از حقابه نصیبشان نمیشود.
هشدار برق هرمزگان به کشاورزان: از ظرفیت مجاز برداشت آب تجاوز نکنید
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق هرمزگان با هشدار به کشاورزان استان، خواستار رعایت ظرفیت مجاز برداشت آب از چاهها شد و اعلام کرد در صورت همکاری با طرح مدیریت مصرف، امکان استفاده رایگان از برق برای چاهها فراهم خواهد شد.
«طالبان» تمکین نمیکند
در پی سیلاب رودخانه هیرمند و سرریز سدهای «کجکی» و «ارغنداب» وزیر نیرو از برنامهریزی برای سفر کمیساران آب ایران به افغانستان بهمنظور سنجش میزان آب رودخانه خبر میدهد. «عباس علیآبادی» به پیامما میگوید بیش از پنج بار با طالبان برای برگزاری جلسه کمیساران مکاتبه کرده است. جلسهای که بنا بر معاهده اینبار باید به میزبانی ایران برگزار میشد، اما طرف افغانستانی میگوید مجوز سفر به ایران را ندارد. بنابراین، وزیر نیرو میگوید بهدلیل اهمیت برگزاری این نشست برای کشور، ایران داوطلب سفر به افغانستان شده است. اجتناب طالبان از سفر به ایران درحالیاست که از زمان زمامداری طالبان طی سه سال گذشته نهفقط حقابه ایران تأمین نشده است بلکه سازههای آبی افغانستان تمام سیلابهای این رودخانه فرامرزی را مهار و منحرف و از خاک ایران دور کرده است.
«کوچه» فقط یک فستیوال هنری نیست
بافتهای تاریخی ایران، گنجینهای از هویت فرهنگی و تمدنیاند که در طول تاریخ، روایتگر سبک زندگی، باورها و ارزشهای جوامع شهری بودهاند. این کوچهها و بناهای کهن، با وجود معماری چشمنواز و داستانهای پنهان در دل خشتهایشان، امروزه بیش از هر زمان دیگری در معرض فراموشی و تخریب قرار گرفتهاند. تغییر الگوهای زندگی شهری، مهاجرت جمعیت بومی و عدم توجه کافی به نیازهای روزمره این محلات، بسیاری از آنها را به فضاهایی متروک و بیروح تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان به این بافتهای ارزشمند حیات دوباره بخشید؟
