حفاظت از طبیعت ایران جا ماند

|پیام ما|‌ ایران به‌عنوان عضو کنوانسیون تنوع زیستی، متعهد بود تا سال ۲۰۲۰ حداقل ۱۷ درصد از اراضی خشکی و آب‌های داخلی و حداقل ۱۰ درصد از مناطق دریایی و ساحلی را تحت حفاظت مؤثر قرار دهد. در سال ۲۰۲۲، با تصویب چارچوب جهانی تنوع زیستی، این اعداد به ۳۰ درصد برای دریاها و خشکی افزایش یافت. نگاهی به آمارها نشان می‌دهد که همان ۱۷ درصد هم محقق نشده است و ۸ میلیون هکتار باید به آن اضافه شود. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس با عنوان «رصد وضعیت محیط‌زیست کشور: مناطق چهارگانه محیط‌زیست، شکار ممنوع و ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره» تصویری از وضعیت این مناطق را ارائه کرده است.

سپیدان، داستانی از زیبایی، ارزش و هشدار

جنگل‌زدایی جان انسان‌ها را به خطر می‌اندازد

ما همیشه جنگل‌ها را ریه‌های زمین به‌حساب آورده‌ایم، اما آنها علاوه‌برآن کار دیگری نیز انجام می‌دهند، آن‌ها اولین خط دفاعی ما در برابر بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوانات هستند. این جنگل‌ها با حفظ این بیماری‌های در اکوسیستم خودشان، اجازه نمی‌دهند انسان‌ها در معرض این بیماری‌ها قرار گیرند و به آن مبتلا شوند. اما حالا ما با دست‌های خودمان در حال تخریب این سد دفاعی هستیم. سدی که با فروریزی‌اش می‌تواند ما را در کابوس بیماری‌های فراگیر، فروببرد. مدل‌های اقلیمی حتی هشدار داده‌اند تا ۵۰ سال آینده، ۱۵ هزار ویروس بین گونه‌ها جابه‌جا می‌شود و هرکدام می‌توانند یک بیماری همه‌گیر جدید را رقم بزنند.

سیاره‌ای در پایان ۲۰۲۵ و در آستانه ۲۰۲۶

۲۰۲۵؛ سال دشوار زمین

سال ۲۰۲۵ میلادی، سالی بود که زمین و ساکنانش بار دیگر تاب‌آوری خود را آزمودند. موج‌های گرما، خشکسالی فراگیر و آتش‌سوزی‌های ویرانگر در یک‌سو و طوفان‌های مهیب، بارش‌های سیل‌آسا، سیلاب و رانش زمین در سوی دیگر، سرتاسر قاره‌ها را درگیر کرد. این رخدادها علاوه‌بر خسارت‌های جانی و مالی گسترده، محیط‌زیست را تحت فشار شدیدی قرار دادند. دانشمندان با اطمینان می‌گویند تغییراقلیم بر اثر فعالیت‌های انسان تشدید شده و ۲۰۲۵ در فهرست سه‌گانه گرم‌ترین سال‌های ثبت‌شده در جهان جای گرفته است.

زنان پیشقدم‌اند، سیاست‌ها اما عقب‌مانده‌

«جامعه و ساختارهای حاکم باید به‌سمتی حرکت کنند که معیار انتخاب و حضور افراد تخصص، مسئولیت‌پذیری و توانمندی باشد، نه جنسیت!» اینها گفته «فرنوش فرهادی»، حفاظتگر و عضو انجمن آوای بوم، است. او بهمن ۱۳۶۹ در تهران به دنیا آمد و در رشته مدیریت جهانگردی تحصیل کرد. تجربه کودکی او را به‌سمت طبیعت کشاند و کرونا فرصتی شد تا به‌شکل جدی به این مقوله بپردازد. او اکنون ساکن قشم است و در حال حفاظت از تنوع‌زیستی آن.

حفاظت مشارکتی، ضامن بقای طبیعت ایران

عقلانیت شکست‌خورده در ایران

این نوشته بر آن نیست که نقش فساد، منافع خاص یا ناآگاهی را در شکست سیاست‌های توسعه در ایران انکار کند. این عوامل وجود دارند و در بسیاری از موارد تعیین‌کننده‌اند. اما تمرکز این مقاله بر وضعیتی متفاوت است؛ وضعیتی که در آن، حتی در غیاب بدخواهی آشکار، سیاست‌هایی که با نیت اصلاح، استدلال فنی و با عقلانیت ابزاری طراحی شده‌اند، به نتایجی منتهی شده‌اند که دقیقاً علیه هدف اولیه عمل کرده‌اند.

گردشگری ایران از بحران اقلیم عبور می‌کند؟

با افزایش فشار بر محیط‌زیست و منابع‌طبیعی، گردشگری نیز به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصادی و فرهنگی کشور، بیشترین آسیب را متحمل می‌شود. رشد بدون مدیریت گردشگری و احداث تأسیسات بدون رویکرد پایدار، نه‌تنها منابع ارزشمند طبیعی را تحت‌تأثیر می‌دهد، بلکه ظرفیت گردشگری ایران را برای جذب سرمایه و توسعه اقتصادی محدود می‌کند. در این شرایط، توجه به گردشگری سبز و سرمایه‌گذاری پایدار به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است تا هم جاذبه‌های طبیعی حفظ شوند و هم این صنعت حیاتی بتواند در آینده بدون خسارت‌های زیست‌محیطی و اقتصادی ادامه حیات دهد. این گزارش به بررسی ضرورت توسعه گردشگری سبز در ایران و راهکارهای عملی برای مقابله با بحران‌های اقلیمی، حفاظت از منابع‌طبیعی و بهینه‌سازی مصرف منابع در صنعت گردشگری خواهد پرداخت و مسیر پیش روی کشور برای تحقق توسعه پایدار در این بخش را نشان می‌دهد.

فرونشست به قلب تاریخ رسید

فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.