بایگانی مطالب : جامعه
گمشدن صداهای بومی در داغی موسیقی تجاری
«تا کار دارند تحویلت میگیرند. وقتی کاری ندارند، خالو قنبر بی خالو قنبر». خالو قنبر گله نمیکند. فقط میگوید کسی خریدار موسیقی نواحی نیست: «مردم گوش نمیکنند. در همین بندرعباس هم کسی به موسیقی نواحی اهمیت نمیدهد». راضیست که قرار است در جشنواره موسیقی نواحی، نی جفتی بزند: «اگر این هنر موسیقی را نداشته باشیم، دیگر هیچچیز نداریم. مثل ماهی است که از دریا بگیری، بندازی در آب شیرین.» شاید «قنبر راستگو» که صدای ساز جفتیاش را همه اهل جنوب و غیرجنوب میشناسند، خوب میداند که همین جشنوارهها، هرچند کوتاهعمر و گهگاه، فرصتیاند برای ماندن در حافظه جمعی. در روزهایی که بازار موسیقی تجاری داغتر از همیشه است و صداهای بومی گم میشوند، همین فستیوالها مانند «کوچه» و «جشنواره موسیقی نواحی ایران» میتوانند صحنهای باشند برای بازگشت به ریشهها و یادآوری اینکه موسیقی نواحی روایتی است از زیست یک قوم، جغرافیا و فرهنگ.
ذهن بیمار، طبیعت بیجان
پس از جنگ جهانی دوم و مطرح شدن بحثهای کلان درباره توسعه پایدار، در چند دهه اخیر، از مقولههای اصلی که از سوی پژوهشگران و کارشناسان بهداشت روان مطرح شده است، تأثیر مخرب تغییراقلیم بر روان انسانهاست. کاهش تابآوری اجتماعی، مهاجرتهای اجباری، افزایش اضطرابهای جمعی و سوگ دوگانه (هم برای زمین و هم بر اثر زمین) از جمله اثرات تغییراقلیم است. در این میان حتی پایِ اسطوره و کهنالگوها نیز به میانه این میدان باز شده، اما آنچه همواره پنهان مانده تأثیر اختلالات روانی انسان بر تخریب طبیعت است. جهان اسطورهها همیشه پیش از ما به رابطه عمیق انسان و طبیعت پی برده بود. کهنالگوی (آرکیتایپ) «طبیعتِ خشمگین» در اساطیر ملل مختلف تکرار میشود؛ از خدایان باران در اساطیر مایا که قحطی میآفرینند تا طوفان نوح که جهان را از گناه پاک میکند. این تصاویر کهن، امروز در قالب «تغییراقلیم» بازتولید شدهاند. تفاوت در اینجاست که اینبار نه خدایان، که خودِ بشر نقش دیوِ ویرانگر را بازی میکند. روانشناسی یونگ به ما میگوید این کهنالگوهای مشترک، نشاندهنده ترسِ ناخودآگاه جمعی ما از انتقام طبیعت است. گویی اسطورههای باستانی، پیشآگهیِ بحران امروز بودند. در این مقال، «پیام ما» نقش افرادی که اختلال روانی وسواس دارند را در هدررفت آب را بررسی میکند؛ نتایج تکاندهنده است.
قهرِ سیاسیون با تعاونی
|پیامما| نظارت بر بخش تعاونی اقتصاد ایران، با چالشهای متعددی مواجه است. مهمترین علت این چالشها، پیچیدگیهای ساختاری و تعدد سازمانهای اجرایی دولتی و غیردولتی در این بخش است. فقدان حامیان سیاسی، فقدان معیارها و روشهای گزارشدهی، مشکلات در ساختارهای نظارتی، مشکلات ناشی از ابهامات قانونی در بخش تعاونی، استفاده نکردن از ابزارهای نظارتی متناسب در مواجهه با دستگاههای اجرایی مختلف و تعلل سایر نهادهای نظارتی در ارائه آمار، بخشی از این چالشهای نظارتی هستند. این درحالیاست که در کشورهایی که ساختار و سازمانهای بوروکراتیک کمتری در بخش تعاون دارند، امر نظارت بسیار ساده و مؤثر انجام میشود. مرکز پژوهشهای مجلس شورای با بررسی ابزارها و چالشهای موجود، طی گزارشی کارشناسی اعلام کرده است برای کارآمدتر شدن نظارت پارلمانی بر بخش تعاون باید ابزارهای پاسخگو کردن دستگاههای اجرایی غیردولتی یا خارج از هیئت وزیران تقویت شوند، امکان دریافت گزارشهای مردمی برخط فراهم شود و همچنین، اصلاح برخی قوانین مرتبط با حوزه تعاون در دستورکار قرار گیرند و تا حد ممکن سازمانهای بوروکراتیک کوچک شوند(بهینهسازی و چابک کردن ابعاد سازمانها).
تغییر محسوس فضای سیاسی و اجتماعی؛ پزشکیان در مسیر وعدهها
فضای سیاسی و اجتماعی ایران در اردیبهشت 1404 تغییرات قابل توجهی نسبت به دو ماه قبل داشته است. مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، با اتخاذ رویکردی عملگرایانه و پشتپرده، توانسته است در زمینههای مختلف از جمله مذاکرات هستهای، قانون حجاب، مسائل فرهنگی و محیط زیست، گامهای مهمی در جهت تحقق وعدههای خود بردارد.
تاکید معاون محیط زیست بر رعایت حقوق مردم و صنعت در خوزستان
صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست در سفر به خوزستان، بر رعایت متقابل حقوق مردم و صنعت، استفاده از انرژیهای پاک و مدیریت پسماند در راستای حفظ محیط زیست تاکید کرد.
پنج عامل خطر شایع، یک دهه از عمر کم میکنند
یافتههای یک پژوهش جدید نشان میدهد که پنج عامل خطر شایع، شامل فشار خون بالا، کلسترول بالا، چاقی، دیابت و سیگار کشیدن، میتوانند بیش از یک دهه از طول عمر افراد بکاهند. با این حال، خبر خوب این است که تغییر سبک زندگی در میانسالی میتواند به افزایش طول عمر منجر شود.
جریمههای سنگین ترکیه برای حفاظت از گونههای گیاهی
استاد گیاهشناسی دانشگاه تهران میگوید: «کشور همسایه ما ترکیه از کشورهایی است که قوانین سفت و سختی در مورد برداشت از گیاهان و جانوران بومی و حفاظت شده دارد. بر اساس سالها تجربه همکاری با همکاران ترکیهای میدانم که حتی نمونهبرداری گیاهان برای تحقیقات علمی بسیار سخت و نیاز به مجوزهای لازم دارد. برای نمونه برداشتن برخی گونههای لاله واژگون در ترکیه تا ۱۵۰۰۰ دلار جریمه دارد. برداشت و تخریب زیستگاه نرگس دریایی تا ۹۰۰۰ یورو جریمه دارد.»
دانش تاریخی، حلقه مفقوده مقابله با فرونشست
رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری خبر داد:
زورگیری زنجیرهای
دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، تحصیل در سال ۱۴۰۴ را با «نگرانی» آغاز کردند. خبر خفتگیری و سرقت از یک دانشجو در ساعت ۲۱:۳۰ روز ۲۹ فروردین در ۵۰متری خوابگاه دانشگاه بهسرعت در گروهها و کانالهای تلگرامی دانشجوها پخش شد. خبر به گوش رسانهها هم رسید. رسانهها نوشتند یک دانشجوی دختر، در نزدیکی خوابگاه تلفن همراه خود را از دست داد و بر اثر ضرب و شتم سارقان دندانهایش شکست. دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی، آنها که در خوابگاه زندگی میکنند، اما روایتهای متعددی از ناامنیهای مشابه را در ذهنشان ثبت و ضبط کردند. اتفاق روز ۲۹ فروردین، خاطرات دانشجوها را تازه کرده است.
تاقبستان در تله تلهکابین
عمر پروژه از دو دهه هم گذشته و گویی قرار نیست سایه تهدید آن از سر نقوش برجسته بینظیر باقیمانده از عصر ساسانیان کم شود. همچنان، مدیران شهری چشم به دشت کاهو و محوطههای پیشازتاریخی دارند که قرنها در همسایگی تاقبستان آرام گرفتهاند. پروژه تلهکابین کرمانشاه به گواه بنری که در نزدیکی این اثر نصب شده، باز هم از سر گرفته شده است و بهرغم مخالفت صریح میراثفرهنگی، از سوی مجریان پروژه و مدیران شهری و استانی در حال پیگیری است. «بیژن کلهرنیا»، پژوهشگر حوزه معماری و شهرسازی، معتقد است اجرای این پروژه از هر زاویهای که بررسی شود، توجیه منطقی و علمی ندارد. اجرای آن نام این اثر کمنظیر جهانی را برای همیشه از فهرست میراث جهانی حذف میکند اما این تنها آسیبی نیست که این پروژه به کرمانشاه و تاقبستان میزند. نگاه کوتاهمدت مدیران میتواند معامله سنگینی برای مردم کرمانشاه رقم بزند. معامله دوسرباختی که در آن اجرای پروژهای که بهزعم کارشناسان شهرسازی در دنیا دیگر مورد توجه نیست، به حفظ و جهانی شدن اثری ارزشمند و منحصربهفرد ارجحیت دارد.
