بایگانی مطالب :
محل قلعه تاریخی نهاوند شناسایی شد
سرپرست تیم کاوش قلعه تاریخی نهاوند از شناسایی محل این اثر تاریخی، معروف به قلعه یزدگرد، در جریان کاوشهای باستانشناسی خبر داد و اعلام کرد در این کاوشها بخشهایی از پی قدیمی قلعه و دیوار دوره قاجار شناسایی شده است.
گُلهای رنجهای کهن
در اهمیت توجه به میراث برجایمانده دو ایرانشناس فقید در روزهای جنگ
«هخا» اخراج شد، اما سر خم نکرد
روایتی از زندگی «عبدالمجید ارفعی»، صدای ایران باستان
کتیبهشناس برجسته ایران در حسرت آثار منتشرنشده درگذشت
یک معلم به تمام معنا بود
تهران زیر پوست سیمان
فراعنه باستان در مسیر توسعه پایدار
مصریها با افتتاح موزه بزرگ مصر در اولین روز نوامبر ۲۰۲۵ شکوه تمدن خود را به رخ دنیا کشیدند. مصر پس از عبور از بحرانهای متعدد در سالهای اخیر، در تلاش است دوباره پای گردشگران را به شهرهایش باز کند و شکوه تمدنی کهن را به جهان یادآوری کند. آنهم با کمک موزهای با ویژگیهای منحصربهفرد از جمله آثار باستانی ارزشمندی که برخی را از سراسر جهان با پیگیریهای متعدد حقوقی به مصر بازگردانده تا این موزه، بزرگترین موزه باستانشناسی جهان شود؛ با بنایی که الهام گرفته از اهرام مصر است و سال گذشته موفق به دریافت جایزه Prix Versailles 2024 بهعنوان یکی از زیباترین موزههای جهان از سوی یونسکو شده و با مساحتی ۵۰۰ هزار مترمربعی که دو برابر موزه لوور فرانسه و دو و نیم برابر موزه بریتانیاست و آثار یک تمدن کهن را به نمایش گذاشته. اما اینها تنها وجوه تمایز این موزه نیستند، مصریها با همکاری ژاپن در این موزه توجه ویژهای به فناوریهای روز و الزامات محیطزیستی داشتند. موزه بزرگ مصر تمام معیارهایی را که یک موزه ایدئال در جهان امروز میتواند مورد توجه قرار دهد، در طراحی، نمایش آثار، حفاظت و تجربه بازدیدکننده در نظر گرفته است.
کوروش؛ حاکمی که عدالت و صلح را معنا کرد
|پیام ما| «منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه نیرومند، شاه بابل، شاه سومر و اکد، شاه چهار گوشه جهان. سپاهیان گستردهام با آرامش درون بابل گام برمیداشتند. نگذاشتم کسی در همه [سومر و] اکد هراسآفرین باشد.» تقویم بابلی میگوید روزی مصادف هفتم آبانماه، کوروش فاتحانه وارد بابل شد و روز فتحش را اینطور توصیف کرد و به دستورش بر استوانهای گلی ثبت کردند تا بماند برای تاریخ. فاتحی که حتی بهزعم دشمنانش نیز حاکمی عادل و صلحطلب بود. منابع یونانی که از شاهان هخامنشی چندان به نیکی یاد نکردهاند، کوروش را با جملاتی همراه با تحسین معرفی کردهاند. شاهی که در سرزمین پارس تا یک قرن پیش کمتر شناخته شده بود و امروز نظرات متناقضی درباره او مطرح میشود که دو سر یک طیف گسترده است، در سویی او را ستایشگرانه یاد میکنند و در سوی دیگر طیف، وجودش در تاریخ ایران را بهکلی انکار میکنند. این مطلب تلاش میکند، نگاهی تحلیلی داشته باشد به روندی که در شناخت کوروش در تاریخ معاصر ایران طی و در نشست «کوروش بزرگ، در پرتو پژوهشهای نوین» که با تلاش پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراثفرهنگی برگزار شده بود، مطرح شد.
زنان باستانشناس، راویان تازه آمازون
|پیام ما| «استفن روستین»، باستانشناس فرانسوی، بیش از چهار دهه در جنگلهای بارانی آمازون فعالیت داشته و با مطالعات خود، تصویر ما از گذشته این منطقه را متحول کرده است. او در گفتوگو با «پیتر اسپیتینس» در مجله «مونگابی» درباره نقش زنان در باستانشناسی و چالشهای حفاظت از آمازون میگوید و نشان میدهد اسطورهها و داستانهای مردم محلی میتوانند راهنمایی برای فهم تاریخ و آینده این سرزمین باشند. روستِین بیش از ۴۰ سال است که در آمازون، عمدتاً در اکوادور و گویان فرانسه، به کاوشهای باستانشناسی مشغول است و بیش از ۴۵۰ مقاله و کتاب در این حوزه منتشر کرده و درک نوینی از تاریخ آمازون ارائه میدهد. آخرین کتاب روستِین «آمازون، باستانشناسی از نگاه زنان» به فعالیتهای ۲۳ باستانشناس زن میپردازد و نقش زنان در توسعه این رشته را برجسته میکند. او درباره انگیزه خود از تألیف این کتاب میگوید: «مطالعهای نشان میداد در آمازون تقریباً باستانشناسان زن دو برابر مردان هستند، اما نتایج پژوهشها بیشتر با نام مردان منتشر میشود. این موضوع نشاندهنده جامعه پدرسالار ما بود و دلیل خوبی برای نوشتن کتاب شد.»
وحشت تاریخ «دیلمان» از بازگشت کارخانه سیمان
|پیام ما| در کوههای «نیاوُل» و «سیدسرا»، جایی که غارهای هفتهزارساله و گورستانهای عصر آهن قرار دارد، کارخانه «سیمان گیلان سبز» با مجوزهایی مبهم و نظارتی نیمبند، به تخریب طبیعت، کوهها و محوطههای باستانی مشغول است. گزارشهای رسمی میراثفرهنگی میگویند بیش از ۵۵ درصد از محوطههای باستانی روستای نیاوُل در اثر فعالیتهای این کارخانه و معدن آن از بین رفته است. حالا مدتی است که نشانهگذاریهای جدید روی زمینهای اطراف روستا، اهالی را نگران کرده. نشانهگذاریهایی که خبر از اجرای فاز دوم فعالیتهای کارخانه و تخریب گستردهتر میراثفرهنگی و طبیعی دیلمان میدهد. بهرغم اینکه ادعا میشد فعالیت این کارخانه متوقف شده، این نشانهها نهتنها از تداوم فعالیت این کارخانه که خبر از برنامهریزی برای توسعه فعالیتها و گسترش تخریبها دارد. درصورت اجرایی شدن این برنامه بهیقین آثار تاریخی و فرهنگی بیشتری در این منطقه تخریب خواهد شد. منطقهای که در مطالعات اولیه باستانشناسان بالغبر ۱۴۰ اثر تاریخی از دورههای مختلف از نوسنگی تا قاجار در آن شناسایی شد و در شعاع ۱۵ تا ۲۰ کیلومتری محلی که معدن این کارخانه فعالیت دارد، گورستانهای هزاره اول و قلعههای تاریخی وجود دارد.
