بایگانی مطالب : گزارش روز
درسهایی که باید از «کووید» میآموختیم
|پیام ما| جامعهٔ جهانی تازه دو سال است که از همهگیری کووید ۱۹ خلاص شده و توانسته این بیماری را تحت کنترل قرار دهد، اما شیوع مجدد بیماری آبله میمون که یکبار در گذشته در کشور آفریقای مرکزی شایع شده بود، بار دیگر ترس و دلهره را در دل شهروندان کشورهای مختلف انداخته است. در شیوع اخیر، جمهوری دموکراتیک کنگو بیشترین آمار ابتلا به این بیماری را به خود اختصاص داده است، اما بهتازگی مواردی از ابتلا خارج از قارهٔ آفریقا، از جمله در سوئد و پاکستان به ثبت رسیده است. خروج آبله میمون از آفریقا، توجهها را بیشتر از قبل به بیماری جلب کرد، اما همزمان، خاطرهٔ توزیع نابرابر ش بیماری کووید و فشارهای سیاسی و اقتصادی ناشی از آن به کشورهای کمدرآمد را هم تداعی کرد. حالا باتوجهبه اینکه مرکز اصلی شیوع بیماری، کشورهای کمدرآمد آفریقایی هستند، موضوع برابری در توزیع واکسن بار دیگر محل بحثهای داغ است. آنچه در ادامه میآید، سرمقالهٔ روز دوشنبهٔ روزنامهٔ «گاردین» چاپ لندن است که نویسندهٔ آن خواستار توجه به درسآموختههای پاندمی کووید ۱۹ در مدیریت جهانی بیماری شده است.
مهاجرت سالانه ۳ هزار پرستار از کشور
|پیام ما| در سالهای پس از کرونا، میزان اعتراضات صنفی پرستاران دربارۀ مشکلاتی که با آن دستوپنجه نرم میکنند، بیش از پیش شد. سختی کار و کمی حقوق و همچنین شرایط سخت سیاسیاجتماعی و اقتصادی، باعث شد بخش زیادی از آنان پس از مشاهدۀ بیفایدهبودن نتیجۀ اعتراضات خود، دیگر امید زندگی و کار در ایران را از دست بدهند و رنج مهاجرت را به جان بخرند تا در ادامۀ عمر و زندگی خویش، از سالها تلاش و مهارت و تحصیل خود بهرهای ببرند. شاید یکی از پردرخواستترین مشاغل برای مهاجرت همین پرستاران باشند. یک جستوجوی ساده در مورد مهاجرت ۲۰۲۴ پرستاری در گوگل، نشان میدهد شرایط برای رفتن به اغلب کشورها فراهم است؛ از ترکیه و آلمان گرفته تا آمریکا و حتی کشورهای کوچک و البته پردرآمد عربی. آژانسهای مهاجرتی در ازای دریافت مبالغی، پرستاران را برای انجام این فرآیند کمک میکنند تا با اطلاع از حقوق کشور مقصد، راهی دیگر کشورها شوند. اگرچه معاون پرستاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی معتقد است، آمار مربوط به مهاجرت پرستاران در فضای مجازی صحت ندارد، اما واقعیت امروز چیز دیگری میگوید.
از ثبتنام ۱۷۳ موافق تا یادآوری پروندۀ «چای دبش»
«غلامرضا نوری قزلجه» در سومین روز بررسی برنامه و صلاحیت وزرای پیشنهادی، بهعنوان وزیر پیشنهادی جهاد کشاورزی خود را جزو معدود کسانی دانست که با وجوه مختلف بخش کشاورزی آشنا هستند. او مدعی شد از زوایای پیدا و پنهان این حوزه آگاه است.
ائتلاف با نیروهای اجتماعی ابزار مقابله با تسخیرشدگی دولت
او مطالبۀ نخبگان اجتماعی و نهادهای مدنی دربارۀ این مسئلۀ پیچیده را دید و تلاش کرد در نهادهای سیاستگذاری اعم از مجلس و دولت، کنشگران همسو و ذینفع برای حل مسئله را شناسایی و فعال کند. او تلاش میکند هیچ نیرویی را نادیده نگیرد و بهنوعی از حکمرانی تعاملی و شبکهای قائل است
«امپاکس» همهگیری نگرانکننده
|پیام ما| آبله میمون اکنون به یک هشدار جهانی بدل شده است. سازمان بهداشت جهانی، چهارشنبۀ هفتۀ گذشته دربارۀ آن هشدار داد. این سازمان با اعلام اینکه شیوع فزایندۀ آبله میمونی (Mpox) در قارۀ آفریقا، یک «وضعیت اضطراری» بهداشتی در دنیا است، هشدار داد، این ویروس ممکن است به مرزهای بینالمللی سرایت کند. آبله میمون ویروسی است که معمولاً در نواحی غربی و مرکزی آفریقا یافت میشد، اما این روزها در حال سرایت گسترده در خارج از این نواحی است؛ امری که از سال ۲۰۰۳ به اینطرف، بیسابقه است. درحالیکه هیچ واکسن اختصاصی برای آبله میمون وجود ندارد، واکسنهای درمان آبله مؤثر است و ۸۵ درصد محافظت در برابر این بیماری را تأمین میکند.
کلاسهای بدون معلم
زنگِ اول دستور دولت «پزشکیان»، با ابلاغ جذب ۷۰ هزار معلم بازنشسته در کشور به صدا درآمد. وضعیت کمبود معلم در مدارس، بهحدی بحرانی است که رئیسجمهور حدود یکونیم ماه قبل از بازگشایی مدارس، دستور جذب معلمان بازنشسته را داده است تا جلوی وقوع یک بحران آموزشی در سال تحصیلی جدید را بگیرد. با اینکه گفته میشود در کل کشور ۱۷۶ هزار نفر کمبود معلم داریم، اما منابع دیگری از کمبود دستکم ۲۵۰ هزار معلم در کشور خبر میدهند. اما این بحران هرسال ابعاد بزرگتری را به خود میگیرد. سال گذشته، «محمدرضا فلاحی» دبیر سابق شورای تبیین دانشگاه فرهنگیان، گفته بود: «کمبود معلم در سال ۱۴۰۶ به حدود ۴۰۰ هزار نفر خواهد رسید؛ درحالیکه رشد جمعیت در کشور هم به نقطۀ عطف و قله میرسد.» اما «رضا مرادصحرایی» وزیر آموزشوپرورش دولت سیزدهم، در پاسخ به انتقادات گفته بود: هیچ کلاسی بدون معلم وجود ندارد و اگر هم باشد، فقط ۳ درصد کلاسها خالی از معلم هستند! بااینحال، افزایش بازنشستگی معلمان و بیتوجهی دولت در تربیت و آموزش و جذب معلمان جدید، باعث بروز این بحران شده است؛ بهطوری که وزیر آموزشوپرورش را در آستانۀ استیضاح قرار داد. در واقع بینظمیهای مکرر در وعدههای وزیر آموزشوپرورش و عدم برنامهریزی دقیق، موجب کمبود معلم در مدارس شد. هرچند کمبود معلم از نظر اجتماعی دلایل دیگری دارد و آنهم کمیِ حقوق و کاهش جایگاه و منزلت اجتماعی معلمان است؛ موضوعی که باعث شد اکنون دولت پزشکیان در اولین گام دست به جذب معلمان بازنشسته بزند تا اقدامهای بلندمدتی برای این حوزه انجام شود.
معمار اجماع در زمین ناهموار
|پیام ما| سیاستگذاری سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در ایران همواره با موانع متعددی روبهرو بوده است. فارغ از اینکه چه دولتهایی با چه گرایشهای سیاسی بر سر کار بودهاند؛ امر سیاستگذاری همواره پرمخاطره بوده است. در این میان سیاستگذاری اجتماعی یکی از پرچالشترین اقدامات بوده است. از همین رو بهترین طرح ها و ایده ها هم گاه در همان گام نخست به شکست انجامیدهاند. یکی از دلایل این شکست را باید در نبود «اجماع» میان ذینفعان جستوجو کرد. پس از معرفی «احمد میدری» به عنوان نامزد پیشنهادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی این امیدواری شکل گرفته که او رویکردهای این وزارتخانه مهم را به نحوی اصلاح کند که بتواند گفتمان عدالت اجتماعی مورد نظر رییس جمهوری را تحقق بخشد. این امیدواری از این رو شکل گرفته که «میدری» در سالهای اخیر همواره بر لزوم اجماع میان «بازیگران» تاکید کرده و گفته است که راه اصلاح وضع موجود از تشدید منازعات سیاسی نمیگذرد. نوشته زیر مروری گذرا بر دیدگاهها و کارنامه میدری در زمینهٔ «حکمرانی اجماعمحور» است.
شیوع بیماری سل در سیستان
|پیام ما| دو دهه خشکسالی پیدرپی در سیستانوبلوچستان، بادهای موسمی ۱۲۰روزه را در این استان افزایش داده است؛ بادهایی که زمان پرآبی تالاب بینالمللی هامون، عامل لطافت هوا بوده، امروز عامل بروز بیماریها و مشکلات عدیدهای برای مردم این خطه شده است. اگرچه تاکنون کانونهای گردوغبار در کشور شناسایی و برنامههای هدفمندی نیز برای مقابله با آن تدوین شده است، اما برای کاهش آسیبها از جمله مشکلات مربوط به سلامتی و بیماری، نیازمند برنامۀ فرامنطقهای بلندمدت و تعامل همۀ دستگاههای ذیربط است. گفته میشود بادهای ۱۲۰روزۀ سیستان، از مشهورترین و اثرگذارترین بادهای محلی ایران محسوب میشود که بخش شرقی کشور را تحتتأثیر قرار میدهد. وجود رسوبات ریزدانه در منطقه، باعث شده تا با وزش بادهای ملایم به حرکت درآیند و بستر بسیار مناسبی برای توفانهای گردوخاک و ماسه فراهم کنند؛ بهطوری که تاکنون خسارتهای زیادی بر منطقۀ سیستان تحمیل کرده و امنیت شهرها و روستاها را تحتتأثیر قرار داده است. اما داستان از آنجا شروع میشود که مشکلات و معضلات مختلفی برای زندگی سیستانیها به وجود میآورد؛ از جمله مهاجرت مردم و خالیشدن روستاهای منطقه از سکنه، پُرشدن انهار، رودخانهها و مخازن طبیعی چاهنیمهها، گسترش بیماریهای مختلف بهویژه چشمی، تنفسی و ریوی (سیستان در رتبۀ نخست بیماری سل قرار دارد)، بستهشدن راههای ارتباطی و لغو و تأخیر پرواز هواپیماها و غیره را موجب شده است.
نسخۀ گذر از ناترازی برق
ناترازی برق در شروع دولت رئیسی، ۱۲ هزار مگاوات بود و اکنون در بهترین حالت، ۱۶ هزار مگاوات. پیامکهای وقتوبیوقت کمپین «باانرژی» راهی از پیش نبرده و مدیرعامل توانیر، چند روز پیش اعلام کرد که امسال از مرز ۸۰ هزار مگاوات هم عبور میکنیم تا به ۲۰ هزار مگاوات ناترازی برسیم. رئیس هیئتمدیرۀ اتحادیۀ شرکتهای تولیدکنندۀ برق، با قاطعیت عدمالنفع ۱۵۰ هزار میلیارد تومانی امسال را تا پایان پیک تابستان بهدلیل خاموشیها تأیید کرده است. پیشبینی شده با ادامۀ رویه (سالی ۳ تا ۸ درصد رشد مصرف) طی ۱۰ سال آینده، ناترازی برق به ۳۷ هزار مگاوات و به میزان یکسوم برق مصرفی کشور برسد. «پیام ما» در این گزارش برای کسب راهکاریی برای برونرفت دولت پزشکیان از این ناترازی شدید برق، به سراغ کارشناسان انرژی رفته است.
از توفان انتقادها تا دعوت به صبوری
|پیام ما| رونمایی از نام برخی افراد در کابینهٔ پیشنهادی اعلام شده از سوی مسعود پزشکیان، با انتقاد بسیاری از فعالان سیاسی و طرفداران او در شبکههای اجتماعی روبهرو شده است. این انتقادها پس از استعفای زودهنگام محمدجواد ظریف از معاونت راهبردی دولت شدت گرفت. انتقاد از حضور اندک زنان، نبود نامزدهای اهل تسنن در کابینه و معرفی وزرای پیشنهادی کشور، آموزش و پرورش و ورزش و جوانان محور اصلی این انتقادها بوده است. با اینحال شماری از چهره های سیاسی در نوشتههایی بر لزوم واقعبینی و صبوری حامیان دولت تاکید کردهاند.
